Trưa 17/3, giá dầu thô Brent áp sát ngưỡng 105 USD/thùng dù thế giới đã tung hơn 400 triệu thùng dự trữ để ‘giải cứu’. Trước sức ép từ rủi ro địa chính trị và eo biển Hormuz, câu hỏi về thời điểm giá xăng trong nước hạ nhiệt đang trở nên hóc búa hơn bao giờ hết.
Trưa 17/3, giá dầu thô Brent giao ngay ghi nhận mức 104,3 USD/thùng, tăng tới 4,4% so với phiên liền trước. Việc giá dầu liên tục trụ vững trên mốc 100 USD/thùng đang tạo ra áp lực đè nặng lên giá xăng dầu bán lẻ trong nước.
Nỗ lực hạ nhiệt thị trường của các nước lớn dường như chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Dù hơn 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp đã được bơm ra, giá dầu vẫn neo ở mức cao. Thực tế này cho thấy thị trường không còn vận hành theo quy luật cung - cầu đơn thuần.
Theo Người Lao Động, nguyên nhân cốt lõi khiến giá dầu khó giảm sâu nằm ở "phí rủi ro chiến tranh". Xung đột kéo dài tại Trung Đông đang đe dọa trực tiếp đến các tuyến vận tải chiến lược. Đặc biệt, nguy cơ đứt gãy nguồn cung tại eo biển Hormuz khiến giới đầu tư và các nhà máy lọc dầu luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ.
Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, lượng dầu dự trữ tung ra chỉ mang tính chất giảm sốc tạm thời. Các đơn vị vận tải biển và bảo hiểm hiện đều chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Do đó, giá dầu khó có thể hạ nhanh bằng các biện pháp kỹ thuật nếu tình hình chiến sự không sớm ổn định.
Tại Việt Nam, áp lực giá không chỉ đến từ biến động dầu thô. Giá xăng dầu trong nước còn chịu tác động cộng hưởng từ tỉ giá, chi phí vận chuyển và mức chênh lệch giá khu vực. Ngay cả khi nguồn cung nội địa được đảm bảo, giá vẫn khó đứng yên nếu thế giới tiếp tục leo thang.
Hiện nay, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn được duy trì nhờ sự phối hợp giữa sản xuất nội địa và nhập khẩu. Các doanh nghiệp đầu mối đã chủ động tăng dự trữ để ứng phó. Tuy nhiên, việc đảm bảo đủ hàng không đồng nghĩa với việc vô hiệu hóa được tác động từ thị trường quốc tế.
Xăng dầu tăng giá đang trực tiếp "bào mòn" sức chịu đựng của doanh nghiệp và người dân. Khi chi phí đầu vào này tăng, áp lực lập tức lan tỏa sang lĩnh vực logistics, nguyên vật liệu và hàng tiêu dùng. Cú sốc này có nguy cơ biến thành lạm phát chi phí đẩy cho toàn nền kinh tế.
Đối với công cụ điều tiết, Quỹ bình ổn đóng vai trò làm mềm cú sốc trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đây không phải nguồn lực vô hạn. Nếu quá phụ thuộc vào quỹ khi thế giới biến động kéo dài, các công cụ ứng phó trong tương lai sẽ bị thu hẹp đáng kể, gây rủi ro cho điều hành.
Việc điều hành lúc này đòi hỏi sự tỉnh táo, bám sát thị trường nhưng hạn chế tối đa sốc giá. Không thể ghìm giá bằng mọi giá vì sẽ làm méo mó tín hiệu thị trường. Thay vào đó, cần chuẩn bị sẵn các kịch bản tài khóa linh hoạt để chia sẻ gánh nặng với người dân.
Khi giá dầu neo cao không còn là nhất thời, việc xem xét điều chỉnh thuế, phí xăng dầu có thời hạn là cần thiết. Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ cần có trọng tâm. Cần ưu tiên các ngành chịu tác động lan tỏa lớn như vận tải công cộng, logistics và ngư dân thay vì phân bổ dàn trải.
