Câu nói của Địch Nhân Kiệt khiến Võ Tắc Thiên nghĩ thông suốt, quyết định trả giang sơn lại cho họ Lý
Võ Tắc Thiên từng tìm mọi cách củng cố quyền lực cho nhà Võ, nhưng đến cuối đời lại quyết định truyền ngôi cho người họ Lý. Một câu nói của Địch Nhân Kiệt được cho là đã giúp bà nhìn ra vấn đề.
Từ Võ Mị Nương đến nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc
Võ Tắc Thiên xuất thân trong một gia đình quan lại. Năm 14 tuổi, bà được Đường Thái Tông đưa vào cung, phong làm tài nhân và ban hiệu Võ Mị Nương. Tuy nhiên, trong nhiều năm ở hậu cung, bà không được sủng ái.
Sau khi Đường Thái Tông qua đời, Võ Mị Nương xuất gia một thời gian rồi được Đường Cao Tông Lý Trị đưa trở lại cung. Từ đây, vị thế của bà ngày càng được nâng cao. Khi Lý Trị lâm bệnh, Võ Tắc Thiên từng bước tham gia xử lý triều chính và dần trở thành nhân vật quyền lực nhất triều đình.
Năm 690, bà chính thức lên ngôi hoàng đế, đổi quốc hiệu thành Chu và trở thành nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc.
Việc Võ Tắc Thiên xây dựng triều Chu khiến nhiều người cho rằng bà có ý định trao quyền lại cho người họ Võ. Tuy nhiên, đến những năm cuối đời, câu chuyện kế vị lại khiến bà phải cân nhắc giữa hai lựa chọn: tiếp tục duy trì quyền lực cho họ Võ hay trả lại ngai vàng cho con trai thuộc hoàng tộc họ Lý.
Một câu nói khiến Võ Tắc Thiên thay đổi quyết định
Khi tuổi cao, Võ Tắc Thiên vẫn chưa quyết định được ai sẽ là người kế vị. Một trong những nhân vật được bà tin tưởng hỏi ý kiến là Địch Nhân Kiệt.
Đứng trước vấn đề hệ trọng này, Địch Nhân Kiệt không trực tiếp khuyên Võ Tắc Thiên chọn ai mà nói một câu đầy ẩn ý: “Từ xưa đến nay chỉ thấy con thờ mẹ chứ chưa thấy cháu dâng hương cho dì.”
Võ Tắc Thiên suy nghĩ và dần hiểu được điều Địch Nhân Kiệt muốn nói.
Nếu truyền ngôi cho người họ Võ, sau khi bà qua đời, địa vị của những người này vẫn có thể gặp trở ngại về danh nghĩa và quan hệ huyết thống. Trong khi đó, nếu truyền ngôi cho con trai Lý Hiển, ngai vàng sẽ trở lại với dòng họ Lý - hoàng tộc của nhà Đường.
Quan trọng hơn, dù Võ Tắc Thiên đã lập nên nhà Chu, bà vẫn là vợ của Đường Cao Tông và là mẹ của những người con mang họ Lý. Việc để con trai kế vị vì thế có cơ sở về cả huyết thống lẫn danh nghĩa.
Sau đó, Võ Tắc Thiên triệu Lý Hiển trở về Lạc Dương, phong ông làm thái tử. Một số động thái nhằm cải thiện quan hệ giữa hai mẹ con cũng được tiến hành.
Năm 705, Võ Tắc Thiên qua đời. Lý Hiển lên ngôi, khôi phục nhà Đường.
Quyết định cuối đời của Võ Tắc Thiên cho thấy bài toán kế vị không chỉ nằm ở quyền lực cá nhân. Với một triều đại, huyết thống, danh nghĩa và sự ổn định sau khi người cầm quyền qua đời cũng là những yếu tố khó có thể bỏ qua.
