99% trữ lượng vàng trên Trái Đất nằm ở đâu? Hé lộ quốc gia nắm giữ kho vàng dự trữ lớn nhất thế giới
Vàng từ lâu được xem là biểu tượng của sự giàu có và là “kênh trú ẩn” quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, những gì con người đang khai thác chỉ là một phần rất nhỏ so với tổng trữ lượng vàng thực sự của hành tinh.
Theo các mô hình địa hóa học, phần lớn vàng của Trái Đất không nằm trong các mỏ quặng gần bề mặt, mà đã chìm xuống lõi hành tinh từ hàng tỷ năm trước. Nghiên cứu đăng trên Nature dẫn ước tính của Bernard Wood cho rằng lõi Trái Đất có thể chứa tới khoảng 1,6 triệu tỷ tấn vàng.
Nếu toàn bộ lượng vàng này có thể đưa lên bề mặt (điều hiện tại là bất khả thi) nó đủ để phủ các lục địa bằng một lớp vàng dày hàng chục centimet.
Vàng "biến mất" khỏi bề mặt Trái Đất bắt nguồn từ sự kiện Iron Catastrophe cách đây khoảng 4,5 tỷ năm. Khi Trái Đất còn ở trạng thái nóng chảy, các nguyên tố nặng như sắt và niken chìm xuống trung tâm, kéo theo vàng và nhiều kim loại quý khác.
Một nghiên cứu mới năm 2025 trên Nature do nhà địa hóa học Nils Messling thực hiện đã phát hiện dấu hiệu bất thường của đồng vị Ruthenium-100 trong đá bazan tại Hawaii.
Phát hiện này cho thấy vật chất từ sâu trong lòng Trái Đất – thậm chí có thể từ gần lõi – có khả năng được đưa lên bề mặt thông qua các cột magma siêu nóng. Tuy nhiên, đây chỉ là những “vết rò rỉ” rất nhỏ, không đủ để con người khai thác quy mô lớn.
Lõi Trái Đất có nhiệt độ ước tính từ 4.000 đến 6.000°C, cùng áp suất cực lớn – vượt xa giới hạn công nghệ hiện tại. Công trình khoan sâu nhất mà con người từng thực hiện là Kola Superdeep Borehole cũng chỉ đạt khoảng 12,2 km – một con số rất nhỏ so với hàng nghìn km cần thiết để chạm tới lõi.
Điều này đồng nghĩa với việc “kho vàng lớn nhất hành tinh” về cơ bản vẫn nằm ngoài tầm với trong tương lai gần.
Trong khi vàng dưới lòng đất gần như không thể khai thác, một nguồn tài nguyên khả thi hơn lại đến từ… rác thải điện tử. Theo Liên minh Viễn thông Quốc tế, mỗi thiết bị điện tử đều chứa một lượng nhỏ vàng trong linh kiện.
Việc tái chế rác điện tử có thể thu hồi lượng vàng trên mỗi tấn vật liệu cao hơn nhiều so với khai thác quặng tự nhiên, nên được ví như “mỏ vàng đô thị” – xu hướng ngày càng quan trọng trong bối cảnh tài nguyên cạn kiệt.
Theo World Gold Council, tính đến năm 2025, Hoa Kỳ là quốc gia nắm giữ lượng vàng dự trữ lớn nhất thế giới, với hơn 8.000 tấn. Phần lớn số vàng này được lưu trữ tại Fort Knox và Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York.
Dù vàng không thực sự “hiếm” về mặt tổng thể, phần lớn lại nằm ở nơi con người không thể tiếp cận. Vì vậy, giá trị của vàng không chỉ đến từ số lượng, mà còn từ khả năng khai thác – yếu tố khiến kim loại này vẫn giữ vững vị thế đặc biệt trong nền kinh tế toàn cầu.
