Phi hành gia luôn là những nhân vật vừa quen thuộc vừa bí ẩn đối với công chúng. Người bình thường chủ yếu biết đến họ qua truyền hình, trong khi cuộc sống, quá trình huấn luyện và những yêu cầu đặc biệt trước mỗi chuyến bay vẫn còn nhiều điều ít người biết.
Để có thể thực hiện nhiệm vụ ngoài không gian, các phi hành gia phải trải qua quá trình tuyển chọn, huấn luyện kỹ thuật, kiểm tra thể chất và đánh giá tâm lý rất nghiêm ngặt. Môi trường ngoài Trái đất có những điều kiện hoàn toàn khác biệt, vì vậy chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn của cả nhiệm vụ.
Trong một đợt tuyển chọn phi hành gia thực hiện nhiệm vụ lên Mặt Trăng, NASA từng đưa ra hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe. Ứng viên phải có ít nhất bằng thạc sĩ trong một lĩnh vực STEM như sinh học, vật lý, khoa học máy tính hoặc toán học. Những người có kinh nghiệm bay cũng phải đáp ứng yêu cầu về số giờ bay chuyên nghiệp, chẳng hạn ít nhất 1.000 giờ làm cơ trưởng máy bay phản lực hoặc 1.500 giờ đối với máy bay thương mại.
Không chỉ yêu cầu về trình độ, thể lực cũng được kiểm tra rất kỹ. Ứng viên phải có thị lực 20/20, huyết áp không vượt quá 140/90, đồng thời hoàn thành chứng chỉ lặn và chương trình huấn luyện sinh tồn dưới nước theo kiểu quân đội.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là vòng tuyển chọn ban đầu. Những người vượt qua còn phải tiếp tục trải qua quá trình đào tạo và sàng lọc trong thời gian dài để đáp ứng những yêu cầu đặc thù của công việc.
Vì sao móng tay từng trở thành vấn đề đối với phi hành gia?
Trong số những yêu cầu liên quan đến thể chất, móng tay từng được xem là một vấn đề đáng lưu ý.
Theo những thông tin được đề cập, trong giai đoạn trước đây, phi hành gia được cho là phải xử lý móng tay rất kỹ trước khi thực hiện nhiệm vụ ngoài không gian. Một số nguồn thậm chí mô tả rằng họ phải "rút" móng tay để tránh những rủi ro có thể phát sinh trong môi trường đặc biệt này.
Có nhiều cách giải thích được đưa ra cho quy định trên. Một giả thuyết cho rằng áp suất trong không gian khác biệt rất lớn so với môi trường trên Trái đất có thể ảnh hưởng đến móng tay và các mô liên quan.
Một cách lý giải khác tập trung vào chính quá trình sinh hoạt và làm việc của phi hành gia. Trong những nhiệm vụ kéo dài, móng tay vẫn tiếp tục mọc. Nếu để quá dài, chúng có thể vướng vào găng tay, trang phục hoặc các dụng cụ mà phi hành gia sử dụng.
Việc cắt móng trong môi trường không trọng lực cũng không đơn giản như trên mặt đất. Những mảnh móng sau khi cắt sẽ không rơi xuống sàn mà có thể lơ lửng và di chuyển tự do trong khoang tàu. Nếu lọt vào những vị trí không phù hợp, chúng có khả năng ảnh hưởng đến các thiết bị hoặc gây khó chịu, thậm chí nguy hiểm cho chính phi hành gia.
Mẩu móng tay nhỏ cũng có thể trở thành rủi ro
Trong môi trường không trọng lực, mọi vật thể nhỏ đều có thể trở thành vấn đề nếu không được kiểm soát. Một mẩu móng tay bị cắt ra có thể bay trong khoang tàu thay vì rơi xuống đất như ở Trái đất.
Phi hành gia người Canada Chris Hadfield từng chia sẻ: “Chúng sẽ bay khắp nơi chứ không rơi xuống đất nên chẳng thể quét đi được. Đôi khi chúng bay vào mắt, thậm chí lọt vào đường thở”.
Điều này cho thấy một thao tác tưởng như rất đơn giản trên Trái đất lại có thể trở nên phức tạp khi thực hiện trong môi trường không trọng lực.
Các thiết bị trên tàu vũ trụ đòi hỏi độ chính xác cao và thường có cấu tạo rất tinh vi. Vì vậy, những vật thể nhỏ bay tự do trong khoang có thể gây ra những bất tiện nhất định, thậm chí trong trường hợp xấu có thể ảnh hưởng đến thiết bị hoặc an toàn của con người.
Bên cạnh đó, các phi hành gia có thể phải làm việc trong không gian suốt nhiều tháng, thậm chí hơn một năm. Nếu phải thường xuyên xử lý móng tay trong điều kiện không trọng lực, công việc này cũng tạo thêm một vấn đề cần kiểm soát trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Một số giải thích còn cho rằng không chỉ móng tay mà tóc cũng có những thay đổi trong môi trường không gian. Do đó, việc kiểm soát các yếu tố tưởng nhỏ nhưng có khả năng gây ảnh hưởng đến thiết bị và sinh hoạt vẫn được các chương trình không gian đặc biệt chú ý.
Ngày nay, phi hành gia không còn phải "nhổ móng"
Cùng với sự phát triển của công nghệ và thiết bị hỗ trợ, việc xử lý móng tay của phi hành gia hiện nay đã có những thay đổi. Họ không còn bị áp dụng cách thức khắt khe như những mô tả về giai đoạn trước đây.
Những quy định liên quan đến móng tay thực chất phản ánh một nguyên tắc quan trọng trong hoạt động du hành vũ trụ: trong môi trường khắc nghiệt và không trọng lực, ngay cả những chi tiết rất nhỏ trong sinh hoạt cá nhân cũng cần được tính toán để hạn chế rủi ro.
Từ một việc tưởng như không đáng kể, móng tay từng trở thành một trong những yếu tố mà các nhà du hành vũ trụ phải đặc biệt lưu ý trước và trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
