3 phép thần thông quảng đại của Tôn Ngộ Không mà người thường cũng có thể luyện được
Trong Tây Du Ký, Tôn Ngộ Không sở hữu 72 phép biến hóa với năng lực vượt xa người thường. Từ phân thân, xuất hồn cho đến biến hóa hình dạng hay di chuyển đồ vật, phần lớn những phép thần thông này đều mang màu sắc kỳ ảo, gần như không thể xuất hiện trong đời thực.
Thế nhưng giữa hàng loạt năng lực tưởng chỉ có trong thần thoại, Tôn Ngộ Không lại có những phép liên quan trực tiếp đến một lĩnh vực rất quen thuộc với con người: chữa bệnh.
Ba phép thường được nhắc đến là Y Dược, Lộng Hoàn và Phù Thủy. Nếu Y Dược giúp Ngộ Không chế thuốc, thậm chí thực hiện những thao tác chữa trị; Lộng Hoàn liên quan đến việc bắt mạch, kê đơn; thì Phù Thủy lại gắn với việc vẽ bùa, đốt bùa rồi hòa vào nước để sử dụng.
Điểm đặc biệt là trong thế giới của Tây Du Ký, Ngộ Không dường như có thể nắm trọn các khâu từ chẩn đoán đến điều trị mà không cần trải qua quá trình học tập kéo dài như con người. Đặc biệt, những lần nhân vật này dùng y thuật thường đi kèm với các tình huống kỳ lạ, khiến năng lực chữa bệnh trở thành một phần thú vị của câu chuyện.
Màn bắt mạch không cần chạm tay của Tôn Ngộ Không
Một trong những tình tiết nổi bật nhất xuất hiện khi thầy trò Đường Tăng đặt chân đến nước Chu Tử.
Nhà vua lâm bệnh nhưng vì khiếp sợ diện mạo của Tôn Ngộ Không nên không muốn trực tiếp để ông khám. Thay vì bỏ cuộc, Ngộ Không đưa ra một phương án đặc biệt: bắt mạch từ xa thông qua những sợi tơ.
Từ trong phòng, Ngộ Không biến ra ba sợi kim tuyến rồi nhờ thái giám đưa đến cho nhà vua. Ba sợi được buộc lần lượt vào ba vị trí trên cổ tay, tương ứng với bộ thốn, bộ quan và bộ xích trong phương pháp bắt mạch Đông y.
Không cần trực tiếp tiếp xúc với bệnh nhân, Tôn Ngộ Không vẫn dựa vào những sợi tơ để phán đoán tình trạng của nhà vua. Sau khi xác định được căn bệnh, ông tiếp tục lựa chọn và bào chế thuốc cho vua sử dụng. Theo diễn biến trong truyện, phương thuốc nhanh chóng phát huy tác dụng.
Chính tình tiết này khiến thuật bắt mạch bằng dây trở thành một trong những chi tiết đáng nhớ khi nói về khả năng y thuật của Tôn Ngộ Không.
“Huyền ti bắt mạch” có nguồn gốc từ đâu?
Hình thức khám bệnh qua sợi tơ trong Tây Du Ký không hoàn toàn xa lạ với những câu chuyện về y thuật cổ Trung Quốc.
Theo quan niệm và lễ nghi thời xưa, đặc biệt trong môi trường cung đình, việc nam nữ trực tiếp tiếp xúc bị hạn chế nghiêm ngặt. Vì vậy, các thầy thuốc khi khám cho phụ nữ trong hậu cung được truyền lại là có thể sử dụng một sợi tơ nối từ cổ tay người bệnh đến tay mình để tiến hành chẩn đoán.
Phương thức này thường được gọi là “huyền ti bắt mạch”.
Trong những giai thoại về danh y Trung Quốc, Tôn Tư Mạc cũng được nhắc đến với câu chuyện liên quan đến phương pháp này. Tương truyền, khi ông được mời khám cho một hoàng hậu mang thai lâu nhưng chưa sinh, một thái giám đã cố tình thử tài bằng cách buộc đầu sợi tơ vào chân một con vẹt.
Tôn Tư Mạc được cho là lập tức nhận ra đầu dây bên kia không phải cổ tay con người. Sau đó, khi sợi tơ được buộc vào tay hoàng hậu, ông chẩn đoán tình trạng của bà và kê thuốc. Theo giai thoại, phương thuốc sau đó giúp hoàng hậu thuận lợi sinh con.
Những câu chuyện như vậy cho thấy “huyền ti bắt mạch” vừa gắn với quan niệm lễ nghi cung đình, vừa được văn học và dân gian sử dụng để khắc họa khả năng y thuật phi thường của các danh y.
Tôn Ngộ Không gần như không sợ bất kỳ căn bệnh nào?
Điều đáng chú ý trong câu chuyện ở nước Chu Tử không chỉ nằm ở cách bắt mạch kỳ lạ.
Ngay cả khi chưa trực tiếp nhìn thấy nhà vua, Tôn Ngộ Không vẫn tỏ ra rất tự tin rằng mình có thể chữa bệnh. Ông thậm chí yêu cầu nhà vua phải đích thân đến mời mới đồng ý ra tay.
Khi đặt tình tiết này trong toàn bộ hình tượng Tôn Ngộ Không, có thể thấy y thuật chỉ là một trong nhiều phương diện thể hiện sự thông thái và khả năng xử lý tình huống của nhân vật.
Nếu những phép biến hóa khác khiến Tôn Ngộ Không trở nên gần như một nhân vật siêu nhiên, thì Y Dược, Lộng Hoàn và Phù Thủy lại tạo ra một góc nhìn rất khác: một Tôn Ngộ Không có khả năng chẩn đoán, chữa trị và sử dụng các phương thức y thuật mà con người cổ đại từng tin tưởng.
Cũng chính sự kết hợp giữa yếu tố đời thường và màu sắc thần thoại này khiến những chi tiết tưởng nhỏ trong Tây Du Ký tiếp tục được độc giả nhiều thế hệ đem ra giải thích và bàn luận.
