Thế giới

Mỹ nêu 1 cái tên liên quan vụ tê liệt hàng không khắp đất nước, hơn 16.000 chuyến bay bị ảnh hưởng

Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết sự cố khiến hoạt động hàng không nước này tê liệt không liên quan đến công cụ lập lịch bay bằng trí tuệ nhân tạo (AI) hay các cuộc tấn công mạng như lời đồn.

Bộ định tuyến của nhà thầu L3Harris bị nghi gặp sự cố

Theo Reuters, ngày 14/11, Mỹ vẫn đang khẩn trương khắc phục tình trạng gián đoạn hàng không trên diện rộng, được đánh giá là nghiêm trọng nhất kể từ vụ khủng bố ngày 11/9/2001.

Trước đó một ngày, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) phát lệnh tạm dừng cất cánh trên toàn quốc. Lệnh này kéo dài gần 5 giờ, khiến hoạt động khởi hành của các chuyến bay gần như đình trệ.

Nguyên nhân ban đầu được xác định liên quan đến trục trặc nghiêm trọng trong hệ thống liên lạc. Sự cố khiến các hãng hàng không phải hủy gần 10.000 chuyến bay và hoãn hơn 7.000 chuyến, gây xáo trộn lớn cho hoạt động đi lại trên khắp nước Mỹ.

Tại cuộc họp báo ngày 14/11, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy đề cập đến L3Harris, một nhà thầu lâu năm của FAA hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, quốc phòng và cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin.

afp20261114d7gq7buv3midresustravelaviation-17946773952381142157277
Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy (phải) phát biểu bên cạnh Giám đốc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) Bryan Bedford trong cuộc họp báo tại trụ sở Bộ Giao thông Mỹ ở thủ đô Washington, D.C. ngày 14-11-2026 - Ảnh: AFP

Theo các quan chức chính phủ Mỹ, sự cố có thể liên quan đến bộ định tuyến do L3Harris lắp đặt trong quá trình nâng cấp hạ tầng viễn thông.

Ông Duffy cho biết nhà thầu này đang thực hiện bảo trì định kỳ, chuyển đổi hệ thống đường truyền từ cáp đồng cũ sang cáp quang tại ít nhất một địa điểm hẻo lánh. Các nguồn tin của Reuters cho hay những thiết bị định tuyến được lắp đặt tại Arkansas và Texas có thể đã gặp vấn đề.

Nhà chức trách hiện chưa xác định được nguyên nhân chính xác. Ông Duffy cho biết cơ quan chức năng đang xem xét nhiều khả năng, từ sai sót của nhân viên sử dụng, lỗi trong quá trình lắp đặt đến việc thiết bị được đưa vào vận hành vốn đã bị lỗi.

Theo Bộ trưởng Giao thông Mỹ, trục trặc ban đầu còn kéo theo tình trạng quá tải dữ liệu tại các trung tâm liên lạc khác.

Ông cho biết cứ mỗi 4-5 giây, hệ thống lại ghi nhận hơn 1.000 lượt kết nối. Lưu lượng tăng đột biến gây khó khăn cho việc duy trì liên lạc giữa cơ quan kiểm soát không lưu với máy bay, đồng thời ảnh hưởng một phần đến hoạt động của hệ thống radar.

Mỹ đẩy nhanh kế hoạch thay thế hạ tầng lỗi thời

Bộ trưởng Sean Duffy khẳng định công cụ lập lịch bay ứng dụng AI và các cuộc tấn công mạng không phải nguyên nhân dẫn đến sự cố lần này.

Về phía L3Harris, doanh nghiệp cho biết đang phối hợp với FAA để điều tra, làm rõ các yếu tố dẫn đến lệnh tạm dừng hoạt động hàng không trên toàn nước Mỹ ngày 13/11. Công ty khẳng định xem xét vụ việc một cách nghiêm túc.

L3Harris cũng thông tin đã hoàn thành hơn 70% kế hoạch chuyển đổi hệ thống viễn thông phục vụ kiểm soát không lưu, từ hạ tầng cáp đồng sang cáp quang.

ap26317849563052-1794618451537329252557
Lệnh đình chỉ bay đã được dỡ bỏ sau gần 5 tiếng - Ảnh: AP

Theo FAA, cơ quan này đang chi khoảng 1 tỷ USD mỗi năm để duy trì mạng lưới cáp đồng đã cũ, đồng thời đẩy nhanh quá trình thay thế bằng hệ thống viễn thông hiện đại hơn.

Sự cố mới nhất một lần nữa cho thấy những rủi ro từ hạ tầng liên lạc lỗi thời mà ngành hàng không Mỹ vẫn đang phụ thuộc. Việc nâng cấp hệ thống cũng đặt ra thách thức lớn khi các cơ quan phải triển khai thiết bị mới nhưng không được làm gián đoạn hoạt động kiểm soát không lưu hiện hành.

Trước đó, hệ thống viễn thông của FAA từng gặp nhiều sự cố, từ tình trạng cáp quang bị cắt nhầm, tệp dữ liệu vô tình bị xóa cho đến một bộ phận thiết bị bị nóng chảy, phát sinh mùi hóa chất nồng nặc. Các quan chức cảnh báo những trục trặc tương tự có thể tiếp tục xảy ra nếu quá trình nâng cấp không được thực hiện đúng cách.

Dù FAA đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng bay vào khoảng 20h15 ngày 13/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ, hoạt động hàng không vẫn chưa thể trở lại bình thường. Hàng chục nghìn hành khách tiếp tục bị mắc kẹt tại các sân bay trên cả nước.

afp20261114d7fq7qkv1midresustravelaviation-17946775781691707051561
Hành khách xếp hàng chờ nhận lại hành lý trong bối cảnh các chuyến bay bị hủy tại sân bay quốc tế O’Hare ở Chicago, bang Illinois, Mỹ ngày 13-11-2026 - Ảnh: AFP

FAA dự báo tổng số chuyến bay bị hủy do sự cố liên lạc sẽ vượt 16.000 chuyến tính đến hết ngày 14/11 theo giờ địa phương.

Tại cuộc họp báo, Giám đốc FAA Bryan Bedford cho biết riêng ngày 13/11 đã có khoảng 12.000 chuyến bay bị hủy. Với lịch khai thác dự kiến 41.000 chuyến trong ngày 14/11, cơ quan này ước tính thêm khoảng 4.000-5.000 chuyến có thể không thực hiện được.