Nam sinh lớp 9 đau đầu dữ dội, thị lực giảm sau chuyến du lịch, đi khám phát hiện huyết áp 180, thận gần như đã hỏng
Sau chuyến du lịch nước ngoài, nam sinh 16 tuổi bất ngờ đau đầu dữ dội, thị lực suy giảm. Khi đi khám, gia đình bàng hoàng khi biết huyết áp của em lên tới 180/100mmHg, chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Theo thông tin được đăng tải trên tờ The Paper (Trung Quốc), Tiểu Vỹ (Xiaowei, 16 tuổi, sống tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô) vừa hoàn thành kỳ thi tuyển sinh vào cấp 3 với kết quả tốt và được bố mẹ thưởng một chuyến du lịch nước ngoài.
Tuy nhiên, vào những ngày cuối chuyến đi, nam sinh bất ngờ xuất hiện những cơn đau đầu dữ dội, thị lực nhanh chóng suy giảm. Ngay sau khi trở về nhà, mẹ em đưa con đến khám tại khoa Nhãn khoa của một bệnh viện địa phương.
Qua thăm khám, bác sĩ phát hiện võng mạc của Tiểu Vỹ bị xuất huyết nghiêm trọng. Kết quả đo huyết áp cũng khiến gia đình lo lắng khi chỉ số lên tới 180/100mmHg, cho thấy tình trạng tăng huyết áp rất nặng.
Nghi ngờ có tổn thương ở các cơ quan khác, bác sĩ chỉ định kiểm tra chức năng thận. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ creatinine huyết thanh của nam sinh lên tới 1.200μmol/L. Em được chẩn đoán suy thận mạn tính giai đoạn cuối, kèm tình trạng urê huyết, phải chuyển sang khoa Thận để điều trị và lọc máu.
Vì sao người trẻ có thể mắc tăng huyết áp nặng và suy thận?
Trường hợp của Tiểu Vỹ không phải tình huống duy nhất được ghi nhận tại bệnh viện này. Trước đó, cơ sở y tế từng tiếp nhận Tiểu Trần (Xiao Chen, 25 tuổi), nhân viên trong lĩnh vực thương mại quốc tế, nhập viện cấp cứu vì đau đầu dữ dội. Huyết áp của bệnh nhân khi đó lên tới 240/120mmHg. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy hai thận đã teo nhỏ, chức năng suy giảm nghiêm trọng.
Lý giải về tình trạng này, Giáo sư Tôn Vỹ (Sun Wei), chuyên gia thận học tại Hong Kong (Trung Quốc), cho biết tăng huyết áp ác tính ở người dưới 35 tuổi thường có liên quan đến các bệnh lý nền, trong đó có bệnh thận. Một số trường hợp bắt nguồn từ viêm thận mạn tính xuất hiện từ thời thơ ấu, tiến triển âm thầm trong 10-15 năm.
Trong thời gian dài, huyết áp có thể tăng dần nhưng người bệnh không xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Do đó, nhiều người không nhận ra bất thường và bỏ qua việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, đến khi phát hiện thì chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Nghiên cứu công bố năm 2025 trên tạp chí Renal Failure, sử dụng dữ liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD 2021), cho thấy tỷ lệ mắc mới bệnh thận mạn ở nhóm tuổi 15-29 trên toàn thế giới tăng khoảng 30% trong giai đoạn 1990-2021. Tỷ lệ hiện mắc tăng 7%, trong khi tỷ lệ tử vong tăng 6%. Đông Nam Á được ghi nhận là khu vực có tỷ lệ hiện mắc bệnh thận mạn cao nhất trong nhóm tuổi này.
Theo Giáo sư Tôn Vỹ, số liệu của Sở Y tế Hong Kong (Trung Quốc) cho thấy tỷ lệ mắc tăng huyết áp ở nhóm thanh thiếu niên 15-24 tuổi là 4,9%. Ông cũng cho biết tại một số khoa Thận, người dưới 30 tuổi chiếm tới 1/3 số bệnh nhân suy thận nhập viện điều trị.
5 dấu hiệu cảnh báo bệnh thận mạn tính
Theo thông tin từ Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe và Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong (Trung Quốc), bệnh thận mạn tính thường tiến triển âm thầm. Khi tổn thương đã ở giai đoạn nặng, khả năng phục hồi chức năng thận có thể rất hạn chế.
Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:
- Nước tiểu nhiều bọt, lâu tan: Đây có thể là biểu hiện protein xuất hiện trong nước tiểu do tổn thương màng lọc cầu thận. Tuy nhiên, nước tiểu có bọt không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh thận; cần xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
- Tăng huyết áp bất thường khi còn trẻ: Thận có vai trò điều hòa dịch và cân bằng điện giải. Khi chức năng thận suy giảm, huyết áp có thể tăng. Tình trạng này đôi khi đi kèm đau đầu hoặc các biểu hiện tổn thương cơ quan khác.
- Creatinine trong máu tăng cao: Creatinine là chất thải chuyển hóa được thận lọc và đào thải. Nồng độ chất này tăng có thể phản ánh chức năng lọc của thận suy giảm, cần được đánh giá cùng các chỉ số khác.
- Mệt mỏi, da xanh xao: Bệnh thận mạn có thể làm giảm sản xuất hormone erythropoietin, khiến cơ thể thiếu máu. Người bệnh thường mệt mỏi, suy nhược, da niêm mạc nhợt nhạt.
- Tiểu đêm nhiều lần: Khi chức năng cô đặc nước tiểu của thận bị ảnh hưởng, người bệnh có thể tăng số lần đi tiểu vào ban đêm. Tuy nhiên, đây cũng là biểu hiện của nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Bác sĩ khuyến cáo kiểm tra chức năng thận định kỳ
Trước nguy cơ bệnh thận được phát hiện ở người trẻ, Giáo sư Tôn Vỹ khuyến cáo không nên chủ quan vì tuổi còn trẻ hoặc chưa xuất hiện triệu chứng bất thường. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm tổn thương thận.
Người dân có thể trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm nước tiểu, kiểm tra huyết áp và đánh giá chức năng thận, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử bệnh lý liên quan.
Với những người phát hiện huyết áp tăng cao, việc thăm khám cần được thực hiện toàn diện, không chỉ tập trung vào tim mạch mà còn đánh giá chức năng thận thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết.
Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp người bệnh có cơ hội kiểm soát tiến triển, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ phải điều trị thay thế thận như lọc máu hoặc ghép thận.