Làn sóng rót vốn quy mô lớn vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một lực đẩy quan trọng, góp phần tái định hình diện mạo kinh tế toàn cầu, đồng thời kéo theo không ít rủi ro tiềm ẩn về lạm phát và bong bóng tài sản.
Theo nhận định của các lãnh đạo tại Bridgewater Associates - quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới, mức chi tiêu khổng lồ cho AI của các tập đoàn lớn hiện nay không đơn thuần là một trào lưu công nghệ, mà đã vươn lên thành yếu tố định hình lại cấu trúc vận hành của nền kinh tế toàn cầu.
.png)
Ba đồng giám đốc đầu tư của Bridgewater, gồm Bob Prince, Greg Jensen và Karen Karniol-Tambour, nhận định rằng trong cuộc đua AI, chỉ cần chậm nhịp trong thời gian ngắn cũng có thể khiến doanh nghiệp đánh mất lợi thế cạnh tranh. Chính tâm lý “không được phép tụt lại phía sau” này đang buộc các công ty phải mạnh tay gia tăng chi tiêu vốn.
Hệ quả là dòng tiền đang ồ ạt đổ vào toàn bộ hệ sinh thái AI, từ trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn chuyên dụng, hạ tầng điện toán đám mây cho tới nguồn điện khổng lồ phục vụ vận hành. Theo Bridgewater, quy mô của làn sóng đầu tư này đã vượt ra ngoài phạm vi ngành công nghệ, trở thành một trong những chu kỳ đầu tư vốn lớn nhất của thời hiện đại, có thể so sánh với các giai đoạn điện khí hóa hay bùng nổ Internet trước đây.
Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ tiêu tốn vốn rất lớn cùng sự phụ thuộc sâu sắc vào các nguồn lực hữu hạn như năng lượng, bán dẫn tiên tiến và nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này khiến tác động lan tỏa của cơn sốt AI trở nên rộng và sâu hơn nhiều so với các cuộc cách mạng công nghệ trước đó.
Sự gia tăng mạnh mẽ của chi tiêu AI được xem là một trong những động lực then chốt giúp thị trường chứng khoán toàn cầu duy trì đà tăng trong năm 2025, bất chấp những lo ngại về bong bóng cổ phiếu AI từng khiến thị trường chao đảo vào cuối năm trước.
Các chỉ số chủ chốt trên Phố Wall vẫn ghi nhận mức tăng hai chữ số, phản ánh nhu cầu đầu tư mạnh mẽ vào các doanh nghiệp gắn với AI. Không chỉ các “ông lớn” công nghệ hưởng lợi, dòng vốn còn lan tỏa sang các lĩnh vực công nghiệp, tiện ích và năng lượng - những ngành giữ vai trò cung cấp hạ tầng và đầu vào cho làn sóng này.
Tuy nhiên, các lãnh đạo Bridgewater cũng cảnh báo rằng mặt trái của xu hướng đầu tư ồ ạt đang ngày càng rõ nét. Nhu cầu bùng nổ đối với chip cao cấp và điện năng có nguy cơ đẩy giá các yếu tố đầu vào tăng mạnh, từ đó gia tăng áp lực lạm phát trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương vẫn đang nỗ lực kiểm soát giá cả.
Theo đánh giá của Bridgewater, nếu chính sách tiền tệ tiếp tục duy trì trạng thái nới lỏng, làn sóng đầu cơ trên thị trường chứng khoán, các thương vụ mua bán - sáp nhập và chi tiêu cho AI có thể tăng tốc mạnh hơn, làm gia tăng nguy cơ hình thành bong bóng và thậm chí khiến nền kinh tế rơi vào trạng thái quá nhiệt.
Bridgewater nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư cần nhìn nhận AI như một biến số kinh tế vĩ mô mang tính quyết định, thay vì chỉ coi đây là câu chuyện công nghệ thuần túy. Những doanh nghiệp đầu tư có chiến lược, kiểm soát tốt hiệu quả sử dụng vốn nhiều khả năng sẽ tạo dựng được lợi thế bền vững, trong khi các công ty chạy theo xu hướng hoặc chi tiêu mang tính phòng thủ muộn màng có thể đối mặt với áp lực biên lợi nhuận và hiệu quả dài hạn suy giảm.
Trên thị trường trái phiếu và tín dụng, sự phân hóa này cũng đặt ra những thách thức mới khi ngày càng nhiều doanh nghiệp gia tăng vay nợ để tài trợ cho các dự án AI, qua đó làm thay đổi đáng kể cấu trúc bảng cân đối kế toán.
Tổng thể, giới lãnh đạo Bridgewater cho rằng chi tiêu cho AI đã vượt xa khuôn khổ của một xu hướng công nghệ thông thường, trở thành lực lượng tái định hình dòng chảy vốn trên phạm vi toàn cầu. Dù AI hứa hẹn mang lại tăng trưởng và cải thiện năng suất trong dài hạn, con đường phía trước vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu tốc độ đầu tư tiếp tục leo thang trong khi nguồn cung và chính sách điều tiết không kịp thích ứng.
Đối với các nhà đầu tư tổ chức, việc xem nhẹ hoặc bỏ qua thực tế này có thể chính là rủi ro lớn nhất trong giai đoạn hiện nay.
