Phụ Thọ: Người đàn ông phát hiện nhiễm loại nấm đen hiếm, có thể ăn mòn xương, đe dọa tính mạng
Chỉ xuất hiện triệu chứng cứng hàm và đau xoang mờ nhạt, một bệnh nhân nam 55 tuổi tại Phú Thọ được phát hiện mắc nấm đen xâm lấn - bệnh hiếm nguy hiểm có khả năng ăn mòn xương xoang và lan nhanh lên não nếu chậm xử trí.
Một ca bệnh hiếm nguy hiểm vừa được các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận và xử trí kịp thời, qua đó cảnh báo về nguy cơ bỏ sót nấm đen xâm lấn khi triệu chứng ban đầu không điển hình. Bệnh nhân là ông N.V.C., 55 tuổi, trú tại Phú Thọ, nhập viện trong tình trạng đau vùng xoang hàm kèm theo biểu hiện cứng hàm nhẹ, không sốt cao, không mệt mỏi toàn thân. Trước đó, người đàn ông này được đánh giá hoàn toàn khỏe mạnh, không mắc các bệnh nền thường gặp như đái tháo đường, suy thận hay suy giảm miễn dịch.
Theo hồ sơ bệnh án, do triệu chứng cứng hàm xuất hiện sớm, bệnh nhân từng được tuyến dưới theo dõi uốn ván. Tuy nhiên, diễn tiến lâm sàng không phù hợp, đáp ứng điều trị chậm khiến các bác sĩ nghi ngờ có nguyên nhân khác tiềm ẩn. Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các dấu hiệu điển hình của uốn ván như co cứng cơ toàn thân, khó nuốt hay rối loạn thần kinh đều không xuất hiện. Ngược lại, đau xoang hàm và hạn chế há miệng nhẹ trở thành điểm bất thường nổi bật, buộc ê-kíp điều trị phải mở rộng hướng chẩn đoán.
Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Kim Anh cho biết, từ những biểu hiện “không khớp” này, bệnh nhân được chỉ định chụp CT vùng mũi xoang để loại trừ các bệnh lý sâu hơn. Kết quả hình ảnh học cho thấy xoang hàm có tổn thương nghi ngờ nhiễm nấm xâm lấn, kèm dấu hiệu ăn mòn xương xoang. Đây là hình ảnh rất điển hình của nấm đen xâm lấn, hay còn gọi là mucormycosis – một bệnh hiếm nguy hiểm nhưng tiến triển cực nhanh.
Nấm đen xâm lấn được xếp vào nhóm nhiễm nấm đen nguy hiểm vì khả năng lan rộng qua niêm mạc xoang, phá hủy cấu trúc xương và xâm nhập mạch máu. Khi đã vào hệ mạch, nấm có thể nhanh chóng tấn công ổ mắt, nhãn cầu hoặc não, gây biến chứng nặng, thậm chí tử vong. Chính vì vậy, ngay sau khi xác định chẩn đoán, ca bệnh được hội chẩn liên chuyên khoa và chỉ định phẫu thuật cấp cứu tối khẩn.
Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ ghi nhận nhiều mảng nấm đen đặc bám dày trong xoang hàm, lan rộng trên niêm mạc. May mắn là tại thời điểm phẫu thuật, mức độ ăn mòn xương xoang chưa quá nghiêm trọng. Đây được xem là “thời điểm vàng” giúp hạn chế nguy cơ tổn thương lan sang ổ mắt và não. Ê-kíp đã tiến hành lấy bỏ triệt để toàn bộ tổ chức nhiễm nấm, cắt lọc niêm mạc bị hoại tử, đồng thời mở thông xoang hàm vào hốc mũi để tăng khả năng dẫn lưu, giảm nguy cơ tái phát.
Song song với phẫu thuật, bệnh nhân được chỉ định điều trị thuốc kháng nấm đặc hiệu đường tĩnh mạch theo phác đồ tấn công kéo dài. Đây là nhóm thuốc chuyên sâu, có nguy cơ ảnh hưởng đến gan và thận, đòi hỏi theo dõi sát sao và thường chỉ triển khai tại các cơ sở tuyến trung ương như Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Sau can thiệp, tình trạng người bệnh hiện ổn định, đáp ứng điều trị ban đầu tốt và chưa ghi nhận biến chứng nguy hiểm.
Theo bác sĩ Kim Anh, nhiễm nấm đen nguy hiểm không chỉ khó chẩn đoán mà còn có nguy cơ tái xâm lấn cao do các ổ nấm vi thể có thể tồn tại dai dẳng. Thời gian điều trị thường kéo dài ít nhất 3-4 tuần với thuốc tấn công, sau đó duy trì bằng thuốc uống và theo dõi chặt chẽ. Bác sĩ ví mức độ phát triển của nấm đen xâm lấn giống như nấm mốc trong nồi cơm để quên qua đêm, chỉ trong thời gian ngắn đã lan rộng và phá hủy toàn bộ môi trường xung quanh.
Trên thực tế, con người tiếp xúc với bào tử nấm mỗi ngày qua không khí, đất, cát hoặc thực phẩm để lâu. Tuy nhiên, chỉ khi gặp điều kiện thuận lợi, nấm mới phát triển thành bệnh hiếm nguy hiểm. Trường hợp bệnh nhân Phú Thọ cho thấy, ngay cả người không có bệnh nền vẫn có nguy cơ mắc nấm đen xâm lấn nếu chủ quan với các dấu hiệu ban đầu. Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện triệu chứng đau xoang kéo dài, cứng hàm bất thường hoặc điều trị không đáp ứng, người dân cần đến cơ sở y tế chuyên sâu để được thăm khám sớm, tránh hậu quả đáng tiếc.
