Tội ác bên trong ‘địa ngục trần gian’ TTCTXH Hải Hà, đau xót tâm thư của nam sinh trước khi qua đời
Được giới thiệu là nơi chăm sóc, giáo dục trẻ tự kỷ, chậm phát triển và hỗ trợ thanh thiếu niên “cá biệt”, Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà (Quảng Ninh) trong mắt nhiều phụ huynh từng là điểm tựa cuối cùng. Thế nhưng, theo hàng loạt lời kể từ học viên và người thân, phía sau những khẩu hiệu giáo dục treo kín tường là một thế giới ngược hoàn toàn – nơi bạo lực trở thành “giáo trình” chính.
Vỏ bọc giáo dục và thực tế bên trong
Trung tâm đặt tại phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, do ông Nguyễn Văn Hải làm giám đốc. Trong các buổi tư vấn, người đứng đầu cơ sở này nhiều lần khẳng định chỉ sau một tháng, học viên sẽ “thay đổi rõ rệt”. Những cam kết ấy khiến không ít gia đình tin tưởng gửi con, đặc biệt là các em nghiện game, bỏ học, có biểu hiện rối loạn hành vi.
Nhưng thực tế mà các học viên phản ánh lại là cảnh sinh hoạt nhếch nhác, điều kiện ăn ở tồi tàn. Trong khu nhà ở, bông băng, cồn y tế, thuốc đỏ luôn được chuẩn bị sẵn nhưng không phải để chăm sóc, mà để xử lý hậu quả của những trận đòn xảy ra hàng ngày.
Một học viên tên Bảo kể, ngay khi xe trung tâm đón em, “lễ nhập học” là một trận đánh dằn mặt. Em bị ép nằm xuống, nhiều người thay nhau dùng gậy đánh liên tiếp, trong đó có cả người được gọi là “thầy”. Đêm đầu tiên, em không được cấp chăn đệm, vừa đau đớn vừa rét buốt.
Phụ huynh Đoàn Xuân Thường bức xúc: “Đánh chảy máu cam xong đem về trung tâm, 30 phút sau trời rét như thế cho cháu mặc mỗi cái áo phông với quần cộc, đi chân đất, đánh cháu tiếp đến hơn 50 gậy, sút thẳng vào mặt, có khác gì là đánh con trâu, con chó”.
Theo nhiều học viên, việc bị đánh ngay ngày đầu là điều “bắt buộc”, không phân biệt tuổi tác hay giới tính. Đáng nói hơn, các em còn bị ép đánh lẫn nhau. Một học viên sống gần hai năm tại đây cho biết, dù không mâu thuẫn với ai, em vẫn bị buộc tham gia các màn bạo lực để “rèn kỷ luật”.
Không ít em từng chưa đánh ai trong đời, nhưng khi bước vào trung tâm, buộc phải học cách tồn tại bằng nắm đấm. Mức độ tra tấn diễn ra thường xuyên đến mức có học viên liều mình trèo từ tầng 5 sang nhà dân để trốn thoát. Tuy vậy, giáo viên tại trung tâm vẫn coi mọi thứ là “bình thường”.
Cách cơ sở chính gần 100km, tại khu Trại Lốc (phường An Sinh), cơ sở thứ hai của trung tâm còn bị tố với những hành vi nghiêm trọng hơn như quấy rối tình dục, bỏ đói học viên nhiều ngày, khiến không ít em rơi vào trạng thái tuyệt vọng, có ý định tự tử.
Những khẩu hiệu như “ân cần”, “kiên trì”, “chính xác” từng treo trang trọng nay chỉ còn là những tấm bảng bị tháo bỏ. Trong lời kể của các học viên, nơi này giống một trại giam hơn là một cơ sở giáo dục.
“Gậy Hạ Long” – Nỗi kinh hoàng của những đứa trẻ
Nỗi ám ảnh lớn nhất với các học viên là thứ được gọi là “Gậy Hạ Long” – một cây gậy gỗ cứng, được mang từ cơ sở Hạ Long về Đông Triều. Chỉ cần nghe nhắc tên, nhiều em đã run sợ.
Nguyễn Đức Hoàng, Học viên Trung tâm công tác xã hội Hải Hà cho biết: “Cái gậy này mang từ Hạ Long về Đông Triều để đánh nên tất cả mọi người đều gọi là gậy Hạ Long. Trước khi chuyển về Đông Triều thì chưa có cái gậy này, chỉ có cái giát giường. Khi chuyển từ Hạ Long về Đông Triều thì mang cái gậy này về đánh, ai mới đến cũng bị đánh. Bản chất nó bằng gỗ ổi nên rất dày và cứng, khi vụt hết lực thì đau lắm, đau như gẫy xương ấy. Không ngọ nguậy được, không đứng, không ngồi được, nằm úp xuống thôi. Có những bạn bị thầy đè ra, vụt vào lòng bàn chân, không đi được. Em không kêu cứu được vì bị nhốt trên tầng 5, ở cái phòng bé chỉ 5m2 thôi, cứ đến tối là có người lên chích điện cho đau rồi lấy gậy ra đánh, mùng 1 tết cũng đánh, nguyên 5 ngày tết em không được ăn cái gì”.
Ngoài “Gậy Hạ Long”, trung tâm còn sử dụng nhiều loại gậy khác nhau làm từ gỗ, nhựa, sắt – ứng với từng “lỗi vi phạm”. Gập chăn không gọn: 5 gậy. Làm nước bắn ra sàn khi rửa mặt: 10 gậy. Riêng ngày đầu nhập học, “chào đón” bằng 50 gậy.
Trong khi gần 100 học viên ăn ở, sinh hoạt trong một dãy nhà cấp 4, các quản giáo được bố trí nơi ở trong 1 thùng container. Đây còn là nơi cất giữ đòn roi để đánh đập học viên.
Mỗi học viên phải đóng 12 triệu đồng mỗi tháng, khóa học thường kéo dài 3 tháng. Nếu về sớm, tiền học phí không được hoàn lại. Một số gia đình còn lưu giữ tin nhắn cho thấy học viên bị ép xin tiền, chuyển tiền từ gia đình với lý do “vi phạm kỷ luật”.
Các học viên đến trung tâm này là bắt đầu chuỗi ngày đòn roi, sau đó sẽ “được” cho viết 1 bản kiểm điểm cá nhân để gửi về gia đình. Mỗi em một tính nết, nhưng có chung một mẫu bản kiểm điểm, tất cả đều chép theo.
Cái chết sau 2 ngày nhập học
Ngày 23/12/2025, một nam học viên 17 tuổi tử vong chỉ sau hai ngày được đưa vào trung tâm. Gia đình cho biết trong suốt thời gian em bị đánh, điện thoại bị tịch thu, không thể liên lạc ra ngoài. Chỉ khi em rơi vào tình trạng nguy kịch, gia đình mới nhận được thông báo.
Trong căn phòng nơi em trút hơi thở cuối cùng, người ta tìm thấy bản kiểm điểm cá nhân – mẫu giấy mà mọi học viên đều bị ép chép lại. Ở những dòng cuối cùng trong một tờ giấy khác, nét chữ run rẩy, xiêu vẹo, em viết: “Bố cho con vào với mấy thằng này, con lớn rồi, con có phá phách đâu. Cho con vào trung tâm xã hội Hải Hà, con cũng chịu bố, con lớn rồi, con có phá phách đâu?”.
Những dòng chữ ấy trở thành bằng chứng ám ảnh cho những gì đã diễn ra phía sau cánh cổng trung tâm.
Hiện Sở Y tế Quảng Ninh đã ra quyết định tạm dừng hoạt động Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà để phục vụ điều tra. Toàn bộ học viên ở cả hai cơ sở đã được gia đình đón về. Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết đang tạm giữ hình sự nhiều người, gồm cả nhân viên và học viên liên quan, để điều tra, xử lý theo quy định.
