Dòng họ Việt Nam được ví mang ‘chân mệnh thiên tử’: Có đến 31 vị vua, thủy tổ là An Dương Vương
Lịch sử Việt Nam có nhiều triều đại lần lượt xuất hiện, gắn với những vị vua có vai trò khác nhau trong quá trình dựng nước và giữ nước. Trong số đó, dòng họ này là một trường hợp đặc biệt khi hai lần lập nên triều đại lớn, với tổng thời gian trị vì gần 400 năm.
Theo sử sách, họ Lê ở Việt Nam được cho là bắt nguồn từ người Lạc Việt, sinh sống lâu đời tại khu vực Thanh Hóa và Ninh Bình. Các vua và danh nhân họ Lê được ghi nhận đều có nguồn gốc từ vùng đất Lạc Việt, không có mối liên hệ trực tiếp với dòng họ Lê ở Trung Quốc.
Họ Lê cũng được xem là một trong những dòng họ lớn tại Việt Nam. Theo thông tin từ trang Họ Lê Việt Nam, người mang họ này hiện chiếm khoảng 11-15% dân số.
Theo Gia phả họ Lê, dòng họ này được coi là có nguồn gốc từ thời Lạc Việt, gắn với buổi đầu hình thành cộng đồng người Việt. Sách "Lễ hội và Danh nhân lịch sử Việt Nam" ghi nhận Thục Phán An Dương Vương, người lập nên quốc hiệu Âu Lạc, thuộc dòng họ Lê ở Mỹ Đức, Hà Nội.
Năm 258 TCN, Thục Phán lên ngôi, xưng An Dương Vương, thay quốc hiệu Văn Lang bằng Âu Lạc và lựa chọn Cổ Loa làm kinh đô. Tại đây, ông cho xây dựng thành Cổ Loa, công trình trở thành một biểu tượng quan trọng trong lịch sử và văn hóa Việt Nam. Vì những đóng góp này, An Dương Vương được tôn là thủy tổ của dòng họ Lê.
Trải qua hàng nghìn năm, nhiều nhân vật họ Lê cùng các dòng họ khác đã góp phần vào quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước. Đáng chú ý, dòng họ này hai lần lập ra triều đại lớn trong lịch sử Việt Nam là Tiền Lê và Hậu Lê.
Theo thống kê, có 31 vị vua họ Lê từng lên ngôi, thuộc hai giai đoạn: nhà Tiền Lê tồn tại từ năm 980 đến 1009 và nhà Hậu Lê kéo dài từ năm 1428 đến 1789.
Trong số đó, vua Lê Hiển Tông là người có thời gian trị vì lâu nhất. Ông lên ngôi năm 1740 và tại vị đến năm 1786, tổng cộng 46 năm. Tuy nhiên, trong thời kỳ này, quyền lực thực tế nằm trong tay các chúa Trịnh, khiến vai trò của vua Lê bị hạn chế. Dù không nắm thực quyền, thời gian trị vì kéo dài của Lê Hiển Tông vẫn gắn với một giai đoạn nhiều biến động của lịch sử.
Ở chiều ngược lại, Lê Long Việt, tức Lê Trung Tông, là vị vua có thời gian trị vì ngắn nhất. Theo "Đại Việt Sử Ký Toàn Thư", ông chỉ ngồi trên ngai vàng 3 ngày. Lê Long Việt là con trai vua Lê Đại Hành và bị chính em trai là Lê Long Đĩnh lật đổ ngay sau khi lên ngôi, mở ra giai đoạn tranh chấp quyền lực trong nội bộ nhà Tiền Lê.
Đặc biệt, trong số 31 vị vua họ Lê, Lê Hoàn và Lê Lợi là hai nhân vật nổi bật nhất khi được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam vinh danh trong danh sách 14 vị anh hùng tiêu biểu của Việt Nam năm 2013, được sắp xếp theo thứ tự thời gian.
