Iran đặt điều kiện đàm phán ngừng bắn, cảnh báo eo biển Hormuz và phản ứng từ Mỹ khi xung đột tiếp tục leo thang
Giữa lúc xung đột tại Trung Đông chưa hạ nhiệt, Iran tiếp tục phát tín hiệu về đàm phán ngừng bắn nhưng kèm theo điều kiện liên quan đến các hoạt động quân sự của Mỹ và an ninh tại eo biển Hormuz.
Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế khi Iran phát đi thông điệp mới liên quan đến khả năng đàm phán ngừng bắn trong bối cảnh xung đột với Mỹ và các đồng minh vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Những tuyên bố gần đây từ các quan chức Tehran cho thấy quốc gia này sẵn sàng xem xét đối thoại, song các điều kiện đi kèm được cho là khá rõ ràng và cứng rắn.
Ngày 10-3, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran vẫn tiếp diễn, nước này có thể áp dụng biện pháp nhằm kiểm soát dòng chảy năng lượng tại khu vực. Theo thông tin từ phía IRGC, các hoạt động vận chuyển dầu mỏ có thể bị ảnh hưởng nếu xung đột không được kiềm chế. Tuyên bố này khiến nhiều chuyên gia lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Trong phát biểu với truyền thông quốc tế, đại diện IRGC nhấn mạnh Tehran sẽ là bên quyết định thời điểm và cách thức kết thúc xung đột. Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và các lực lượng liên quan tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự tại khu vực, làm gia tăng lo ngại về một vòng xoáy căng thẳng mới ở Trung Đông.
Cùng thời điểm, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi cho biết Tehran chưa có kế hoạch nối lại các cuộc đối thoại với Mỹ. Theo ông, các vòng thương lượng trước đó giữa hai bên từng đạt một số tiến triển, tuy nhiên diễn biến sau đó khiến Iran cho rằng việc tiếp tục đối thoại cần được xem xét lại. Bộ trưởng Araqchi nhận định các cuộc trao đổi trước đây đã để lại nhiều bài học, và quyết định liên quan đến Iran đàm phán ngừng bắn sẽ phụ thuộc vào hành động của các bên liên quan.
Dù vậy, một số tín hiệu ngoại giao vẫn xuất hiện. Theo hãng tin ISNA, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết một số quốc gia đã liên hệ với Tehran nhằm tìm kiếm khả năng thúc đẩy Iran đàm phán ngừng bắn. Những quốc gia tham gia trao đổi được cho là bao gồm các cường quốc lớn và một số nước châu Âu. Iran cho biết điều kiện cơ bản cho bất kỳ thỏa thuận nào là các hành động quân sự phải chấm dứt.
Trong khi đó, phía Mỹ đã đưa ra cảnh báo liên quan đến an ninh năng lượng toàn cầu. Washington cho rằng việc cản trở hoạt động vận chuyển dầu tại eo biển Hormuz có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng đối với thị trường năng lượng. Tổng thống Donald Trump cũng đề cập khả năng áp dụng thêm các biện pháp nhằm gây sức ép nếu Iran có động thái làm gián đoạn tuyến hàng hải chiến lược này.
Song song với các tuyên bố cứng rắn, nhiều nhà lãnh đạo Trung Đông đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng. Trong cuộc họp trực tuyến với Liên minh châu Âu, một số nguyên thủ khu vực nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế để tránh mở rộng xung đột. Các lãnh đạo cũng kêu gọi bảo vệ an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz, nơi được coi là huyết mạch vận chuyển năng lượng của thế giới.
Đại diện Liên minh châu Âu cho biết khối này sẵn sàng hỗ trợ các sáng kiến ngoại giao nhằm đưa các bên trở lại bàn đối thoại. Theo tuyên bố chung của các lãnh đạo châu Âu, con đường duy nhất để giảm căng thẳng hiện nay vẫn là đối thoại và thúc đẩy Iran đàm phán ngừng bắn, qua đó ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực.
Giới quan sát cho rằng tình hình tại Trung Đông vẫn còn nhiều biến số. Nếu các nỗ lực ngoại giao đạt tiến triển, khả năng Iran đàm phán ngừng bắn có thể trở thành bước đi quan trọng giúp giảm áp lực đối với an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.
