Từ 1/7, mẹ sinh con thứ 2 có thể nghỉ 7 tháng, cha thêm ngày chăm con, quy định mới thay đổi quyền lợi thai sản
Chính sách mới về nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai đang được đề xuất, mở rộng quyền lợi thai sản cho cả lao động nữ và nghỉ thai sản nam giới.
Chính phủ đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định hướng dẫn thi hành Luật Dân số, trong đó nội dung đáng chú ý là đề xuất tăng thời gian nghỉ thai sản 7 tháng đối với trường hợp sinh con thứ hai. Nếu được thông qua, quy định này dự kiến áp dụng từ ngày 1/7, tạo thêm điều kiện để người lao động nữ có thời gian chăm sóc con nhỏ trong giai đoạn đầu đời.
Theo dự thảo, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, dài hơn so với quy định hiện hành. Mức hưởng vẫn tuân theo luật bảo hiểm xã hội 2024, tức người lao động nhận trợ cấp bằng 100% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Đây được xem là điểm thay đổi đáng chú ý trong hệ thống quyền lợi thai sản, nhằm hỗ trợ các gia đình trong bối cảnh mức sinh đang có xu hướng giảm.
Không chỉ dừng lại ở lao động nữ, dự thảo cũng mở rộng nghỉ thai sản nam giới. Cụ thể, người chồng có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp gia đình sinh từ ba con trở lên trong một lần, người cha sẽ được cộng thêm 3 ngày nghỉ cho mỗi bé tính từ con thứ ba. Những điều chỉnh này được đánh giá góp phần chia sẻ trách nhiệm chăm sóc con giữa hai vợ chồng.
Đáng chú ý, theo luật bảo hiểm xã hội 2024, thời gian sử dụng nghỉ thai sản nam giới cũng được nới rộng. Người cha có thể nghỉ trong vòng 60 ngày kể từ khi vợ sinh, thay vì giới hạn 30 ngày như trước đây. Quy định này cho phép chia nhỏ thời gian nghỉ thành nhiều đợt, miễn sao vẫn nằm trong khoảng thời gian 60 ngày đầu sau sinh.
Điều kiện để hưởng quyền lợi thai sản cũng được quy định rõ. Lao động nữ cần tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc ít nhất 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Trường hợp quá trình đóng bảo hiểm bị gián đoạn, cơ quan chức năng vẫn cho phép cộng dồn để đảm bảo quyền lợi thai sản. Đối với lao động nam, mức trợ cấp được tính theo ngày, dựa trên mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày làm việc.
Pháp luật hiện hành cũng phân chia cụ thể thời gian nghỉ của lao động nam theo từng trường hợp. Nếu vợ sinh thường, người chồng được nghỉ 5 ngày làm việc; trường hợp sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, thời gian nghỉ tăng lên 7 ngày. Khi vợ sinh đôi, người chồng có thể nghỉ 10 ngày, và tăng lên 14 ngày nếu phải phẫu thuật.
Về thủ tục, để nhận chế độ nghỉ thai sản 7 tháng hoặc các quyền lợi liên quan, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ gồm giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con, kèm xác nhận sinh con thứ hai từ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương.
Việc đề xuất mở rộng nghỉ thai sản 7 tháng và tăng quyền lợi cho nghỉ thai sản nam giới diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với mức sinh giảm. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ sinh đã giảm xuống dưới mức sinh thay thế trong những năm gần đây. Điều này đặt ra yêu cầu cần có các chính sách hỗ trợ nhằm duy trì quy mô dân số hợp lý.
Giới chuyên gia nhận định, việc điều chỉnh quyền lợi thai sản theo hướng tăng thời gian nghỉ và mở rộng đối tượng thụ hưởng có thể góp phần cải thiện quyết định sinh con của nhiều gia đình. Đồng thời, chính sách này cũng phản ánh xu hướng cân bằng vai trò giữa cha và mẹ trong chăm sóc trẻ nhỏ, phù hợp với bối cảnh xã hội hiện đại.
