Sài Gòn lần đầu tiên được đề xuất đặt tên là TP HCM từ năm nào? Ai đã đưa ra ý kiến này?
Từ năm 1946, đã có đề xuất đặt tên Sài Gòn là Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, phải sau 30 năm, mong muốn ấy mới chính thức trở thành hiện thực.
Ngày 2/7/1976, Quốc hội ban hành nghị quyết đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành thành phố Hồ Chí Minh. Ít ai biết rằng, ý tưởng này đã được đưa ra từ rất sớm, ngay trong những năm đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tư liệu sớm nhất hiện còn ghi nhận về đề xuất này được đăng trên báo Cứu Quốc số phát hành ngày 27/8/1946. Bài viết với nhan đề “Thành phố Sài Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh” xuất hiện ngay trên trang nhất của tờ báo.
Theo nội dung đăng tải, ngày 25/8/1946, nhân dịp kỷ niệm một năm thành lập chính quyền cách mạng, đại diện các đảng phái và các tầng lớp nhân dân Nam Bộ đang có mặt tại miền Bắc đã tổ chức họp mặt tại Phòng Nam Bộ Trung ương trên đường Gia Định.
Tại buổi gặp mặt, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đã ôn lại tình hình Nam Bộ trong suốt một năm kể từ sau Cách mạng Tháng Tám, nhắc đến những chiến công cùng sự hy sinh của các chiến sĩ đang chiến đấu nơi tiền tuyến.
Cũng trong cuộc họp này, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đề xuất lấy tên Chủ tịch Hồ Chí Minh để đặt cho thành phố Sài Gòn. Đề xuất nhận được sự đồng tình của toàn thể đại biểu tham dự hội nghị.
Có 57 đại biểu đã ký vào bản quyết nghị gửi Quốc hội và Chính phủ Trung ương, đề nghị đổi tên thành phố Sài Gòn.
Nội dung bản quyết nghị viết:
"26 tháng tám - Dân Chủ Cộng Hòa năm thứ II
Bản Quyết nghị gửi Quốc hội và Chính phủ Trung ương
Toàn thể đồng bào Nam bộ đủ các đảng phái, giai cấp, họp mặt tại Hà Nội hôm nay, 25 tháng tám năm thứ hai của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, để kỷ niệm ngày Nam bộ khởi nghĩa.
Xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại làm tên thành phố Hồ Chí Minh, để tượng trưng sự chiến đấu, hi sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam bộ".
Tuy nhiên, từ đề xuất đến khi trở thành hiện thực là chặng đường kéo dài suốt 30 năm, trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, nguyện vọng của đồng bào Nam Bộ mới chính thức được thực hiện.
Ngày 2/7/1976, Quốc hội ban hành nghị quyết đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh.
Nghị quyết nêu rõ:
“Xét rằng nhân dân thành phố Sài Gòn - Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố mang tên Người.
Xét rằng, trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
Sau khi thảo luận đề nghị của Đoàn chủ tịch kỳ họp Quốc hội quyết nghị:
Chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn - Gia Định là thành phố Hồ Chí Minh”.
