Ứng dụng nhắn tin phổ biến toàn cầu Telegram vừa trải qua sự cố bị xóa đột ngột khỏi kho ứng dụng App Store của Apple. Dù được khắc phục chỉ sau vài giờ, vụ việc đã hé lộ một hình thức tấn công tống tiền mới cực kỳ tinh vi, lợi dụng sơ hở trong chính sách kiểm duyệt của các tập đoàn công nghệ lớn.
Thủ đoạn tống tiền tinh vi lợi dụng thuật toán kiểm duyệt
Ngay sau khi Telegram xuất hiện trở lại trên App Store, CEO Pavel Durov đã chính thức lên tiếng về nguyên nhân cốt lõi của sự cố. Theo ông, ứng dụng không gặp lỗi kỹ thuật mà trở thành nạn nhân của một chiến dịch "tống tiền bằng cơ chế gỡ bỏ nội dung" (takedown extortionist).
Kẻ tấn công đã sử dụng công cụ tự động (bot) để xâm nhập vào các cuộc trò chuyện công khai trên Telegram. Để né tránh các công cụ lọc tự động, chúng sử dụng thủ thuật sửa đổi một tin nhắn cũ đã gửi từ trước, chèn vào đó nội dung vi phạm pháp luật được chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, đoạn nội dung độc hại này được ẩn đi đối với thành viên thông thường trong nhóm khiến họ không thể nhìn thấy hay chủ động báo cáo vi phạm.
Ngay sau đó, chính nhóm tấn công này lại gửi báo cáo trực tiếp tới Apple. Các đối tượng đã dùng thủ đoạn này để đe dọa, buộc chủ sở hữu hoặc quản trị viên của các cộng đồng lớn phải trả tiền chuộc. Nếu nạn nhân từ chối, ứng dụng chứa cộng đồng đó sẽ đứng trước nguy cơ bị các nền tảng phân phối phạt nặng.
Phản ứng từ Apple và hồi chuông cảnh báo hệ thống
Về phía Apple, đại diện tập đoàn xác nhận trong tuyên bố gửi tới 9to5Mac rằng họ đã tạm thời gỡ Telegram sau khi rà soát và phát hiện các nội dung vi phạm nghiêm trọng quy định về cấm vật liệu xâm hại tình dục trẻ em (CSAM). Táo khuyết chỉ khôi phục sự xuất hiện của Telegram khi phía nhà phát triển nhanh chóng xóa bỏ nội dung vi phạm và cấm vĩnh viễn các tài khoản liên quan.
Tuy nhiên, CEO Pavel Durov tỏ ra quan ngại trước quy trình xử lý của Apple. Ông cho rằng hãng công nghệ Mỹ đã phản ứng quá mức khi thẳng tay gỡ bỏ Telegram mà không hề có sự trao đổi hay cảnh báo trước với đội ngũ phát triển.
Vị tỷ phú nhấn mạnh đây là rủi ro hệ thống tiềm ẩn cho mọi ứng dụng di động trên thế giới có tích hợp tính năng nội dung do người dùng tạo ra (UGC). Việc một ứng dụng có hơn 1 tỷ người dùng hoạt động có thể "biến mất" khỏi App Store chỉ trong chớp mắt cho thấy bất kỳ nhà phát triển nào cũng có thể trở thành nạn nhân tiếp theo của chiến thuật thao túng này.
Sức ép pháp lý gia tăng trên phạm vi toàn cầu
Sự cố gỡ bỏ ngắn hạn lần này nối dài danh sách những thách thức pháp lý và vận hành mà Telegram phải đối mặt trên toàn cầu. Đây không phải lần đầu tiên nền tảng nhắn tin này biến mất khỏi hệ sinh thái của Apple. Ngược dòng thời gian về năm 2018, Apple cũng từng tạm thời gỡ Telegram trên toàn thế giới vì lý do phát hiện nội dung không phù hợp, buộc Telegram phải thắt chặt cơ chế kiểm duyệt nội dung.
Bên cạnh các nguyên tắc từ nhà phân phối ứng dụng, Telegram còn phải đối mặt với áp lực từ chính phủ nhiều nước:
- Tại Trung Quốc: Năm 2024, Telegram cùng các ứng dụng nhắn tin quốc tế khác như WhatsApp, Signal hay Threads đã bị buộc rời khỏi App Store theo yêu cầu khắt khe từ cơ quan quản lý Internet sở tại.
- Tại Brazil: Năm 2023, nền tảng từng bị cấm hoạt động tạm thời do từ chối cung cấp dữ liệu về các nhóm đối tượng bị cáo buộc kích động bạo lực.
- Tại Việt Nam: Cuối tháng 5/2025, Cục Viễn thông cũng đã đưa ra văn bản đề nghị các doanh nghiệp viễn thông áp dụng giải pháp ngăn chặn hoạt động của ứng dụng này theo yêu cầu từ cơ quan công an nhằm bảo đảm an ninh mạng.
Trận chiến chống lại các nội dung độc hại do AI tạo ra và các thủ đoạn lách luật tinh vi đang trở thành bài toán hóc chuẩn bị cho cả Telegram lẫn các gã khổng lồ công nghệ như Apple trong việc cân bằng giữa bảo mật, tự do ngôn luận và an toàn cộng đồng.
