BÁO ĐỘNG: TP.HCM ghi nhận hơn 3.100 ca HIV mới trong vòng một năm, nhóm 15-29 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất
Sau hơn ba thập kỷ ghi nhận ca bệnh đầu tiên, HIV ở TP.HCM vẫn diễn biến phức tạp khi số ca nhiễm HIV mới duy trì ở mức cao, chủ yếu lây nhiễm qua tình dục trong nhóm nguy cơ cao.
Theo báo cáo mới nhất của Ban Chỉ đạo phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm TP.HCM gửi UBND TP.HCM, đến năm 2025, thành phố đã ghi nhận tổng cộng 106.409 trường hợp từng nhiễm HIV kể từ ca bệnh đầu tiên được phát hiện vào năm 1990. Sau hơn 35 năm ứng phó, HIV vẫn là vấn đề y tế công cộng cần được theo dõi sát sao, đặc biệt trong bối cảnh hành vi nguy cơ ngày càng đa dạng và khó kiểm soát.
Trong tổng số người từng nhiễm HIV được ghi nhận, có 17.995 trường hợp đã tử vong. Hiện còn 64.125 người nhiễm HIV đang sinh sống tại TP.HCM, được quản lý hồ sơ và tham gia các chương trình điều trị ARV TP.HCM. Phần còn lại bao gồm các trường hợp đã chuyển đến địa phương khác, bỏ điều trị hoặc không còn liên lạc với hệ thống y tế. Tính đến tháng 9/2025, tỷ lệ nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư thành phố ở mức 0,49%, tương đương khoảng 66.315 người nhiễm trên tổng dân số hơn 13,5 triệu.
Đáng chú ý, trong 9 tháng đầu năm 2025, TP.HCM phát hiện thêm 3.197 ca nhiễm HIV mới. Con số này cho thấy HIV TP.HCM vẫn chưa giảm mạnh như kỳ vọng. Nam giới chiếm tới 87% tổng số ca nhiễm HIV mới, phản ánh rõ sự tập trung dịch bệnh ở một số nhóm dân cư cụ thể. Khi phân tích theo độ tuổi, nhóm từ 15 đến 29 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42%, tiếp đến là nhóm 30-39 tuổi và nhóm trên 40 tuổi, cho thấy ca nhiễm HIV mới không còn giới hạn trong một độ tuổi nhất định.
Theo ngành y tế, lây nhiễm HIV qua tình dục không an toàn vẫn là con đường lây truyền chủ yếu, chiếm khoảng 81% số ca nhiễm HIV mới được phát hiện. Ước tính gần 90% ca nhiễm HIV mới thuộc nhóm nguy cơ cao, bao gồm những người có hành vi tình dục không an toàn hoặc sử dụng chung dụng cụ tiêm chích. Trong đó, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới chiếm 54% tổng số ca mới, tiếp tục là nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất của dịch HIV TP.HCM.
Ngoài nhóm MSM, các ca nhiễm HIV mới còn ghi nhận ở người nghiện tiêm chích ma túy, người chuyển giới, vợ hoặc chồng của người nhiễm HIV, cũng như bạn tình của các đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao. Hiện TP.HCM ước tính có khoảng 72.067 nam quan hệ tình dục đồng giới và gần 18.789 người nghiện chích ma túy, đây đều là những nhóm cần được ưu tiên trong các chương trình dự phòng và can thiệp giảm hại.
Trong năm 2025, các hoạt động tiếp cận cộng đồng đã được triển khai mạnh mẽ nhằm kiểm soát HIV. Hơn 62.000 người thuộc nhóm nguy cơ cao đã được tiếp cận và cung cấp các dịch vụ dự phòng, đạt độ bao phủ khoảng 60%. Các hình thức can thiệp được thực hiện linh hoạt, từ tiếp cận trực tiếp tại cộng đồng đến tiếp cận thông qua nền tảng mạng xã hội, góp phần thay đổi nhận thức và hành vi nguy cơ.
Bên cạnh đó, hơn 20.000 lượt người đã được tư vấn, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ phòng, chống lây nhiễm HIV cũng như các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Gần 17.000 lượt người được cung cấp bao cao su, chất bôi trơn và bơm kim tiêm sạch, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV qua tình dục và đường máu. Thông qua các hoạt động xét nghiệm sàng lọc, ngành y tế phát hiện 12 trường hợp dương tính với HIV và kịp thời kết nối vào hệ thống điều trị ARV TP.HCM.
Đến ngày 30/11/2025, TP.HCM có 60.225 bệnh nhân đang được điều trị bằng thuốc kháng virus. Trong 11 tháng đầu năm, 82% người nhiễm HIV được điều trị ARV ngay sau khi phát hiện dương tính. Đặc biệt, tỷ lệ bệnh nhân điều trị ARV từ 6 tháng trở lên có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện đạt 99%, cho thấy hiệu quả cao của chương trình điều trị ARV TP.HCM, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HIV qua tình dục trong cộng đồng.
Song song đó, chương trình dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) được triển khai tại 48 cơ sở y tế, với gần 28.000 người tiếp cận và sử dụng tính đến tháng 11/2025. Trong lĩnh vực dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, thành phố duy trì tỷ lệ lây truyền dưới 1%, góp phần kiểm soát bền vững dịch HIV trong những năm tới.
