Xăng khoáng sắp khai tử, xuất hiện một ‘siêu nhiên liệu’ cứu cánh túi tiền người Việt giữa bão giá
Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn khiến giá nhiên liệu nhảy múa, xăng sinh học E10 đang được kỳ vọng là ‘phao cứu sinh’ chiến lược. Việc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi không chỉ nhằm giảm áp lực cung ứng mà còn là bước đi quyết định để Việt Nam tự chủ năng lượng.
Theo VietNamNet, trước diễn biến phức tạp của xung đột thế giới, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã ra chỉ đạo nóng. Ông yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng sinh học E10 với tinh thần thực hiện "càng sớm càng tốt".
Thực tế cho thấy, an ninh năng lượng quốc gia đang đứng trước thách thức lớn. Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, chúng ta hiện chỉ tự chủ được khoảng 68% nguồn cung xăng dầu nội địa.
Tuy nhiên, con số 68% này vẫn tiềm ẩn rủi ro khi phụ thuộc chặt chẽ vào dầu thô nhập khẩu. Nhà máy Nghi Sơn phải nhập 70-80% dầu thô từ Kuwait. Trong khi đó, Nhà máy Dung Quất cũng nhập khoảng 30-35% nguyên liệu từ Mỹ và Trung Đông.
Sự sụt giảm nguồn dầu thô trong nước buộc Việt Nam phải tìm hướng đi mới. Các quốc gia như Thái Lan hay Brazil đã thành công nhờ nhiên liệu sinh học. Đây là bài toán giúp giảm lệ thuộc vào các khu vực bất ổn như Nga hay Trung Đông.
Việt Nam sở hữu lợi thế lớn từ nền nông nghiệp với nguồn ngô, sắn và mía đường dồi dào. Đây là những nguyên liệu trọng yếu để sản xuất ethanol (E100). Phát triển lên E10 hay E20 sẽ giúp chúng ta làm chủ phần lớn nguồn cung.
Một ưu điểm vượt trội khác nằm ở sự ổn định giá thành. Ông Tuấn phân tích, trong khi giá dầu thô và xăng tại Singapore tăng vọt hơn 50%, thì ethanol trên sàn Chicago chỉ nhích nhẹ khoảng 4%. Mức chênh lệch này là lợi thế cực lớn.
Hiện nay, 60% lượng ethanol toàn cầu tập trung tại Mỹ và Brazil, tạo điều kiện thuận lợi về vận chuyển. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này giúp giá xăng sinh học không bị cuốn theo vòng xoáy biến động dữ dội của xăng khoáng truyền thống.
Để vận hành lộ trình này, nhu cầu ethanol cả nước cần khoảng 92.000-100.000 m3 mỗi tháng. Hiện Việt Nam có 5 nhà máy sản xuất E100. Tuy nhiên, các đơn vị này đang hoạt động cầm chừng, chỉ mới đáp ứng được gần 30% nhu cầu thực tế.
Ông Tuấn nhấn mạnh, thời gian tới các nhà máy ethanol "cần được quản lý, giám sát chặt chẽ tương tự các nhà máy lọc dầu". Điều này nhằm đảm bảo dòng chảy nhiên liệu sinh học luôn ổn định, thông suốt, không bị đứt gãy.
Về phía doanh nghiệp, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) khẳng định đã sẵn sàng. Nhà máy nhiên liệu sinh học miền Trung hiện có thể cung ứng ngay 60.000 tấn ethanol để phục vụ công tác pha chế xăng E10.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sẽ chính thức tiếp nhận ethanol vào quy trình pha chế dự kiến vào cuối tháng 3. Đây là nỗ lực nhằm bù đắp sản lượng thiếu hụt do các kênh nhập khẩu xăng dầu bị hạn chế bởi chiến sự.
Đánh giá về tính hiệu quả, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Trịnh Quang Khanh coi đây là bước đi chiến lược. Việc triển khai E10 sẽ giúp giảm tải áp lực nhập khẩu xăng khoáng trong bối cảnh thị trường thế giới cực kỳ căng thẳng.
Dù mang lại nhiều lợi ích về tự chủ nguồn cung, nhưng các chuyên gia cũng đưa ra cái nhìn thực tế. Ông Khanh lưu ý rằng "không nên kỳ vọng xăng E10 sẽ giúp hạ nhiệt đáng kể giá xăng trên thị trường" trong ngắn hạn.
Lộ trình xăng E10 không chỉ là câu chuyện thay đổi loại nhiên liệu tại trạm bơm. Đó là chiến lược tận dụng thế mạnh nông nghiệp nội địa để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc năng lượng toàn cầu không thể dự báo.
