Lý do Iran đóng eo biển Hormuz, tàu chở dầu lại không được qua, thỏa thuận ngừng bắn nguy cơ đổ vỡ
Chỉ ít giờ sau khi Tổng thống Donald Trump và phía Tehran đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài 14 ngày, tình hình tại khu vực Vùng Vịnh đã nhanh chóng trở nên bất ổn trở lại do các đợt không kích mới nhằm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu.
Ngày 9/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf lên tiếng cáo buộc Washington vi phạm nghiêm trọng các cam kết trong thỏa thuận, đồng thời cảnh báo khả năng Iran sẽ rút khỏi tiến trình đàm phán do Shehbaz Sharif làm trung gian.
Theo ông Ghalibaf, thỏa thuận ngừng bắn đã trở nên vô nghĩa khi Mỹ cùng các đồng minh không tuân thủ các điều khoản cơ bản ngay từ giai đoạn đầu, trước khi các cuộc đàm phán chính thức được tiến hành.
Căng thẳng leo thang sau khi quân đội Israel thực hiện một chiến dịch không kích quy mô lớn nhất từ trước đến nay vào Liban, nhắm vào hơn 100 mục tiêu liên quan đến lực lượng Hezbollah, chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Iran đã chỉ ra ba hành động vi phạm chính:
- Israel tiếp tục tấn công Liban, đi ngược lại tuyên bố về một lệnh ngừng bắn trên diện rộng do Thủ tướng Pakistan đưa ra.
- Một UAV bị bắn hạ khi xâm nhập không phận Iran tại tỉnh Fars, vi phạm chủ quyền quốc gia.
- Mỹ không công nhận quyền làm giàu uranium của Tehran, trái với nội dung từng được đề cập trong đề xuất 10 điểm trước đó.
Trong bối cảnh các điều khoản then chốt liên tục bị phá vỡ, Iran tuyên bố không thể tiếp tục duy trì lệnh đình chiến trong điều kiện hiện tại. Điều này khiến nỗ lực hòa giải tại Trung Đông đứng trước nguy cơ đổ vỡ.
Nguy cơ sụp đổ hoàn toàn thỏa thuận
Theo hãng tin Fars, Tehran đã tạm thời dừng việc cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Israel tại Liban.
Iran đồng thời cảnh báo sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu các hoạt động quân sự nhằm vào Liban không được chấm dứt. Trong khi đó, phía Israel cho biết nước này vẫn sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự, bất chấp các kêu gọi kiềm chế.
Truyền thông Israel cũng cho biết Iran yêu cầu đưa Liban vào phạm vi của thỏa thuận ngừng bắn, song Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bác bỏ và khẳng định các cuộc tấn công sẽ tiếp diễn.
Các đợt không kích mới được cho là gây thiệt hại nghiêm trọng, với hàng trăm người thương vong tại Liban, trong đó thủ đô Beirut chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trước tình hình này, Thủ tướng Liban Nawaf Salam đã kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp khẩn cấp, đồng thời cáo buộc Israel phớt lờ luật pháp quốc tế và các nỗ lực hòa bình.
Cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah đã leo thang mạnh kể từ tháng 3, liên quan đến các hành động trả đũa sau vụ ám sát lãnh đạo cấp cao của Iran. Dù từng có lệnh ngừng bắn từ cuối năm 2024, giao tranh vẫn tiếp diễn với tần suất gần như hằng ngày trong suốt hơn một năm qua.
