Vì sao Càn Long sống rất thọ nhưng các con trai đều vướng phải ‘lời nguyền’ chết yểu?
Vĩnh Liễn chết khi mới 9 tuổi, Vĩnh Tông qua đời lúc khoảng 2 tuổi, còn Vĩnh Kỳ mất ở tuổi 25. Ba cái chết lần lượt khiến kế hoạch chọn người kế vị của Càn Long nhiều lần dang dở, tạo nên câu chuyện thường được hậu thế gắn với hai chữ “lời nguyền”.
Hai hoàng tử dòng đích lần lượt qua đời
Khi lên ngôi năm 1735, Càn Long sớm quan tâm đến việc lựa chọn người kế vị. Ông tiếp tục sử dụng cơ chế bí mật lập trữ do Ung Chính đặt ra: hoàng đế viết tên người kế vị vào mật chỉ rồi cất phía sau tấm biển “Chính Đại Quang Minh” tại Càn Thanh cung.
Người đầu tiên được Càn Long lựa chọn là Vĩnh Liễn, con trai của Hiếu Hiền Hoàng hậu Phú Sát thị. Khi mới 7 tuổi, Vĩnh Liễn đã được cha bí mật xác định là người kế vị.
Thế nhưng năm 1738, Vĩnh Liễn lâm bệnh và qua đời khi mới 9 tuổi. Càn Long vô cùng đau đớn, thậm chí phá lệ dành cho con những nghi lễ theo quy cách thái tử và truy tặng danh hiệu Đoan Tuệ Thái tử.
Sau đó, hy vọng của Càn Long đặt vào Vĩnh Tông, người con trai thứ bảy, cũng là con của Hiếu Hiền Hoàng hậu. Sinh năm 1746, Vĩnh Tông được cha đặc biệt yêu quý và được đánh giá có tư chất khác thường.
Nhưng cuối năm 1748, Vĩnh Tông mắc bệnh đậu mùa rồi qua đời khi mới khoảng 2 tuổi.
Cái chết của hai người con khiến Càn Long chịu cú sốc lớn. Đáng chú ý, trong các tư liệu thời Thanh, chính ông từng suy ngẫm về việc liệu mong muốn để con trai của nguyên hậu kế thừa ngai vàng có phải là điều không thuận với tiền lệ hay không. Chính chi tiết này về sau góp phần hình thành câu chuyện về “lời nguyền lập thái tử” của Càn Long.
Bi kịch càng nặng nề khi năm 1748, Hiếu Hiền Hoàng hậu cũng qua đời. Chỉ trong hơn một thập niên, Càn Long liên tiếp mất hai con trai và người vợ mà ông đặc biệt yêu thương.
Vĩnh Kỳ qua đời, người kế vị cuối cùng lại là Vĩnh Diễm
Trong số những hoàng tử còn lại, Vĩnh Kỳ, hoàng tử thứ năm, dần trở thành người được Càn Long đặc biệt coi trọng. Ông được ghi nhận là giỏi cưỡi ngựa, bắn cung, thông thạo nhiều ngôn ngữ và có năng lực nổi bật.
Năm 1765, Càn Long phong Vĩnh Kỳ làm Vinh Thân vương, khi ông mới khoảng 24 tuổi. Đây là một sự ưu đãi đáng chú ý đối với một hoàng tử còn trẻ.
Nhưng chỉ một năm sau, Vĩnh Kỳ qua đời ở tuổi 25. Thanh sử cảo chỉ ghi ông mắc bệnh rồi mất, không đủ căn cứ để xác nhận những câu chuyện hậu thế về căn bệnh cụ thể của vị hoàng tử này.
Điều đáng chú ý là nhiều năm sau, Càn Long vẫn nhắc đến Vĩnh Kỳ khi tiếp sứ thần Anh George Macartney. Ông đánh giá người con đã mất có nhiều tài năng nhưng đáng tiếc qua đời quá sớm.
Sau cái chết của Vĩnh Kỳ, Càn Long vẫn còn nhiều hoàng tử nhưng chưa tìm được người khiến ông hoàn toàn yên tâm. Cuối cùng, ông chuyển sự lựa chọn sang Vĩnh Diễm, hoàng tử thứ 15, con của Lệnh phi Ngụy Giai thị.
Năm 1773, Càn Long bí mật lập trữ một lần nữa. Người được ghi trong mật chỉ chính là Vĩnh Diễm.
Đến năm 1795, khi đã 85 tuổi, Càn Long tuyên bố truyền ngôi cho Vĩnh Diễm, đặt niên hiệu Gia Khánh. Chuỗi những lần chọn người kế vị dang dở cuối cùng cũng khép lại.
Nếu gọi đây là một “lời nguyền” thì đó chỉ là cách diễn giải mang màu sắc hậu thế. Điều có thể thấy rõ từ sử liệu là quá trình lựa chọn người kế vị của Càn Long đã trải qua nhiều biến cố, trong đó cái chết sớm của những hoàng tử được ông kỳ vọng khiến quyết định cuối cùng càng trở nên khó đoán.
