Giá xăng dầu hôm nay 17/3: Vì sao xả kho 400 triệu thùng dầu, thị trường nhiên liệu vẫn biến động?
Dù Mỹ và các đồng minh liên tục ‘xả van’ hàng trăm triệu thùng dầu dự trữ chiến lược, giá dầu thô vẫn neo cao ngất ngưởng khi xung đột tại Iran leo thang. Nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz đang đe dọa kích hoạt một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử.
Thị trường năng lượng thế giới đang trải qua những tuần biến động dữ dội sau 21 ngày xung đột tại Iran. Bất chấp các nỗ lực can thiệp từ những nền kinh tế lớn, giá dầu thô vẫn duy trì sức nóng ở ngưỡng 95 - 100 USD/thùng, thách thức mọi kịch bản hạ nhiệt thông thường.
Nhằm cứu vãn tình hình, Mỹ đã tung ra hơn 170 triệu thùng dầu dự trữ, Nhật Bản góp hơn 80 triệu thùng. Tổng cộng, các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cam kết xả 400 triệu thùng. Đồng thời, Mỹ cũng nới lỏng lệnh cấm vận dầu thô Nga để tăng nguồn cung toàn cầu.
Trao đổi với Dân Việt, ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Hải Âu Phát nhận định: “Việc xả kho chủ yếu nhằm tránh nguy cơ đứt gãy nguồn cung, không phải để kéo giảm giá xăng dầu và giá dầu thô”. Đây chỉ là giải pháp tình thế giúp duy trì dòng chảy ổn định trong ngắn hạn.
.jpg)
Theo ông Thắng, biện pháp này khó có thể kéo giảm giá bền vững khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu đạt mức 100 triệu thùng mỗi ngày. Dự báo từ IEA và OPEC còn cho thấy con số này sẽ sớm tăng thêm khoảng 850.000 đến 1,4 triệu thùng/ngày trong thời gian tới.
Với mức tiêu thụ ròng dự kiến lên tới 104,5 - 106,2 triệu thùng/ngày, lượng dầu xả kho từ các nước chỉ đủ đáp ứng nhu cầu thế giới trong vài ngày ngắn ngủi. Trong khi đó, bóng ma đứt gãy nguồn cung dài hạn vẫn đang lơ lửng do những diễn biến chính trị phức tạp.
Dưới góc nhìn kinh tế, TS Bùi Trinh cho rằng giá dầu đã trở thành "lá bài" trong cuộc đấu chính trị giữa Mỹ, Israel và Iran. Xung đột này không chỉ ảnh hưởng đến các bên trực tiếp mà còn đe dọa nghiêm trọng đến đà tăng trưởng của cả Mỹ lẫn Trung Quốc.
Chuyên gia này đặc biệt cảnh báo về vai trò của eo biển Hormuz. “Eo biển Hormuz là chìa khoá cho giá dầu; tăng trưởng thế giới hiện tại và tương lai. Nếu cuộc chiến kéo dài, nguy cơ khủng hoảng giá dầu thế giới như thập kỷ 1970 sẽ lặp lại và trở nên khó lường hơn”, ông Trinh nhấn mạnh.
Căng thẳng leo thang khiến rủi ro giá dầu chạm ngưỡng 150 USD/thùng trở nên hiện hữu. Ông Trinh lưu ý thêm: “Iran sẽ không loại bỏ việc phong toả eo biển Hormuz chừng nào Mỹ và Israel còn tấn công và rủi ro giá dầu tăng lên ngưỡng 150 USD/thùng sẽ phá vỡ nền kinh tế toàn cầu”.
Đồng quan điểm, PGS, TS Võ Đại Lược khẳng định không quốc gia nào có thể giải quyết triệt để giá dầu hiện nay thông qua việc xả kho dự trữ. Sau giai đoạn cấp bách, các nước sẽ phải đối mặt với áp lực mua ngược lại để bù đắp lượng dầu thô đã tiêu tốn.
Ông Lược phân tích, khác với xung đột Nga - Ukraine, điểm nóng Iran nằm ngay trên "yết hầu" năng lượng thế giới. Dầu mỏ hiện vẫn chiếm 70-80% nguyên liệu cho sản xuất toàn cầu, vai trò này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì tối thiết trong 10-20 năm tới.
Để giải quyết tận gốc, vị chuyên gia này nhấn mạnh: "Giải pháp tuyệt đối với giá dầu hiện nay đó là chấm dứt chiến tranh tại Iran, loại bỏ nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông và giải phóng eo biển Hormuz. Muốn đạt được, các bên đều phải ngồi vào bàn đàm phán".
Tại Việt Nam, tác động của giá dầu thế giới là cực kỳ lớn do nước ta vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Hiện tại, sản xuất trong nước mới đáp ứng khoảng 30% nhu cầu, 70% còn lại phải nhập từ bên ngoài cả xăng dầu thành phẩm lẫn dầu thô cho lọc hóa dầu.
Để giảm bớt sự lệ thuộc, Việt Nam đang đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E5 và E10. Việc dự trữ xăng RON 92 và RON 95 để phối trộn trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh giá xăng khoáng biến động.
Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết với lượng tiêu thụ khoảng 26 triệu m³ mỗi năm, việc phối trộn 10% Ethanol sẽ giúp thay thế lượng nhiên liệu hóa thạch đáng kể. Đây là chiến lược quan trọng để giảm rủi ro từ thị trường thế giới.
Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nội địa hiện đã sẵn sàng cho lộ trình mới. Từ ngày 1/6 tới, khi E10 thay thế hoàn toàn xăng khoáng, hệ thống kỹ thuật và nguồn nguyên liệu sẽ được cơ cấu lại đồng bộ, nhằm thích ứng với điều kiện thị trường năng lượng đầy biến động.
