Eo biển Hormuz gián đoạn nguồn cung dầu, các nước xoay hướng nhập khẩu, giá dầu biến động theo xung đột Trung Đông
Nguồn cung dầu toàn cầu đối mặt gián đoạn khi eo biển Hormuz bị siết chặt, buộc nhiều quốc gia điều chỉnh chiến lược nhập khẩu, tác động trực tiếp đến giá dầu và thị trường Trung Đông.
Eo biển Hormuz bị siết chặt, nguồn cung dầu toàn cầu chịu áp lực lớn
Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang khiến nguồn cung dầu toàn cầu rơi vào trạng thái bất ổn, khi eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bị hạn chế lưu thông. Đây là khu vực trung chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu thế giới, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng lập tức tác động tới giá dầu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc Iran kiểm soát chặt eo biển Hormuz được xem là động thái đáp trả các diễn biến quân sự liên quan Mỹ và Israel. Hệ quả là hàng loạt tàu chở dầu bị đình trệ, khiến nguồn cung dầu suy giảm nhanh chóng, đẩy giá dầu tăng mạnh trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia phụ thuộc nhập khẩu năng lượng đã buộc phải kích hoạt các phương án khẩn cấp nhằm duy trì nguồn cung dầu. Các nền kinh tế châu Á như Bangladesh, Thái Lan hay Ấn Độ nhanh chóng tìm kiếm nguồn thay thế để giảm thiểu rủi ro thiếu hụt nhiên liệu.
.jpg)
Đáng chú ý, Ấn Độ đã nối lại hoạt động nhập khẩu từ Nga sau thời gian gián đoạn do các lệnh trừng phạt. Động thái này diễn ra khi Mỹ tạm thời nới lỏng một số quy định nhằm tránh làm đứt gãy nguồn cung dầu toàn cầu. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nguồn dầu từ Nga chỉ có thể đóng vai trò hỗ trợ ngắn hạn.
Thực tế cho thấy, nguồn cung dầu từ Trung Đông vẫn giữ vai trò chủ đạo, khiến việc thay thế hoàn toàn là điều khó xảy ra. Khi eo biển Hormuz chưa thể khôi phục hoạt động bình thường, áp lực lên giá dầu và hệ thống năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục kéo dài.
Các tuyến vận chuyển thay thế được kích hoạt nhưng chưa đủ bù đắp
Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị hạn chế, nhiều quốc gia và doanh nghiệp năng lượng đã chuyển hướng sang các tuyến vận tải khác nhằm duy trì nguồn cung dầu. Tuy nhiên, năng lực của các tuyến thay thế vẫn còn hạn chế so với lưu lượng khổng lồ trước đây.
Một trong những phương án được nhắc tới là hệ thống đường ống Đông - Tây của Ả Rập Saudi, có thể vận chuyển dầu từ nội địa ra Biển Đỏ. Dù công suất có thể nâng lên, nhưng hạ tầng tại điểm xuất khẩu chưa đủ để xử lý lượng dầu lớn.
Bên cạnh đó, tuyến ống Habshan - Fujairah của UAE cũng được tận dụng để đưa dầu ra ngoài mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, công suất của tuyến này chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu thực tế.
Các phương án vận chuyển bằng đường biển cũng gặp khó khăn khi tàu dầu buộc phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì kênh đào Suez, khiến chi phí và thời gian vận chuyển tăng đáng kể. Điều này tiếp tục gây áp lực lên giá dầu và làm gián đoạn nguồn cung dầu tại nhiều khu vực.
Ngoài ra, châu Âu đang tìm đến các nguồn cung thay thế như Biển Bắc, Mỹ, Tây Phi hay Bắc Phi. Tuy nhiên, mỗi khu vực đều tồn tại những hạn chế riêng, từ vấn đề công suất đến rủi ro chính trị.
Các chuyên gia nhận định rằng, dù có nhiều lựa chọn thay thế, nhưng tổng sản lượng từ các nguồn này vẫn không thể bù đắp hoàn toàn lượng dầu bị gián đoạn từ Trung Đông. Điều này khiến thị trường tiếp tục đối mặt với biến động mạnh về giá dầu trong thời gian tới.
Xả kho dự trữ và điều chỉnh chính sách để ổn định thị trường
Trước áp lực từ việc gián đoạn nguồn cung dầu, nhiều quốc gia đã kích hoạt phương án xả kho dự trữ chiến lược nhằm giảm bớt căng thẳng trên thị trường. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã thống nhất kế hoạch tung ra hàng trăm triệu thùng dầu để hỗ trợ nguồn cung.
Đây được xem là một trong những động thái quy mô lớn nhằm ổn định giá dầu và đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh Trung Đông biến động. Một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc đã cam kết tham gia xả kho với lượng lớn.
Tuy nhiên, giải pháp này chủ yếu mang tính ngắn hạn, bởi lượng dầu dự trữ không thể duy trì lâu dài nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn. Các chuyên gia cho rằng, việc khôi phục lưu thông tại khu vực này vẫn là yếu tố then chốt để cân bằng lại nguồn cung dầu.
Tại Mỹ, vấn đề xuất khẩu năng lượng cũng trở thành chủ đề tranh luận. Một số ý kiến đề xuất hạn chế xuất khẩu để giữ nguồn cung trong nước, nhưng giới doanh nghiệp cho rằng điều này có thể gây phản tác dụng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong dài hạn, các quốc gia được cho là sẽ đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung dầu, đầu tư vào hạ tầng năng lượng và tìm kiếm các giải pháp thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông.
Diễn biến hiện tại cho thấy, khi eo biển Hormuz gặp gián đoạn, toàn bộ hệ thống năng lượng thế giới đều chịu ảnh hưởng. Giá dầu vì vậy sẽ tiếp tục phản ứng mạnh trước mọi thay đổi của xung đột Trung Đông, tạo ra những biến động khó lường trên thị trường trong thời gian tới.
