Vì sao các phi tần tuẫn táng cùng Tần Thủy Hoàng đều có tư thế bất thường, chân không khép được lại?
Trong xã hội phong kiến Trung Quốc, tuẫn táng từng là một tập tục khiến con người phải chết theo người đã qua đời. Trong số đó có cả cung nữ, thái giám và những người phụ nữ từng được Hoàng đế sủng ái.
Đây được xem là một trong những tập tục mai táng khắc nghiệt từng tồn tại trong lịch sử Trung Quốc.
Từ người hầu đến phi tần đều có thể bị tuẫn táng
Tuẫn táng có thể hiểu là việc đưa người sống đi chôn cùng người đã chết. Tập tục này được cho là xuất hiện từ thời kỳ xã hội chiếm hữu nô lệ và tiếp tục tồn tại ở một số giai đoạn sau đó.
Khi chế độ phong kiến hình thành, tuẫn táng vẫn được một số quân chủ sử dụng. Đối tượng không chỉ là nô tỳ mà còn có thể bao gồm những người sống trong hậu cung.
Số phận của các phi tần trong trường hợp này phụ thuộc nhiều vào địa vị và hoàn cảnh. Một số người có thể được miễn nếu trở thành Hoàng Thái hậu hoặc có con trai, trong khi những phi tần không có địa vị cao vẫn có nguy cơ bị đưa vào danh sách tuẫn táng.
Đáng sợ hơn, việc được Hoàng đế sủng ái cũng không phải lúc nào đồng nghĩa với việc có thể thoát khỏi số phận này.
Có nhiều cách thức được ghi lại liên quan đến việc thực hiện tuẫn táng. Một số người bị "ban chết" trước khi đưa vào lăng, trong khi những trường hợp khác được cho là bị làm cho mất khả năng phản kháng rồi trói lại và đưa xuống hầm mộ.
Từng có thời gian tục tuẫn táng bị hạn chế
Từ thời Hán đến Nguyên, tuẫn táng được cho là ít xuất hiện hơn so với một số giai đoạn khác.
Một trường hợp thường được nhắc đến là Tào Tháo. Trước khi qua đời, ông được ghi lại là đã căn dặn những người phụ nữ trong hậu cung không phải chết theo mình. Nếu họ muốn tái giá, ông cũng cho phép họ làm như vậy.
Tuy nhiên, tập tục này không biến mất hoàn toàn. Đến thời nhà Minh, tuẫn táng trong hoàng tộc lại được khôi phục và phát triển mạnh.
Từ thời Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương đến Minh Tuyên Tông Chu Chiêm Cơ, những người phụ nữ trong cung được cho là tiếp tục phải đối mặt với tập tục này. Mãi đến thời Minh Anh Tông Chu Kỳ Trấn, chế độ tuẫn táng trong hoàng gia mới được bãi bỏ bằng chiếu chỉ.
Trong lịch sử Trung Quốc, thời Tần Thủy Hoàng cũng thường được nhắc đến khi nói về những hình thức mai táng quy mô lớn. Sau khi ông qua đời, lăng mộ được xây dựng trong thời gian dài và chứa nhiều công trình, hiện vật cùng các khu vực mai táng.
.jpg)
Vì sao hài cốt phụ nữ trong lăng mộ có tư thế bất thường?
Một chi tiết được đề cập trong các tài liệu phổ biến về lăng mộ Tần Thủy Hoàng là sự xuất hiện của nhiều hài cốt phụ nữ. Một số cách diễn giải cho rằng đây có thể là những người bị đưa vào lăng để tuẫn táng.
Đáng chú ý, có quan điểm cho rằng nhiều bộ hài cốt có phần chân không ở trạng thái duỗi thẳng hoặc khép tự nhiên. Từ đó xuất hiện giả thuyết rằng những người này có thể đã trải qua trạng thái thiếu oxy nghiêm trọng trong không gian kín.
Theo cách lý giải này, sau khi lăng mộ được đóng kín, lượng oxy trong khu vực chôn cất giảm dần. Nếu vẫn có người sống bên trong, họ có thể rơi vào trạng thái hoảng loạn, cố gắng tìm cách thoát ra ngoài trước khi tử vong.
Tuy nhiên, những diễn giải cụ thể về nguyên nhân khiến tư thế của hài cốt thay đổi cần được xem xét thận trọng. Chỉ dựa vào tư thế xương sau hàng nghìn năm rất khó tái hiện chính xác những gì đã xảy ra với một cá nhân trước khi chết.
Dù vậy, bản thân tục tuẫn táng vẫn cho thấy một thực tế khắc nghiệt của xã hội phong kiến: sinh mạng của những người có địa vị thấp hơn có thể bị đặt dưới quyền quyết định của người đứng đầu.
Với những người phụ nữ sống trong hậu cung, địa vị cao quý hay sự sủng ái của Hoàng đế cũng không phải lúc nào bảo đảm cho họ quyền lựa chọn số phận. Một khi bị đưa vào diện tuẫn táng, họ có thể phải đối mặt với cái chết trong hoàn cảnh hoàn toàn ngoài ý muốn của mình.
