Khối tài sản khổng lồ của trùm phát xít Hitler gồm những gì và cuối cùng thuộc về ai?
Adolf Hitler không có người thừa kế trực tiếp, vậy khối tài sản mà nhà độc tài này tích lũy trong thời gian cầm quyền gồm những gì và cuối cùng được xử lý ra sao?
Hình ảnh nhà lãnh đạo sống giản dị
Adolf Hitler từng xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo tiết kiệm, giản dị, không phô trương sự giàu có trước công chúng Đức. Hình ảnh này phù hợp với thông điệp tuyên truyền và hệ tư tưởng mà Đảng Quốc xã theo đuổi.
Tuy nhiên, những thông tin được hé lộ sau khi bản di chúc của Hitler rơi vào tay các nhân viên thuộc Ủy ban Tình báo Đồng minh, cơ quan tham gia điều tra cái chết của nhà độc tài, cho thấy tình hình tài chính của ông ta không hề đơn giản như hình ảnh công chúng từng biết.
Trong văn bản ghi lại những nguyện vọng cuối cùng, Hitler giải thích về các quyết định và hành động của mình trong quá khứ, đồng thời thể hiện tư tưởng bài Do Thái. Ông ta cũng đưa ra chỉ dẫn về người kế nhiệm, công bố thành phần nội các mới và đề cập đến cách xử lý tài sản cá nhân sau khi qua đời.
Một số bất động sản được nhắc đến trong di chúc gồm căn hộ tại Munich và khu dinh thự Berghof ở vùng núi Alps, thuộc bang Bavaria.
Theo nhà nghiên cứu Dalia Ventura, Hitler không kê khai cụ thể từng món đồ, tài khoản ngân hàng hay tổng giá trị tài sản. Thay vào đó, ông ta yêu cầu chuyển giao toàn bộ tài sản có giá trị cho Đảng Quốc xã.
Trong trường hợp Đảng Quốc xã bị giải thể, tài sản sẽ thuộc về nhà nước. Nếu nhà nước cũng không còn tồn tại, Hitler cho rằng không cần thiết phải đưa ra phương án xử lý nào khác.
Đối với những tác phẩm nghệ thuật bị cướp đoạt trong chiến tranh, Hitler cũng đưa ra chỉ dẫn riêng. Ông ta tuyên bố số tác phẩm này không được thu thập để phục vụ mục đích cá nhân mà nhằm xây dựng một bảo tàng tại quê hương mình. Một số đồ vật có giá trị tình cảm cũng được chỉ định cho những người cụ thể lưu giữ.
Đáng chú ý, bản di chúc gần như không đề cập chi tiết đến tiền mặt, các khoản đầu tư hay những tài sản có khả năng sinh lời của nhà độc tài.
Khối tài sản khổng lồ của Hitler được tích lũy từ đâu?
Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm cách xác định quy mô tài sản mà Hitler tích lũy trong thời gian nắm quyền. Một số cuộc điều tra cho thấy, khi tự sát năm 1945, ông ta có thể sở hữu khối tài sản thuộc hàng lớn nhất châu Âu.
Các nguồn thu nhập của Hitler khá đa dạng, trong đó có tiền quyên góp từ các tập đoàn, doanh nhân và khoản thu từ bản quyền sử dụng hình ảnh cá nhân trên tem bưu chính.
Đặc biệt, các nhà điều tra từng phát hiện hơn 350 triệu USD trong nhiều tài khoản khác nhau vào thập niên 1940. Về sau, những tài khoản tại Thụy Sĩ có liên quan đến Hitler cũng được tìm thấy. Tuy nhiên, số tiền này đã bị chính phủ Thụy Sĩ tịch thu.
Một trong những nguồn thu nhập đáng kể nhất của Hitler đến từ cuốn sách Mein Kampf (Cuộc đấu tranh), tác phẩm tuyên truyền chính trị do ông ta viết trong những năm 1920, khi đang bị giam giữ sau cuộc đảo chính bất thành nhằm giành chính quyền tại miền Nam nước Đức.
Ấn bản đầu tiên của Mein Kampf được phát hành thành hai tập trong giai đoạn 1925-1926. Ban đầu, tiền bán sách được sử dụng để hỗ trợ chi trả các chi phí pháp lý liên quan đến vụ xét xử Hitler.
Trong năm đầu tiên, cuốn sách chỉ tiêu thụ khoảng 9.000 bản. Tuy nhiên, doanh số tăng đáng kể sau khi một phiên bản phổ thông được phát hành năm 1930, trong bối cảnh Đảng Quốc xã ngày càng mở rộng ảnh hưởng. Riêng năm đó, khoảng 50.000 bản được bán ra.
Sau khi Hitler lên nắm quyền, Mein Kampf được phổ biến rộng rãi trong hệ thống trường học Đức. Các cặp vợ chồng mới cưới cũng được tặng một bản như món quà chính thức.
Đến năm 1933, doanh số cuốn sách đã vượt mốc một triệu bản. Không lâu sau, việc mua tác phẩm này còn trở thành áp lực đối với người dân Đức.
Mein Kampf được dịch sang 16 ngôn ngữ, giúp doanh thu tiếp tục tăng. Đáng chú ý, sau khi trở thành Thủ tướng Đức, Hitler được miễn thuế thu nhập cá nhân. Điều này đồng nghĩa với việc phần lớn khoản thu từ hoạt động bán sách và bản quyền tác phẩm không phải chịu thuế thu nhập cá nhân.
Từ một người từng trải qua thời kỳ túng thiếu khi còn trẻ, Hitler đã tích lũy được khối tài sản đáng kể nhờ nhiều nguồn thu nhập, trong đó có những khoản gắn liền với quyền lực chính trị và hoạt động tuyên truyền của chế độ Quốc xã.
Khối tài sản của Hitler cuối cùng thuộc về ai?
Việc xác định chính xác tổng giá trị tài sản của Hitler gặp nhiều khó khăn. Ngoài việc phải thống kê tiền mặt, bất động sản và các quyền sở hữu, giới nghiên cứu còn phải tính đến sự khác biệt giữa đồng Reichsmark, đơn vị tiền tệ được sử dụng tại Đức thời bấy giờ, với các đồng tiền hiện đại như euro và USD.
Việc quy đổi còn phụ thuộc vào phương pháp tính lạm phát và thời điểm định giá, khiến các kết quả có sự chênh lệch đáng kể.
Đầu những năm 2000, một nhà nghiên cứu đưa ra ước tính khối tài sản của Hitler có thể dao động từ 1,4 tỷ đến 43,5 tỷ euro. Khoảng cách rất lớn giữa hai mức định giá cho thấy việc xác định giá trị tài sản lịch sử vẫn còn nhiều bất đồng, thay vì tồn tại một con số chính thức được xác nhận.
Sau khi Hitler qua đời, quân Đồng minh tiến hành tịch thu tài sản của nhà độc tài, không thực hiện những nguyện vọng được ghi trong di chúc.
Một ủy ban sau đó quyết định chuyển giao tài sản cùng quyền sở hữu bản quyền cuốn Mein Kampf cho bang Bavaria, nơi Hitler từng đăng ký cư trú.
Đối với khu dinh thự Berghof tại vùng núi Alps, công trình đã bị hư hại nghiêm trọng trong các cuộc ném bom thời chiến và sau đó bị phá hủy một phần. Quyết định này nhằm ngăn nơi ở cũ của Hitler trở thành địa điểm thu hút những người tôn sùng chủ nghĩa Quốc xã.
Trong khi đó, tòa nhà tại Munich, nơi Hitler từng sở hữu một căn hộ, được chuyển đổi thành trụ sở cảnh sát.
Như vậy, dù không có người thừa kế trực tiếp, khối tài sản Hitler tích lũy trong thời gian cầm quyền cuối cùng không được chuyển giao cho những cá nhân theo lựa chọn trong di chúc. Sau chiến tranh, tài sản và các quyền lợi liên quan được đặt dưới sự kiểm soát của chính quyền, trong khi những địa điểm gắn liền với nhà độc tài cũng lần lượt bị phá bỏ hoặc chuyển đổi công năng.
