Quốc gia duy nhất trên thế giới hiện đang sống ở năm 2082, nằm cùng châu lục với Việt Nam
Trong lúc phần lớn thế giới vừa lật sang những trang lịch đầu tiên của năm 2026, tại một góc Nam Á, thời gian dường như đang chạy nhanh hơn rất nhiều. Người dân nơi đây hiện đang sống trong… năm 2082.
Quốc gia đặc biệt được nhắc đến ở đây chính là Nepal. Sự khác biệt về thời gian không phải do công nghệ du hành thời gian hay một kịch bản khoa học viễn tưởng nào, mà bắt nguồn từ việc quốc gia nằm dưới chân dãy Himalaya này không lấy Công lịch làm chuẩn mực duy nhất. Thay vào đó, Nepal sử dụng lịch Bikram Sambat – một hệ thống tính thời gian cổ xưa, ăn sâu vào đời sống văn hóa, tôn giáo và hành chính.
Với những du khách lần đầu đặt chân tới đây, cảm giác nhìn thấy năm 2082 xuất hiện trên báo chí, giấy tờ hành chính hay các bảng thông báo công cộng thường mang lại sự ngạc nhiên thú vị. Như thể chỉ cần bước qua biên giới Nepal, người ta đã vô tình đi trước nhân loại hơn nửa thế kỷ.
Vì sao Nepal “đi trước” thế giới?
Lịch Bikram Sambat (BS) được đặt theo tên vua Vikramaditya – nhân vật mang tính huyền thoại trong lịch sử Nam Á. Theo truyền thuyết, sau một chiến thắng quan trọng, nhà vua đã khởi lập một kỷ nguyên mới để đánh dấu thời kỳ thịnh vượng, và đó chính là điểm khởi đầu của hệ thống lịch này.
So với Công lịch, Bikram Sambat sớm hơn khoảng 56 năm và 8 tháng. Khác với Dương lịch thuần túy dựa vào chu kỳ Mặt trời, lịch BS là sự kết hợp giữa âm lịch và dương lịch. Các ngày lễ được tính theo chu kỳ Mặt trăng, trong khi các tháng vẫn được điều chỉnh để phù hợp với mùa vụ.
Chính đặc điểm này khiến lịch Nepal đặc biệt phù hợp với xã hội nông nghiệp – nơi nhịp sống gắn chặt với đất đai, thời tiết và mùa màng. Tuy nhiên, đổi lại là sự “linh hoạt” khá lạ lẫm: Mỗi tháng trong năm có thể dài từ 29 đến 32 ngày, và con số này thay đổi theo từng năm dựa trên tính toán thiên văn của các nhà chiêm tinh.
Nếu ở nhiều quốc gia, năm mới gắn với những ngày đông lạnh giá, thì tại Nepal, thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới lại diễn ra vào giữa tháng 4, khi mùa xuân đang độ rực rỡ nhất. Đây là lúc bắt đầu tháng Baisakh – tháng đầu tiên của năm mới theo lịch Bikram Sambat.
Dịp này cũng trùng với lễ hội lớn mang tên Bisket Jatra, một trong những sự kiện văn hóa quan trọng nhất của Nepal. Từ thủ đô Kathmandu đến các vùng cao, không khí lễ hội lan tỏa khắp nơi. Người dân tắm gội thanh sạch, khoác lên mình trang phục truyền thống, chuẩn bị lễ vật dâng thần linh để cầu bình an và mùa màng thuận lợi.
Giữa tiếng trống, tiếng nhạc vang vọng trong những ngôi đền cổ, mùa xuân Nepal hiện lên đầy sức sống. Hoa rừng nở rộ, thời tiết ấm áp, và việc bắt đầu năm mới vào thời điểm này được xem như biểu tượng cho sự tái sinh, khởi đầu và hy vọng.
Sống giữa “hai dòng thời gian”
Dù lịch Bikram Sambat là hệ thống chính thức trong quản lý nhà nước, giáo dục và sinh hoạt thường ngày, người Nepal không hề tách mình khỏi thế giới hiện đại. Trong các hoạt động đối ngoại, du lịch hay giao thương quốc tế, Công lịch vẫn được sử dụng song song.
Nhiều tờ báo tại Nepal in cả hai mốc thời gian trên cùng một trang. Một người trẻ có thể tổ chức sinh nhật theo lịch BS, nhưng vẫn đặt vé máy bay, lịch hẹn công việc theo Công lịch mà không gặp bất kỳ trở ngại nào. Sự song hành này giúp Nepal vừa giữ được bản sắc văn hóa, vừa hòa nhịp trơn tru với thế giới.
Với người Nepal, việc “sống ở năm 2082” không phải điều kỳ lạ. Đó là sự tiếp nối tự nhiên của truyền thống, của đức tin và của một dòng chảy lịch sử kéo dài hàng ngàn năm. Thời gian, với họ, không chỉ là con số mà còn là ký ức, văn hóa và căn tính.
