Mỹ bất ngờ xác nhận tàu sân bay tham gia phong tỏa cảng Iran, điều gì đang diễn ra ở Trung Đông?
Quân đội Mỹ lần đầu tiên xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang trực tiếp tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển của Iran tại khu vực Trung Đông.
Trong thông báo đăng trên mạng xã hội ngày 21/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - đơn vị phụ trách hoạt động quân sự của Washington tại Trung Đông - cho biết tàu sân bay này đang triển khai nhiệm vụ tại khu vực nhằm thực thi lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào cảng Iran.
CENTCOM không tiết lộ vị trí cụ thể của chiến hạm. Tuy nhiên, cơ quan này công bố hình ảnh trực thăng vận chuyển nhu yếu phẩm từ tàu hậu cần USNS Carl Brashear sang tàu sân bay USS Abraham Lincoln khi con tàu hoạt động trên biển Arab hôm 18/4.
.png)
Cùng thời điểm, CENTCOM cũng thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào khu vực do bộ tư lệnh này phụ trách và bắt đầu triển khai các nhiệm vụ không kích tại Biển Đỏ. Trong khi đó, nhóm tác chiến tàu sân bay George H. W. Bush đang di chuyển ngoài khơi Madagascar, phía đông châu Phi, trên hành trình tiến về Trung Đông.
Đây là lần đầu tiên CENTCOM xác nhận USS Abraham Lincoln đóng vai trò trực tiếp trong chiến dịch phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran.
Phát biểu ngày 16/4, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho hay chiến dịch phong tỏa do một tàu khu trục dẫn dắt, trong khi tàu sân bay USS Abraham Lincoln lúc đó chỉ được triển khai tại khu vực. Về sau, CENTCOM cũng cho biết chiến hạm này đang di chuyển trên vùng biển Arab.
USS Abraham Lincoln mang theo nhiều loại máy bay chiến đấu và hỗ trợ hiện đại, gồm tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm E-2D, trực thăng lai CMV-22B cùng trực thăng săn ngầm.
.png)
Phía Iran trước đây nhiều lần tuyên bố tấn công tàu sân bay này bằng tên lửa, máy bay không người lái và xuồng cảm tử do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) triển khai. Tuy nhiên, hải quân Mỹ khẳng định các nỗ lực đó không gây ảnh hưởng tới hoạt động của chiến hạm.
Trong một sự cố xảy ra hồi giữa tháng 3, một phương tiện của Iran đã tiếp cận USS Abraham Lincoln. Khu trục hạm hộ tống của Mỹ đã nổ súng cảnh báo nhưng không thể ngăn chặn mục tiêu, buộc trực thăng vũ trang cất cánh và phóng tên lửa phá hủy phương tiện này.
Chiến dịch kiểm soát tàu thuyền ra vào các cảng Iran được quân đội Mỹ triển khai từ ngày 13/4, sau khi vòng đàm phán tại Pakistan trước đó hai ngày kết thúc mà không đạt kết quả. Iran khi đó từ chối mở lại tuyến hàng hải quan trọng trong khu vực.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, Iran tiếp tục phong tỏa tuyến đường biển chiến lược này nhằm đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ tiến hành.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cáo buộc hành động phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian mà còn là bước đi “bất hợp pháp, mang tính trừng phạt tập thể đối với người dân”.
.png)
Căng thẳng tiếp tục gia tăng từ ngày 19/4, khi tàu khu trục USS Spruance của Mỹ nổ súng vô hiệu hóa tàu hàng Touska treo cờ Iran khi con tàu di chuyển trên biển Oman. Sau đó, lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã tiếp cận và kiểm soát tàu hàng này.
Tehran cho rằng đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn và cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh. Giới chức Iran đồng thời nhận định các động thái gần đây của Washington cho thấy Mỹ thiếu thiện chí trong đàm phán hòa bình, vì vậy nước này vẫn chưa xác nhận tham gia vòng đối thoại tiếp theo tại Islamabad.
