Giá xăng tăng liên tiếp trong tháng 9, kéo theo sự trở lại của hoạt động chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu sau nhiều tháng chủ yếu trích lập.
Dữ liệu từ Bộ Công Thương ghi nhận thị trường xăng dầu trong nước trải qua 47 đợt điều chỉnh giá tính từ đầu năm đến ngày 24/9. Trong giai đoạn 10 kỳ đầu tiên (8/1 - 7/3), công cụ bình ổn giá hoàn toàn không phát sinh hoạt động trích lập hay xả quỹ.
Diễn biến thay đổi từ tháng 3 khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Trong 6 kỳ điều hành từ ngày 10/3 đến 25/3, cơ quan quản lý liên tục sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ điều hành.
Đáng chú ý, trong 3 kỳ liên tiếp từ ngày 10 đến 12/3, mức chi lên tới 4.000 đồng/lít đối với xăng và dầu hỏa, 5.000 đồng/lít đối với dầu diesel và 4.000 đồng/kg đối với dầu mazut. Đây là giai đoạn quỹ được sử dụng với mức khá cao.
Khi giá xăng dầu hạ nhiệt từ tháng 4, cơ chế điều hành chuyển dần sang trích lập quỹ. Tại kỳ ngày 9/4, mức trích là 800 đồng/lít đối với xăng, 1.000 đồng/lít dầu diesel và 800 đồng/kg dầu mazut.
Các kỳ sau đó tiếp tục ghi nhận việc trích lập với mức khác nhau. Ngày 21/4, xăng sinh học được trích 200 đồng/lít, xăng không chì 400 đồng/lít, dầu diesel 600 đồng/lít và dầu mazut 600 đồng/kg. Đến ngày 23/4, dầu diesel và mazut tiếp tục được trích 400 đồng/lít và 400 đồng/kg.
Một điểm mới quan trọng xuất hiện từ ngày 3/4 là việc trích lập và chi dùng quỹ có thêm sự hỗ trợ bổ sung từ nguồn ngân sách Nhà nước thông qua hình thức tạm ứng.
Từ tháng 5 đến tháng 8, hoạt động trích quỹ vẫn diễn ra nhưng quy mô giảm dần. Tháng 5 xuất hiện kỳ không trích không chi, xen kẽ các kỳ thu thêm vài trăm đồng. Tháng 6 và 7 ghi nhận mức trích phổ biến 100-800 đồng/lít, kg, trước khi thu hẹp còn khoảng 200 đồng/lít với một số mặt hàng vào tháng 8.
Sự quay trở lại của việc xả quỹ diễn ra vào tháng 9. Ngày 10/9, xăng sinh học được bù 500 đồng/lít. Đến 17/9, con số này tăng lên 1.250 đồng/lít, đồng thời chi 2.000 đồng/lít dầu diesel và 1.250 đồng/kg dầu mazut. Tới kỳ 24/9, cả hai chiều trích và chi đều đưa về 0 đồng.
Mặt bằng giá bán lẻ ghi nhận đà tăng mạnh trong tháng 9 với 4 kỳ tăng liên tiếp tính đến 24/9. Xăng E5 RON 92 tăng 4.630 đồng/lít (từ 22.480 đồng lên 26.390 đồng/lít); xăng E10 RON 95-III tăng 4.480 đồng/lít (từ 23.270 đồng lên 27.080 đồng/lít). Dầu diesel tăng 2.050 đồng/lít sau 3 đợt chỉnh, còn dầu mazut tăng 1.830 đồng/kg.
Về quy mô tài chính, tính đến 30/6, lượng tiền quỹ tại các thương nhân đầu mối đạt hơn 196,28 tỷ đồng, nhích thêm hơn 1,22 tỷ đồng so với đầu quý II. Sự gia tăng này chủ yếu xuất phát từ khoản tiền lãi tiền gửi phát sinh trị giá hơn 1,22 tỷ đồng.
Song song đó, nguồn ngân sách Nhà nước tạm ứng tính đến hết quý II đã vọt lên hơn 1.714 tỷ đồng, chênh lệch lớn so với con số hơn 701,806 tỷ đồng ở thời điểm đầu quý.
Riêng trong quý II, tổng số tiền thu về từ trích lập vượt mức 1.886 tỷ đồng, trong khi tổng lượng tiền chi ra để hỗ trợ giá là hơn 873 tỷ đồng.
Tổng hợp lại, tính đến thời điểm cuối quý II, tổng quy mô Quỹ bình ổn giá xăng dầu chạm mốc hơn 1.911 tỷ đồng. Cơ cấu này bao gồm hơn 1.714 tỷ đồng tiền tạm ứng từ ngân sách và hơn 196,28 tỷ đồng lưu tại các doanh nghiệp đầu mối.
