Trong bối cảnh ngân sách nhà nước chịu áp lực lớn, Ngân hàng Trung ương Nga đã bán ra một lượng đáng kể vàng dự trữ nhằm bổ sung nguồn tài chính và hỗ trợ ổn định đồng nội tệ trước những thách thức kinh tế.
Chỉ trong vài tháng đầu năm, Nga được cho là đã âm thầm đưa ra thị trường gần 22 tấn vàng. Động thái này gây chú ý bởi trong hơn 20 năm qua, quốc gia này liên tục gia tăng dự trữ vàng, tích lũy tổng cộng hơn 1.900 tấn.
Việc bán vàng không đơn thuần là câu chuyện riêng của Moscow. Theo các chuyên gia, vàng luôn đóng vai trò như “tấm đệm tài chính”, được các quốc gia sử dụng như nguồn thanh khoản cuối cùng khi phải đối mặt với các cú sốc kinh tế.
.png)
Xả vàng dự trữ để bù đắp thâm hụt ngân sách
Theo số liệu từ The Moscow Times và Kitco News, Nga đã bán khoảng 21,772 tấn vàng trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4. Quyết định này được đưa ra khi thâm hụt ngân sách của nước này tăng mạnh, đạt khoảng 61,2 tỷ USD (tương đương 4,6 nghìn tỷ ruble) vào cuối tháng 3.
Sự suy giảm nguồn thu từ dầu khí, cùng với áp lực chi tiêu ngày càng lớn, đã khiến chính phủ Nga phải sử dụng đến nguồn dự trữ kim loại quý.
Bà Natalia Milchakova, chuyên gia phân tích tại Freedom Finance Global, cho rằng việc bán vàng để bù đắp thiếu hụt ngân sách là bước đi dễ hiểu khi mức chi tiêu thực tế của chính phủ vượt xa kế hoạch ban đầu. Theo bà, nhiều ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế đang phát triển cũng đang áp dụng cách tiếp cận tương tự.
Ông Nikolai Dudchenko, chuyên gia của công ty tài chính Finam, cho biết nguồn tiền thu được từ việc bán vàng đang được sử dụng cho nhiều khoản chi thiết yếu, từ ngân sách quốc phòng, chi phí năng lượng tăng cao cho tới việc hỗ trợ ổn định tỷ giá đồng ruble.
Nền kinh tế Nga hiện đối mặt với nhiều khó khăn như tốc độ tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng, tình trạng thiếu lao động và tác động từ các lệnh trừng phạt quốc tế, khiến nhiều ngành như công nghiệp, sản xuất và xây dựng chịu sức ép lớn.
Tận dụng cơ hội giá cao để chốt lời
Bên cạnh áp lực tài khóa, Nga cũng được cho là đã tận dụng những thời điểm giá vàng tăng mạnh để bán ra.
Báo cáo cho thấy riêng trong tháng 1, nước này đã bán khoảng 300.000 ounce vàng khi giá kim loại quý vượt mốc 5.500 USD/ounce. Thương vụ này mang về cho ngân sách Nga ước tính từ 1,41 đến 1,68 tỷ USD.
Nhờ mức giá cao, tổng giá trị dự trữ vàng của Nga trong tháng 1 vẫn tăng tới 23%, đạt khoảng 402,7 tỷ USD, dù khối lượng vàng vật chất giảm.
Tuy nhiên, sang tháng 3, giá vàng thế giới bất ngờ giảm mạnh khoảng 12%, xuống quanh mức 4.466 USD/ounce. Theo ông Denis Astafyev, nhà sáng lập nền tảng SharesPro, nguyên nhân chính là do đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và lập trường thắt chặt chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Việc vừa bán vàng vật chất vừa chịu tác động từ đà giảm giá đã khiến tổng giá trị dự trữ vàng của Nga suy giảm phần nào. Dẫu vậy, với quy mô dự trữ quốc tế khoảng 775 tỷ USD, trong đó vàng chiếm gần 48%, nền tảng tài chính của nước này vẫn được đánh giá là tương đối vững chắc.
Hiện Nga vẫn đứng thứ 5 thế giới về lượng vàng dự trữ vật chất.
Nhu cầu vàng trong nước bùng nổ, dòng chảy hướng về phương Đông
Ở thị trường trong nước, biến động kinh tế đã thúc đẩy nhu cầu đầu tư vàng của người dân Nga tăng mạnh. Khi đồng ruble suy yếu, vàng trở thành kênh trú ẩn được nhiều người lựa chọn để bảo toàn tài sản.
Theo dữ liệu từ Sàn giao dịch Moscow, khối lượng giao dịch vàng trong tháng gần nhất đã tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 42,6 tấn. Trong đó, giao dịch hoán đổi chiếm 28,6 tấn, còn giao dịch giao ngay đạt khoảng 14 tấn.
Nếu tính theo giá trị, tổng giao dịch tăng khoảng 500%, tương đương 534,4 tỷ ruble (khoảng 7,1 tỷ USD). Trước đó, trong năm 2024, người dân Nga đã mua khoảng 75,6 tấn vàng, tương đương gần 25% sản lượng khai thác vàng hàng năm của quốc gia này.
Không chỉ sôi động trong nước, xuất khẩu kim loại quý của Nga cũng đang tăng mạnh sang các thị trường châu Á. Theo Bloomberg, giá trị xuất khẩu quặng kim loại quý từ Nga sang Trung Quốc trong nửa đầu năm 2025 đã tăng 80%, đạt khoảng 1 tỷ USD.
Ngoài vàng, nhiều kim loại quý khác cũng mang lại nguồn thu đáng kể. Trong năm 2025, giá palladium tăng khoảng 38%, còn bạch kim tăng 59%, góp phần cải thiện doanh thu cho các tập đoàn khai khoáng lớn của Nga.
