Phía Iran chính thức công bố chi tiết hướng dẫn ra vào eo biển Hormuz để không vướng phải thủy lôi
Giữa lúc Israel vẫn tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công Li Băng, phía Iran đã công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz để giúp tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Iran vừa đưa ra phương án điều hướng mới cho các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz nhằm giảm thiểu nguy cơ vướng phải thủy lôi tại tuyến luồng chính.
Theo thông báo từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tất cả tàu dự kiến di chuyển qua khu vực này cần chuyển sang lộ trình thay thế để đảm bảo an toàn hàng hải. Cơ quan này đồng thời công bố chi tiết hướng dẫn ra vào eo biển theo tuyến mới.
Hormuz là tuyến vận tải biển có ý nghĩa chiến lược, với chiều rộng chỉ khoảng 33–38 km, trong đó luồng chính dành cho tàu dầu trước đây chỉ rộng khoảng 3 km, nối giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman.
Trước đó, vào cuối tháng 3, IRGC đã cho phép một số tàu hàng và tàu chở dầu lưu thông qua khu vực dưới sự kiểm soát và hộ tống của lực lượng này, theo lộ trình đi qua vùng lãnh hải Iran quanh đảo Larak thay vì tuyến truyền thống.
Động thái mở lại eo biển Hormuz diễn ra sau khi Tehran và Hoa Kỳ đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần vào đêm 7/4 (giờ địa phương), ngay trước thời hạn tối hậu thư do Tổng thống Donald Trump đưa ra. Theo thỏa thuận, Iran đồng ý cho phép tàu thuyền qua lại, nhưng phải chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang và tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật nhất định.
Iran cũng thông báo sẽ giới hạn lưu lượng tàu qua eo biển ở mức khoảng 10 chuyến/ngày. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ S&P Global Market Intelligence, ngày 8/4 chỉ có 4 tàu được phép đi qua, giảm mạnh so với hơn 100 tàu/ngày trước khi xung đột bùng phát.
Ngoài ra, Tehran yêu cầu các tàu phải đăng ký trước về phí quá cảnh và thanh toán bằng tiền điện tử hoặc nhân dân tệ. Mức phí này thay đổi tùy theo kích thước tàu, bao gồm phí cơ bản, chi phí an ninh và các khoản hành chính. Với các siêu tàu chở dầu, số tiền có thể lên tới 2 triệu USD.
Đề xuất thu phí của Iran vấp phải phản ứng từ các quốc gia Arab vùng Vịnh, khi họ cho rằng điều này vi phạm các quy định quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển – vốn đảm bảo quyền tự do lưu thông qua các eo biển tự nhiên như Hormuz, Manche, Gibraltar hay Malacca.
Các nhà sản xuất năng lượng trong khu vực cũng phản đối việc phải trả phí cho Iran, trong khi giới trung gian nhận định yêu cầu này có thể khiến tiến trình đàm phán hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài trở nên phức tạp hơn.
Cùng thời điểm, truyền thông Iran cho biết nước này đã tạm thời đóng lại eo biển Hormuz nhằm phản ứng với các cuộc không kích của Israel vào Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.
Về phía Mỹ, Phó Tổng thống JD Vance khẳng định thỏa thuận hiện tại không liên quan đến vấn đề Lebanon, đồng thời cảnh báo Iran sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu không duy trì cam kết mở cửa tuyến hàng hải này.
