Xăng dầu biến động bất thường sẽ được xử lý thế nào? Doanh nghiệp đề xuất cơ chế mới
Bộ Công Thương vừa ban hành dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu lần thứ 14, trong đó thiết lập 4 tiêu chí cụ thể nhằm nhận diện các làn sóng biến động giá bất thường trên thị trường.
Tiêu chí đầu tiên thể hiện qua việc giá bán lẻ trung bình liên tục tăng hoặc giảm với mật độ dày trong thời gian 1 đến 4 tuần, vượt xa mức điều chỉnh thông thường.
Thứ hai là hiện tượng giá cả đi lên hoặc đi xuống quá nhanh chỉ trong vòng một tuần với mức độ biến động mạnh và biên độ chênh lệch rất lớn.
Tiêu chí thứ ba được xác định khi giá tích lũy tăng hoặc giảm từ 15% đến 20% trở lên trong khoảng 1 đến 4 tuần, gây áp lực trực tiếp lên CPI và đời sống dân sinh.
Cuối cùng, thị trường xuất hiện mặt bằng giá trong nước cao hoặc thấp một cách bất thường nếu đặt trong so sánh tương quan với các giai đoạn kinh doanh trước đó.
Khi các diễn biến bất thường này phát sinh tác động lớn đến kinh tế - xã hội, Bộ Công Thương sẽ phối hợp các bộ ngành đánh giá tình hình để báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ quyết định biện pháp bình ổn.
Đề xuất quản lý tập trung Quỹ bình ổn xăng dầu
Bên cạnh các tiêu chí giá, dự thảo lần 14 còn đưa ra những thay đổi căn bản trong cơ chế vận hành Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Thay vì để thương nhân đầu mối quản lý tài khoản riêng như trước, dự thảo mới yêu cầu chuyển toàn bộ số dư dương của Quỹ về tài khoản do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước.
Quy định này áp dụng cho cả các đơn vị bị thu hồi giấy phép hoặc ngừng kinh doanh; nếu chưa nộp đủ số dư Quỹ, thương nhân buộc phải chuyển nộp toàn bộ phần tiền còn thiếu.
Đáng chú ý, toàn bộ thương nhân có số dư quỹ âm hoặc dương đều phải thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề trong vòng tối đa 12 tháng kể từ khi Nghị định có hiệu lực.
Nếu kiểm toán cho thấy số dư dương thực tế cao hơn báo cáo, doanh nghiệp nộp bổ sung phần chênh lệch; nếu thấp hơn, số liệu sẽ tính theo báo cáo của doanh nghiệp.
Đối với trường hợp nộp thừa, Bộ Tài chính sẽ xử lý hoàn trả; còn với tài khoản âm, số liệu được chốt theo kết quả kiểm toán nếu thấp hơn báo cáo và ngược lại.
Song song với các quy định từ cơ quan quản lý, các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu cũng đưa ra ý kiến góp ý quan trọng đối với bản dự thảo lần này.
Các đơn vị bán lẻ đề nghị cần có cơ chế ngăn chặn tình trạng giá bán buôn bị đẩy sát giá bán lẻ, khiến mức chiết khấu rơi về gần 0 đồng và không bù đắp nổi chi phí.
