Giới chức Mỹ cho rằng việc khôi phục hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz không nhất thiết phải dọn sạch hoàn toàn thủy lôi, trái với những lo ngại trước đó về thời gian kéo dài tới nửa năm.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhận định chỉ cần thiết lập một hành lang an toàn để tàu thuyền di chuyển là đủ để nối lại lưu thông, thay vì phải rà phá toàn bộ thủy lôi. Ông cho rằng phương án này có thể triển khai trong thời gian ngắn, theo thông tin từ Bloomberg.
Phát biểu được ông Wright đưa ra bên lề Hội nghị Ba Biển tổ chức tại Dubrovnik. Trong khi đó, theo thông tin từ Lầu Năm Góc tại một phiên điều trần kín trước Quốc hội, việc loại bỏ toàn bộ thủy lôi ở eo biển này có thể mất tới 6 tháng, làm dấy lên lo ngại rằng tuyến hàng hải trọng yếu khó sớm trở lại bình thường.
.png)
Căng thẳng leo thang khiến Iran kiểm soát chặt các tuyến hàng hải đi qua Eo biển Hormuz. Từ cuối tháng 2, hoạt động lưu thông tại đây đã bị hạn chế, dù trước đó tuyến đường này đảm nhiệm khoảng 20% lượng dầu và khí vận chuyển toàn cầu.
Việc gián đoạn đã kéo theo hệ quả lớn đối với thị trường năng lượng, khiến giá dầu, diesel và xăng tăng mạnh. Tại Mỹ, giá nhiên liệu leo thang trong bối cảnh nhạy cảm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khi đảng Cộng hòa của Donald Trump đang tìm cách giành ưu thế tại Quốc hội.
Các hãng vận tải biển hiện vẫn tránh đi qua khu vực này do lo ngại rủi ro như bị bắt giữ tàu, nguy cơ thủy lôi và thiếu đảm bảo an ninh. Dù Tehran chưa xác nhận việc rải thủy lôi, nhiều nguồn tin phương Tây cho rằng khả năng này là có thật, càng làm gia tăng tâm lý e ngại đối với tuyến đường chiến lược nhưng hẹp này.
Hàng nghìn tàu vẫn đang mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh, chờ điều kiện an toàn để tiếp tục hành trình. Ngay cả khi tuyến đường được mở lại hoàn toàn, hoạt động vận tải vẫn sẽ đối mặt với nhiều rào cản.
Theo chia sẻ của các công ty bảo hiểm hàng hải với Al Jazeera, mức phí bảo hiểm cho tàu đã tăng vọt từ khoảng 0,25% giá trị tàu trước xung đột lên tới 5% hiện nay. Với một con tàu trị giá 100 triệu USD, chi phí bảo hiểm có thể lên tới 5 triệu USD, cao gấp nhiều lần so với mức 250.000 USD trước đó.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá việc gián đoạn tại Hormuz đã gây ra cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, vượt qua cả những biến động trong thập niên 1970.
Các chuyên gia nhận định việc làm sạch hoàn toàn thủy lôi gần như không khả thi. Chỉ cần tồn tại rủi ro dù nhỏ, các hãng bảo hiểm cũng có thể từ chối cung cấp dịch vụ, khiến việc lưu thông tiếp tục bị đình trệ.
Để hoạt động qua eo biển trở lại bình thường, điều kiện then chốt không chỉ là ngừng bắn mà còn cần các cam kết lâu dài về an ninh và tự do hàng hải. Điều này bao gồm duy trì môi trường ổn định, không còn các vụ bắt giữ tàu, đảm bảo kiểm soát an ninh, cũng như thiết lập các quy tắc rõ ràng trong khu vực.
