Câu hỏi ‘gây lú’ nhất Ai Là Triệu Phú: ‘Một chục dừa được bao nhiêu trái?’: Ai trả lời 10 là sai!
Thông thường, một chục được hiểu là 10 sản phẩm. Thế nhưng, tại Bến Tre lại khác hoàn toàn. Tập quán mua bán đặc biệt này từng trở thành câu hỏi trong chương trình Ai Là Triệu Phú, khiến không ít người bất ngờ.
Câu hỏi tưởng dễ nhưng không phải ai cũng biết đáp án
Trong một số phát sóng của Ai Là Triệu Phú, người chơi được hỏi: “Khi đến thăm Bến Tre, nếu bạn muốn mua một chục dừa, người bán thường sẽ đưa bạn bao nhiêu trái dừa?”.
Bốn lựa chọn được đưa ra gồm 10, 12, 14 và 16 trái. Nếu dựa vào cách đếm quen thuộc, nhiều người có thể chọn ngay đáp án 10 trái. Tuy nhiên, người chơi đã phải nhờ đến sự trợ giúp trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Đáp án được lựa chọn là 12 trái, cũng chính là phương án chính xác theo tập quán mua bán được nhắc đến trong câu hỏi.
Việc một chục dừa có nhiều hơn 10 trái thoạt nghe có vẻ khó hiểu, nhưng đây lại là cách tính đã tồn tại từ lâu trong đời sống của người dân Bến Tre.
Tập quán một chục có thể nhiều hơn 10 sản phẩm
Trong cách mua bán truyền thống ở Bến Tre, một chục dừa thường được tính là 12 trái, tương ứng với 120 trái khi tính một trăm. Cách tính này khác với quy ước phổ biến hiện nay, theo đó một chục tương đương 10 đơn vị.
Có cách lý giải cho rằng việc người bán đưa thêm hai trái nhằm dự phòng trường hợp dừa bị hỏng hoặc không đạt chất lượng. Nếu toàn bộ số dừa đều sử dụng được, người mua sẽ nhận được nhiều hơn số lượng thông thường. Tuy nhiên, đây là cách giải thích về tập quán dân gian, không nhất thiết phản ánh nguồn gốc duy nhất của cách tính này.
Đáng chú ý, cách gọi một chục trong mua bán truyền thống tại miền Tây không hoàn toàn thống nhất. Tùy từng địa phương và loại nông sản, số lượng trong một chục có thể là 12, 14, 16 hoặc nhiều hơn.
Chẳng hạn, với một số mặt hàng như bắp, cam, quýt, xoài hay cau, người mua có thể nhận được số lượng vượt quá 10 sản phẩm khi giao dịch theo chục. Điều này khiến những người chưa quen với tập quán địa phương đôi khi ngạc nhiên khi nhận hàng.
Cách tính ấy thường được lý giải như một nét văn hóa dân gian hình thành trong quá trình mua bán và sinh hoạt cộng đồng. Việc cho thêm hàng vừa thể hiện sự hào sảng, vừa có thể giúp người bán tạo thiện cảm và thu hút khách. Tuy nhiên, số lượng cụ thể vẫn phụ thuộc vào tập quán của từng nơi, loại hàng và thỏa thuận giữa hai bên.
“Chục trơn”, “chục có đầu” và cách mua bán của người miền Tây
Trong cách gọi dân gian, người miền Tây còn phân biệt “chục trơn” với “chục có đầu”. Chục trơn thường chỉ đúng 10 sản phẩm, trong khi chục có đầu là cách gọi số lượng vượt quá 10. Cách hiểu cụ thể có thể khác nhau tùy địa phương và mặt hàng.
Bên cạnh đó, hình thức giao dịch “mua mão bán mớ” cũng khá quen thuộc trong hoạt động mua bán truyền thống. Thay vì đếm chính xác từng sản phẩm, người mua và người bán thỏa thuận giá cho cả một mớ hàng. Cách làm này giúp giao dịch diễn ra nhanh chóng, nhất là với những mặt hàng nông sản được thu hoạch hoặc bày bán với số lượng lớn.
Với người bán, bán theo mớ có thể giúp giải phóng hàng nhanh hơn; còn người mua có cơ hội nhận được lượng hàng tương ứng với mức giá đã thỏa thuận. Dù vậy, kết quả cụ thể vẫn tùy thuộc vào cách giao dịch và sự thống nhất giữa hai bên.
Ngày nay, cùng với sự phổ biến của hình thức mua bán theo cân, ký và số lượng được quy định rõ ràng, tập quán tính chục theo cách truyền thống đang dần ít phổ biến hơn ở nhiều nơi.
Từ một câu hỏi trong Ai Là Triệu Phú, chuyện một chục dừa ở Bến Tre có 12 trái cho thấy cách hiểu về số lượng trong đời sống không phải lúc nào cũng giống nhau. Đằng sau con số tưởng chừng đơn giản ấy là những tập quán mua bán được hình thành và lưu truyền qua nhiều thế hệ ở miền Tây Nam Bộ.
