Kể từ ngày 1/7, dù hộ chiếu vẫn còn thời hạn, một số trường hợp vẫn có thể bị thu hồi hoặc bị vô hiệu hóa. Nếu không nắm rõ quy định, người dân có thể gặp trở ngại khi làm thủ tục xuất cảnh.
Theo các quy định mới về xuất nhập cảnh sắp có hiệu lực, phạm vi các trường hợp bị thu hồi hoặc hủy giá trị hộ chiếu được mở rộng. Những nội dung này được bổ sung trong Luật sửa đổi, liên quan đến bảo đảm an ninh, trật tự.
Ba trường hợp mới được bổ sung gồm: khi công dân đã được cấp hộ chiếu phổ thông mới thì hộ chiếu cũ sẽ tự động hết giá trị, kể cả khi vẫn còn hạn; hộ chiếu có sai sót thông tin; và hộ chiếu của người đang bị truy nã. Các trường hợp này đều thuộc diện bị thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng.
Bên cạnh đó, luật vẫn giữ nguyên bốn trường hợp đã áp dụng trước đây. Cụ thể, hộ chiếu còn hạn nhưng bị mất sẽ bị hủy giá trị; hoặc nếu quá 12 tháng kể từ ngày cơ quan chức năng hẹn trả mà người dân không đến nhận và cũng không có văn bản giải trình, hộ chiếu cũng bị vô hiệu. Ngoài ra, hộ chiếu của người đã thôi, bị tước quốc tịch Việt Nam hoặc bị hủy quyết định cho nhập quốc tịch cũng sẽ bị thu hồi và hủy giá trị.
Đối với hộ chiếu ngoại giao và công vụ, nếu người sử dụng không còn thuộc diện được phép sử dụng thì dù hộ chiếu còn thời hạn cũng sẽ bị thu hồi. Trường hợp chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh cũng nằm trong diện bị áp dụng biện pháp này.
Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khuyến nghị người dân cần kiểm tra kỹ thông tin ngay khi nhận hộ chiếu. Nếu phát hiện sai lệch so với căn cước công dân, cần liên hệ cơ quan chức năng để điều chỉnh kịp thời nhằm tránh rắc rối về sau.
Ngoài ra, việc bảo quản hộ chiếu cũng cần được chú trọng. Người dân không nên cho mượn, cầm cố, tự ý chỉnh sửa hoặc sử dụng giấy tờ này vào mục đích trái pháp luật. Khi bị mất, cần nhanh chóng trình báo để cơ quan chức năng kịp thời hủy giá trị trên hệ thống, ngăn ngừa việc bị lợi dụng.
Đối với những người đang liên quan đến các vụ việc dân sự, hình sự hoặc thuộc diện truy nã, hộ chiếu có thể bị hủy giá trị trực tiếp trên hệ thống điện tử mà không cần thu hồi bản giấy. Biện pháp này nhằm đảm bảo các nghĩa vụ pháp lý, tài chính được hoàn tất trước khi xuất cảnh.
Siết chặt quy định với hộ chiếu cấp theo thủ tục rút gọn
Theo quy định hiện hành, hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn có thời hạn tối đa 12 tháng và không được gia hạn. Từ 1/7, quy định này vẫn được giữ nguyên, đồng thời bổ sung thêm điều kiện: loại hộ chiếu này chỉ có giá trị sử dụng một lần khi xuất cảnh hoặc nhập cảnh.
Những trường hợp được cấp hộ chiếu theo thủ tục rút gọn gồm: người bị mất hộ chiếu ở nước ngoài và có nhu cầu về nước ngay; người không được phía nước ngoài cho cư trú nhưng không thuộc diện điều chỉnh của các điều ước quốc tế; người buộc phải hồi hương theo các thỏa thuận quốc tế; và các trường hợp cấp vì lý do quốc phòng, an ninh.
Luật sửa đổi cũng bổ sung thêm đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao và công vụ. Theo đó, cấp phó của người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ được cấp hộ chiếu ngoại giao. Trong khi đó, người đứng đầu các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và cấp xã sẽ được cấp hộ chiếu công vụ. Việc điều chỉnh này nhằm phù hợp hơn với cơ cấu tổ chức chính quyền địa phương hiện nay.