Giá vàng hôm nay 16/6: Vàng SJC, vàng nhẫn chênh lệch với thế giới cao, người mua nhận rủi ro, ai hưởng lợi nhất?
Sau một thời gian ngắn thu hẹp mạnh, có thời điểm chỉ còn hơn 1 triệu đồng/lượng, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới đang có dấu hiệu nới rộng trở lại khi giá vàng quốc tế phục hồi mạnh trong những ngày gần đây.
Sáng 16/6, giá vàng thế giới giao dịch quanh vùng 4.310 - 4.330 USD/ounce, tăng đáng kể so với vùng 4.090 USD/ounce cách đây chỉ vài ngày. Tính riêng hai phiên gần nhất, giá vàng quốc tế đã phục hồi hơn 5%, chủ yếu nhờ kỳ vọng căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt và triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ trở nên bớt thắt chặt hơn.
Trong nước, thị trường vàng cũng trải qua những biến động mạnh. Chỉ trong hơn một tuần đầu tháng 6, giá vàng miếng SJC từng giảm gần 10 triệu đồng/lượng trước khi bật tăng trở lại hơn 13 triệu đồng/lượng, nhanh chóng lấy lại mốc 150 triệu đồng/lượng.
Diễn biến này từng khiến khoảng cách giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới quy đổi thu hẹp xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, chỉ còn hơn 1 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây chưa phải là sự thay đổi mang tính bền vững.
Chênh lệch thu hẹp chưa phản ánh thay đổi cấu trúc thị trường
TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới giảm mạnh thời gian qua không xuất phát từ những thay đổi căn bản trong chính sách quản lý thị trường vàng mà chủ yếu đến từ đặc tính biến động mạnh của thị trường vàng Việt Nam.
Theo ông, thị trường vàng trong nước có độ nhạy cảm và độ co giãn theo giá cao hơn nhiều so với thị trường quốc tế.
“Giá vàng trong nước vốn đi theo giá vàng thế giới. Tuy nhiên, do nguồn cung trong nước bị giới hạn nên bất kỳ biến động nào từ thị trường quốc tế cũng được khuếch đại mạnh hơn tại Việt Nam”, ông Hiếu phân tích.
Vị chuyên gia cho biết khi giá vàng thế giới tăng, giá vàng trong nước thường tăng nhanh và mạnh hơn, khiến khoảng cách giữa hai thị trường bị kéo giãn. Ngược lại, khi giá vàng thế giới giảm, giá vàng trong nước cũng giảm sâu hơn, làm chênh lệch thu hẹp lại.
“Đây là lý do chênh lệch có thời điểm chỉ còn khoảng 1 triệu đồng/lượng. Nhưng đó không phải là trạng thái bền vững”, ông Hiếu nhận định.
Theo ông, yếu tố đáng chú ý hiện nay là giá vàng thế giới đang bước vào một nhịp phục hồi mới. Sau khi giảm mạnh từ vùng đỉnh lịch sử hơn 5.500 USD/ounce hồi đầu năm xuống quanh 4.000 USD/ounce, giá vàng quốc tế đã tăng trở lại lên trên 4.300 USD/ounce.
Nhiều tổ chức tài chính quốc tế như Goldman Sachs hay Citi vẫn duy trì quan điểm tích cực với vàng trong trung và dài hạn nhờ nhu cầu tích trữ của các ngân hàng trung ương, những rủi ro địa chính trị kéo dài và áp lực nợ công toàn cầu.
TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định nếu giá vàng thế giới tiếp tục đi lên, thị trường Việt Nam sẽ phản ứng mạnh hơn do bài toán nguồn cung vẫn chưa được giải quyết.
“Giá vàng trong nước sẽ tăng theo và nhiều khả năng chênh lệch sẽ quay trở lại mức cao như trước đây”, ông Hiếu nói.
Theo vị chuyên gia, dù Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc nhằm hạ nhiệt căng thẳng quân sự, tình hình địa chính trị toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trung Đông tiếp tục là biến số quan trọng đối với cả giá dầu lẫn giá vàng.
Điều đó đồng nghĩa với việc các cú sốc địa chính trị vẫn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào và thúc đẩy nhu cầu trú ẩn vào vàng tăng mạnh trong thời gian tới.
Doanh nghiệp vàng hưởng lợi khi chênh lệch ở mức cao
Đề cập đến tác động của khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng nhóm được hưởng lợi nhiều nhất khi chênh lệch ở mức cao là các doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Một trong những biểu hiện rõ nhất là khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra thường được nới rộng đáng kể trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh. Có thời điểm mức chênh lệch này lên tới 5 - 6 triệu đồng/lượng.
“Người mua vàng phải chấp nhận mức giá rất cao nhưng khi bán lại thì giá thu mua thấp hơn đáng kể. Phần lớn rủi ro được chuyển sang người dân”, ông Hiếu chia sẻ.
Bên cạnh đó, mức chênh lệch lớn cũng tạo động lực cho hoạt động buôn lậu vàng phát triển. Đây là một trong những nguyên nhân khiến cơ quan quản lý nhiều năm qua luôn đặt mục tiêu thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mục tiêu này rất khó đạt được nếu không giải quyết được bài toán cung - cầu của thị trường.
Cần thay đổi căn bản trong quản lý thị trường vàng
Một trong những nội dung đang nhận được nhiều sự quan tâm hiện nay là việc sửa đổi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng cần từng bước đưa thị trường vàng trở về trạng thái bình thường như giai đoạn trước khi xuất hiện chủ trương huy động tiền gửi bằng vàng.
Theo ông, bước đầu tiên là cấp hạn ngạch nhập khẩu cho những doanh nghiệp lớn có đủ năng lực tài chính, quản trị và kiểm soát chất lượng. Sau đó, nên tiến tới bỏ cơ chế hạn ngạch để thị trường vận hành theo quy luật cung cầu.
Khi thị trường được liên thông với thế giới, giá vàng trong nước sẽ phản ánh sát hơn diễn biến quốc tế, đồng thời giảm đáng kể các méo mó về cung cầu.
“Vấn đề nằm ở chỗ thị trường có được vận hành minh bạch hay không. Khi thị trường liên thông với quốc tế, giá cả phản ánh đúng cung cầu và giao dịch được giám sát đầy đủ thì không có lý do gì phải quá lo lắng”, ông Nghĩa nói.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ TS. Nguyễn Trí Hiếu. Theo ông, những đề xuất sửa đổi hiện nay vẫn chưa tạo ra bước đột phá thực sự đối với thị trường vàng miếng.
“Vấn đề cốt lõi là cung và cầu vẫn chưa gặp nhau”, ông nhận xét.
Dù đánh giá tích cực một số nội dung trong dự thảo sửa đổi Nghị định 24 như đề xuất đưa hoạt động kinh doanh vàng trang sức ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, ông Hiếu cho rằng những vấn đề quan trọng hơn như mở rộng nguồn cung hay cho phép nhập khẩu vàng vẫn chưa có nhiều thay đổi đáng kể.
Trên thực tế, dù quy định đã mở ra khả năng cho một số tổ chức được nhập khẩu vàng, đến nay vẫn chưa có doanh nghiệp nào được cấp phép thực hiện. Điều đó đồng nghĩa với việc cấu trúc thị trường vàng gần như chưa thay đổi so với nhiều năm trước.
Theo các chuyên gia, nếu cơ quan quản lý thực sự muốn thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới thì cần những thay đổi mạnh mẽ hơn trong tư duy quản lý.
Bởi trong bối cảnh nguồn cung vẫn bị kiểm soát chặt trong khi nhu cầu tích trữ vàng của người dân luôn ở mức cao, bất kỳ đợt tăng giá nào của vàng thế giới cũng có thể nhanh chóng bị khuếch đại tại thị trường Việt Nam.
Nói cách khác, việc chênh lệch giá vàng thu hẹp trong thời gian vừa qua chủ yếu là hệ quả của một đợt điều chỉnh mạnh của thị trường chứ chưa phản ánh sự thay đổi về cấu trúc hay cơ chế vận hành của thị trường vàng trong nước.
