Trong khi nhiều quốc gia trên thế giới vừa bước sang năm 2026 theo Dương lịch, tại một số nước láng giềng của Việt Nam, người dân đang sinh hoạt trong năm 2569.
Sự chênh lệch hơn 5 thế kỷ này không xuất phát từ giả thuyết khoa học viễn tưởng, mà bắt nguồn từ việc các quốc gia này duy trì và sử dụng Phật lịch trong đời sống hành chính, văn hóa. Một số quốc gia đang sinh hoạt theo Phật lịch có tể kể đến là Thái Lan, Lào, Campuchia, Myanmar.
Theo Phật giáo Nam truyền, Phật lịch được tính từ thời điểm Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập Niết bàn, tương ứng khoảng năm 544 trước Công nguyên. Qua quá trình điều chỉnh lịch pháp, Phật lịch hiện nay được xác định chênh lệch 543 năm so với Dương lịch. Theo đó, năm 2026 dương lịch tương ứng với năm 2569 Phật lịch.
Tại Thái Lan, Phật lịch không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn được áp dụng rộng rãi trong các hoạt động quản lý nhà nước. Năm 2569 xuất hiện trên báo chí, hóa đơn mua bán, giấy tờ tùy thân, bằng lái xe, thậm chí cả dấu xuất nhập cảnh tại sân bay. Với người dân bản địa, đây là hệ thống thời gian quen thuộc; trong khi đó, nhiều du khách quốc tế không khỏi ngỡ ngàng khi nhìn thấy hạn sử dụng sản phẩm kéo dài đến “thế kỷ 26”.
Không chỉ riêng Thái Lan, Lào, Campuchia và Myanmar cũng sử dụng Phật lịch trong đời sống nội địa, dù có sự khác biệt nhất định về thời điểm bắt đầu năm mới. Tuy nhiên, để phù hợp với các hoạt động giao thương và hội nhập quốc tế, các quốc gia này vẫn áp dụng song song hai hệ lịch. Trong các hợp đồng quốc tế, lịch bay hay giao dịch thương mại, Dương lịch tiếp tục được sử dụng nhằm đảm bảo tính thống nhất toàn cầu.
Điểm đáng chú ý là năm mới theo Phật lịch không trùng với ngày 1/1 dương lịch. Thời khắc chuyển giao năm mới thực sự của người dân khu vực này thường rơi vào tháng 4, gắn với các lễ hội truyền thống như Songkran (Thái Lan), Bunpimay (Lào) hay Chol Chnam Thmay (Campuchia). Đây được xem là dấu mốc quan trọng nhất trong năm, mang ý nghĩa thanh lọc, tái sinh và khởi đầu chu kỳ thời gian mới.
Việc duy trì Phật lịch không chỉ phản ánh yếu tố tín ngưỡng, mà còn thể hiện ý thức bảo tồn bản sắc văn hóa của các quốc gia Đông Nam Á. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, con số 2569 trên các văn bản chính thức được xem như một biểu tượng nhắc nhớ về cội nguồn lịch sử và giá trị tinh thần lâu đời.
Sự tồn tại song song của hai hệ lịch tạo nên một nét đặc trưng độc đáo cho khu vực. Chỉ với một bước chân qua biên giới, con người có thể “đi trước” hàng trăm năm trên giấy tờ, nhưng vẫn sống trong cùng một nhịp phát triển hiện đại của thế giới hôm nay. Đây chính là minh chứng sinh động cho sự đa dạng văn hóa và khả năng dung hòa giữa truyền thống và hiện đại của các quốc gia láng giềng Việt Nam.
