Choáng trước 1 bữa ăn của phi công chiến đấu ở Việt Nam: Ăn là nhiệm vụ, người bình thường không nên theo
Thịt gà luộc, xá xíu, chả lá lốt, cá biển kho cùng hai món rau xanh và một đĩa trái cây đầy đặn. Nhìn qua, đây có thể là một bữa ăn thịnh soạn. Nhưng với phi công lái máy bay chiến đấu, khẩu phần như vậy là để đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng đặc thù của nghề nghiệp.
Hình ảnh những suất ăn của phi công chiến đấu thuộc Trung đoàn Không quân 923, Sư đoàn Không quân 371, thời gian gần đây thu hút sự chú ý trên các trang mạng xã hội. Nhiều người bất ngờ trước lượng thức ăn và đạm trong một khay cơm, thậm chí gọi vui đây là “bữa ăn đại gia”.
Tuy nhiên, đằng sau khẩu phần nhiều người cho là “khổng lồ” này là những yêu cầu rất khác biệt đối với người làm nhiệm vụ trên không.
Một ngày gần 5.000 kcal
Với phi công quân sự, nhu cầu năng lượng được xây dựng theo đặc thù từng nhóm máy bay. Theo thông tin được đề cập, định lượng năng lượng mỗi ngày dành cho phi công chiến đấu gồm:
- Phi công lái máy bay siêu âm: 4.860 kcal/ngày.
- Phi công lái máy bay dưới siêu âm: 4.630 kcal/ngày.
Con số này cao hơn đáng kể so với nhu cầu năng lượng thông thường của một người trưởng thành làm công việc văn phòng, thường vào khoảng 2.000-2.200 kcal mỗi ngày.
Nhìn vào một suất ăn của phi công tiêm kích Su-30MK2, có thể thấy thực đơn không chỉ tập trung vào một nhóm thực phẩm. Các món như thịt gà, xá xíu, chả lá lốt và cá biển cung cấp nguồn đạm, trong khi rau xanh và trái cây bổ sung vitamin, khoáng chất cùng chất xơ.
Theo thông tin được cung cấp, thực đơn hàng ngày của phi công phải tuân thủ danh sách 25 loại thực phẩm tiêu chuẩn do Bộ Quốc phòng quy định, với định lượng được kiểm soát cụ thể. Các món ăn cũng phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng và vệ sinh.
An toàn thực phẩm đặc biệt quan trọng đối với lực lượng làm nhiệm vụ bay. Thức ăn trong mỗi bữa được thực hiện quy trình lưu mẫu trong 24 giờ nhằm phục vụ việc kiểm tra khi cần thiết. Những vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ cũng được kiểm soát chặt chẽ.
Vì sao nghề phi công chiến đấu đòi hỏi khẩu phần lớn?
Khác với công việc văn phòng, phi công tiêm kích phải hoạt động trong môi trường có nhiều yếu tố gây áp lực lên cơ thể.
Một trong số đó là lực G. Khi máy bay tăng tốc hoặc thực hiện các thao tác cơ động, cơ thể phi công có thể phải chịu lực quán tính lớn. Máu có xu hướng dịch chuyển khỏi vùng đầu, làm tăng nguy cơ giảm tưới máu não và mất ý thức nếu phi công không thực hiện đúng các kỹ thuật chống chịu.
Để hạn chế ảnh hưởng của lực G, phi công phải sử dụng kỹ thuật gồng cơ và thở phù hợp. Việc duy trì trạng thái này trong quá trình cơ động khiến cơ thể phải huy động đáng kể các nhóm cơ lớn.
Bên cạnh đó là yêu cầu tập trung cao độ. Trong buồng lái, phi công phải đồng thời theo dõi nhiều thông số, điều khiển máy bay và xử lý tình huống trong thời gian rất ngắn. Đây là môi trường đòi hỏi cả thể lực lẫn khả năng tập trung liên tục.
Điều kiện nhiệt độ, trang phục bay và thời gian thực hiện nhiệm vụ cũng có thể làm gia tăng nhu cầu bổ sung nước và điện giải. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng của phi công không chỉ được tính bằng lượng calo mà còn phải chú ý đến thành phần và sự cân bằng của khẩu phần.
Không phải cứ ăn nhiều là khỏe
Khẩu phần gần 5.000 kcal dành cho phi công chiến đấu được xây dựng dựa trên đặc thù công việc và chế độ rèn luyện riêng. Đây không phải mức năng lượng phù hợp để người bình thường áp dụng theo.
Với một người chủ yếu làm việc văn phòng hoặc chỉ tập luyện ở mức thông thường, việc đưa lượng calo lên gần 5.000 kcal mỗi ngày có thể tạo ra mức năng lượng dư thừa rất lớn nếu không tương ứng với nhu cầu thực tế của cơ thể.
Điều đáng chú ý từ bữa ăn của phi công không nằm ở chuyện “ăn càng nhiều càng tốt”, mà ở cách một khẩu phần được thiết kế phù hợp với yêu cầu nghề nghiệp. Đủ năng lượng, cân đối các nhóm chất, bảo đảm vệ sinh thực phẩm và kiểm soát sức khỏe là những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người phải làm việc trong môi trường có cường độ cao.
Vì thế, một khay cơm đầy đặn của phi công tiêm kích nhìn từ bên ngoài có thể gây bất ngờ, nhưng với người lính trên không, đó trước hết là một phần của chế độ bảo đảm sức khỏe và khả năng thực hiện nhiệm vụ.
