Vị vua Việt nào từng chê thơ của Càn Long thô kệch, quê mùa, chỉ khen thơ Lý Thế Dân?
Không chỉ nổi tiếng là vị vua có nhiều cải cách dưới triều Nguyễn, vị vua này còn được biết đến là người say mê văn chương và thường tự làm thơ. Trong một lần bàn luận về thơ của các vị vua Trung Quốc, ông thẳng thắn đưa ra nhận xét về Càn Long và dành nhiều lời khen cho Đường Thái Tông.
Những ghi chép này được lưu lại trong Đại Nam thực lục. Theo đó, vua Minh Mạng cho rằng thơ của Càn Long có số lượng rất lớn, nội dung thường đi thẳng vào tình cảnh, không sử dụng những lời phù phiếm. Tuy nhiên, chính đặc điểm này khiến một số câu thơ trở nên thiếu trau chuốt.
Vua Minh Mạng từng nhận xét: “Vua Càn Long, nhà Thanh làm thơ rất nhiều, đều là những bài đi thẳng vào tình cảnh, không dùng những lời phù phiếm, nhưng cũng vì vậy mà có câu còn thô kệch. Bản thân ta làm thơ chỉ tả tình, tả cảnh mà dùng chữ chẳng đến nỗi quê mùa như thế”.
Vua Minh Mạng. Ảnh tư liệu
Từ quan điểm đó, vua Minh Mạng còn căn dặn các đại thần rằng nếu phát hiện thơ do ông sáng tác có cách dùng từ chưa đủ nhã nhặn thì cần thẳng thắn nhắc nhở, tránh để người đời sau có lời dị nghị.
Đáng chú ý, trong số các vị vua Trung Quốc, người khiến vua Minh Mạng có ấn tượng đặc biệt lại là Đường Thái Tông Lý Thế Dân. Ông cho biết khi đọc thơ của các đế vương nước ngoài, chỉ thơ của vị vua nhà Đường này thực sự để lại ấn tượng tốt.
Vua Minh Mạng đánh giá: “Lời lẽ ý tứ khéo léo, đẹp đẽ, cách điệu mới mẻ, lạ lùng, không phải người ta có thể theo kịp. Còn thơ của Càn Long đời nhà Thanh phần nhiều gượng ép, quê mùa thô kệch, không đáng nói đến”.
Vua Càn Long. Ảnh tư liệu
Đối với các vị vua Việt Nam, vua Minh Mạng dành sự quan tâm đặc biệt cho Lê Thánh Tông. Khi còn trị vì, ông từng chỉ dụ Bộ Lễ tổ chức sưu tầm thơ của vua Lê Thánh Tông ở nhiều nơi với mục đích lưu truyền về sau.
Minh Mạng, còn được gọi là Minh Mệnh, sinh ngày 25/5/1791 và mất ngày 20/1/1841. Ông là vị hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn, trị vì trong 21 năm.
Trong thời gian cầm quyền, Minh Mạng đổi tên nước thành Đại Nam và đặc biệt chú trọng duy trì nền khoa cử Nho giáo. Triều đại của ông gắn với nhiều chính sách được triển khai trên nhiều lĩnh vực và thường được xem là giai đoạn hùng mạnh cuối cùng của chế độ phong kiến trong lịch sử Việt Nam.
