Việc đạo diễn, NSƯT Đỗ Thanh Hải nghỉ công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) theo nguyện vọng cá nhân khiến khán giả đặc biệt chú ý đến tương lai của Táo Quân - chương trình gắn liền với tên tuổi của ông trong hơn 20 năm.
Tối 7/10, Trung tâm Sản xuất phim truyền hình, VTV tổ chức buổi tiệc chia tay đạo diễn Đỗ Thanh Hải sau khi ông nghỉ công tác tại đài từ đầu tháng 10.
Trong sự nghiệp tại VTV, Đỗ Thanh Hải ghi dấu ấn ở nhiều chương trình và phim truyền hình. Tuy nhiên, khi nhắc đến ông, Táo Quân vẫn là một trong những dấu ấn nổi bật nhất.
Đạo diễn Đỗ Thanh Hải thuộc nhóm những người đặt nền móng cho chương trình Gặp nhau cuối năm và giữ vai trò tổng đạo diễn trong nhiều năm. Ông tham gia không chỉ ở khâu dàn dựng mà còn cùng ê-kíp xây dựng nội dung, định hình cách thể hiện và tổ chức sản xuất chương trình.
Sự ra đi của vị đạo diễn diễn ra đúng thời điểm vốn được xem là giai đoạn khởi động mùa Táo Quân mới. Vì thế, câu hỏi được nhiều khán giả đặt ra là chương trình sẽ được thực hiện như thế nào nếu thiếu người đã giữ vai trò quan trọng trong suốt một chặng đường dài.
Hơn 20 năm gắn với Táo Quân
Theo chia sẻ trước đây của Đỗ Thanh Hải, quá trình chuẩn bị Táo Quân thường bắt đầu từ khoảng tháng 9. Khi những sự kiện lớn trong năm dần được định hình, ê-kíp bắt tay xây dựng nội dung, sau đó tiếp tục cập nhật các vấn đề nổi bật vào những tháng cuối năm.
Kịch bản được viết và chỉnh sửa liên tục cho đến khi hình thành bộ khung. Từ đó, ê-kíp mới tiến tới mời nghệ sĩ, xây dựng nhân vật, hoàn thiện lời thoại và phân vai.
Điều này cho thấy chương trình không chỉ được hình thành trong những ngày tập luyện trước khi ghi hình. Phía sau vài giờ phát sóng đêm Giao thừa là nhiều tháng chuẩn bị, trong đó đạo diễn giữ vai trò quan trọng ở việc kết nối nội dung, nghệ sĩ và cách dàn dựng.
Trong mắt nhiều nghệ sĩ, Đỗ Thanh Hải được xem như "thuyền trưởng" của Táo Quân.
Chương trình cũng tạo nên một dàn nghệ sĩ quen thuộc qua nhiều năm, gồm NSND Quốc Khánh, Xuân Bắc, Công Lý, Tự Long, NSƯT Chí Trung và Vân Dung. Sự phối hợp ăn ý của nhóm nghệ sĩ này góp phần tạo nên màu sắc riêng của Táo Quân.
Không ít người trong số họ cũng có thời gian dài đồng hành cùng Đỗ Thanh Hải ở những chương trình và dự án truyền hình khác.
Táo Quân từng đứng trước ý định dừng lại
Thực tế, tương lai của Táo Quân đã nhiều lần được đặt lên bàn cân ngay cả khi Đỗ Thanh Hải còn gắn bó với VTV.
Đạo diễn từng cho biết ê-kíp đã nghĩ đến chuyện kết thúc chương trình khi Táo Quân tròn 10 năm. Tuy nhiên, sự yêu mến và mong đợi của khán giả khiến chương trình tiếp tục thêm một chặng đường.
“Tôi có quá nhiều tình cảm dành cho Táo Quân. Và cũng vì tôi đã từng mong rằng nó không phải là 15 chương trình mà chỉ… 5 chương trình là nghỉ! Thẳng thắn thì thời điểm 10 năm chúng tôi đã nghĩ đến chuyện dừng Táo Quân. Trước tình cảm mong đợi của khán giả, ê-kíp đã tiếp tục thêm một vệt 5 năm”, đạo diễn từng chia sẻ.
Đỗ Thanh Hải cũng từng đề cập đến khả năng một thế hệ sáng tác, đạo diễn và diễn viên mới sẽ tiếp quản chương trình, tạo ra sản phẩm trẻ trung và mới mẻ hơn. Theo ông, đây là một phần tất yếu của quá trình vận động trong lĩnh vực truyền hình.
Quan điểm của nam đạo diễn là Táo Quân không thể chỉ tồn tại nhờ thói quen xem của khán giả. Mỗi chương trình chỉ phù hợp với một giai đoạn nhất định và cần thay đổi khi cách làm cũ không còn đem lại hiệu quả.
Táo Quân từng tạm ngừng phát sóng vào năm 2020 để nhường chỗ cho một chương trình khác. Khi trở lại, chương trình tiếp tục trải qua những thay đổi về nhân sự.
NSND Công Lý có thời điểm không thể tham gia như trước vì vấn đề sức khỏe, NSND Xuân Bắc cũng từng vắng mặt do lịch trình. Một số nghệ sĩ trẻ được bổ sung nhưng gặp sự so sánh với dàn diễn viên đã trở thành biểu tượng của chương trình.
Đêm Giao thừa 2026 không có Táo Quân, thay vào đó là một chương trình khác. Tuy nhiên, sản phẩm thay thế không nhận được phản hồi tích cực như kỳ vọng.
Bài toán khó cho một chương trình đã thành ký ức
Bên cạnh vấn đề nhân sự, Táo Quân những năm gần đây cũng đối diện với tranh luận về nội dung. Hình thức chầu trời, các màn báo cáo của từng Táo hay những màn thi tài từng xuất hiện nhiều lần, khiến chương trình bị nhận xét có dấu hiệu lặp lại.
Một số mùa cũng bị đánh giá là kéo dài, tiếng cười giảm độ sắc và cách tổng kết những vấn đề nổi bật trong năm không còn tạo hiệu ứng mạnh như trước.
NSND Khải Hưng, một trong những người đặt nền móng cho chương trình, từng nhận xét từ năm 2018 rằng Táo Quân đã có dấu hiệu chững lại.
Dù vậy, mỗi khi chương trình đứng trước nguy cơ dừng phát sóng, phản ứng tiếc nuối của khán giả lại cho thấy sức ảnh hưởng đặc biệt của Táo Quân.
Với nhiều gia đình, đây không chỉ là một chương trình hài được phát vào đêm Giao thừa. Hình ảnh các thành viên quây quần trước màn hình, cùng theo dõi Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu và các Táo tổng kết một năm đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ.
Đó cũng là lý do Táo Quân luôn đứng trước một bài toán khó: phải thay đổi để tránh lặp lại, nhưng đồng thời không dễ từ bỏ những yếu tố đã trở thành đặc trưng trong ký ức khán giả.
Việc Đỗ Thanh Hải rời VTV vì thế đặt chương trình trước thêm một dấu hỏi về nhân sự và hướng đi. Đến nay, chưa có thông tin chính thức về việc Táo Quân 2027 có được thực hiện hay không, nếu trở lại sẽ theo format nào và ê-kíp nào đảm nhận.
