Trong nghi lễ mai táng của hoàng gia Trung Quốc thời phong kiến, ngọc và dạ minh châu từng được xem là những vật phẩm đặc biệt, thường được đặt vào miệng người đã khuất. Tuy nhiên, trường hợp của Võ Tắc Thiên lại được nhắc đến như một ngoại lệ khi bà được cho là đã mang theo một miếng gỗ thay vì ngọc khi bước sang thế giới bên kia.
Theo các ghi chép được dẫn lại, sau khi Võ Tắc Thiên qua đời, một thẻ gỗ được đặt trong miệng bà. Cách thức này khác với tục lệ thường thấy ở tầng lớp hoàng gia, trong đó có những nhân vật như vua Càn Long hay Từ Hi Thái hậu.
Người xưa quan niệm rằng việc đặt ngọc hoặc dạ minh châu vào miệng người chết không chỉ thể hiện địa vị của người quá cố mà còn mang ý nghĩa cầu mong cuộc sống sung túc ở thế giới bên kia. Dạ minh châu thậm chí được cho là có khả năng giúp thi hài duy trì trạng thái nguyên vẹn lâu hơn.
Chính vì vậy, việc Võ Tắc Thiên không sử dụng những vật phẩm quý giá này mà thay bằng một miếng gỗ đã trở thành chi tiết khiến hậu thế tò mò. Một số cách lý giải cho rằng lựa chọn này có liên quan đến một biểu tượng đặc biệt trong lăng mộ của bà.
Tấm bia không chữ và cách Võ Tắc Thiên để hậu thế phán xét
Cuộc đời Võ Tắc Thiên chứa đựng nhiều dấu ấn gây tranh luận. Trong thời gian nắm quyền, bà nhận được cả những đánh giá tích cực lẫn chỉ trích, bởi vậy công và tội của vị nữ hoàng đế này luôn là vấn đề được hậu thế bàn luận.
Trước lăng mộ của Võ Tắc Thiên có một tấm bia nổi tiếng nhưng không khắc chữ. Theo cách lý giải được lưu truyền, bà để trống tấm bia nhằm trao quyền phán xét cuộc đời mình cho người đời sau, để hậu thế tự đưa ra nhận định về những gì bà đã làm.
Từ chi tiết này, một số chuyên gia liên hệ việc đặt thẻ gỗ trong miệng Võ Tắc Thiên với chính quan niệm về sự phán xét ấy. Theo cách giải thích này, miếng gỗ không đơn thuần là vật tùy táng mà còn mang một ý nghĩa biểu tượng.
Vì sao lại là thẻ gỗ?
Trong thời kỳ cổ đại của Trung Quốc, trước khi giấy trở nên phổ biến, các nội dung ghi chép thường được viết trên những vật liệu như thẻ tre và thẻ gỗ. Những vật này được sử dụng để lưu giữ chữ viết và truyền đạt thông tin.
Vì vậy, có cách lý giải cho rằng miếng gỗ trong miệng Võ Tắc Thiên mang ý nghĩa tương tự một "mộc độc" – vật dùng để ghi chép.
Theo quan niệm này, khi qua đời, Võ Tắc Thiên không mang theo châu báu mà đặt một "thẻ ghi chép" bên mình, với hàm ý để quỷ thần hoặc thế giới bên kia phán xét những việc bà đã làm khi còn sống.
Cách giải thích trên cũng khiến chi tiết về miếng gỗ trở nên đặc biệt hơn: thay vì mong muốn tiếp tục hưởng sự giàu sang ở thế giới bên kia, vật được đặt trong miệng bà lại được diễn giải như một thông điệp về việc để lại phán xét cho hậu thế.
Dù đây là cách lý giải mang màu sắc biểu tượng và được lưu truyền qua các tài liệu, câu chuyện về miếng gỗ vẫn góp phần tạo nên một hình ảnh khác biệt về Võ Tắc Thiên – nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Hoa.
