Ukraine tung UAV Anh đánh sâu vào lãnh thổ Nga, hé lộ vũ khí mới khiến Moskva lo ngại
Ukraine được cho là đã sử dụng các máy bay không người lái (UAV) do Anh sản xuất trong các cuộc tập kích sâu vào lãnh thổ Nga suốt 6 tháng qua. Việc vũ khí Anh xuất hiện trong các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu cách xa tiền tuyến đang cho thấy năng lực tập kích tầm xa của Ukraine tiếp tục được mở rộng.
UAV Anh xuất hiện trong các cuộc tập kích sâu vào Nga
Theo Times ngày 15/8, Ukraine đã bắt đầu đưa UAV do các công ty Anh sản xuất vào các chiến dịch tấn công nhằm vào những mục tiêu nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga trong khoảng 6 tháng trở lại đây. Thông tin này được dẫn từ các nguồn thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine, trong bối cảnh Kiev đang đẩy mạnh các cuộc tập kích tầm xa nhằm vào cơ sở quân sự, công nghiệp quốc phòng và hạ tầng năng lượng của Nga.
Một trong những loại UAV được xác định là Nyan, sản phẩm của Callen-Lenz, công ty của Anh thuộc FalconWorks - bộ phận công nghệ của tập đoàn quốc phòng BAE Systems. Ngoài Nyan, Ukraine còn sử dụng một mẫu UAV khác do một công ty Anh sản xuất nhưng danh tính của cả phương tiện và nhà sản xuất chưa được công bố vì lý do an ninh.
Một nguồn tin quân sự cấp cao của Ukraine cho biết phần lớn các nhiệm vụ tấn công sâu vào lãnh thổ Nga hiện vẫn được thực hiện bằng UAV do chính Ukraine sản xuất. Tuy nhiên, các UAV của Anh cũng đã đạt được những kết quả đáng kể trong các chiến dịch này.
Theo thông tin được công bố, những mục tiêu từng bị UAV do Anh sản xuất tấn công gồm các nhà máy lọc dầu ở khu vực gần Moskva, Yaroslavl và Volgograd. UAV Nyan cũng được cho là đã tham gia một cuộc tấn công nhằm vào thành phố Belgorod của Nga, khu vực nằm gần biên giới Ukraine.
Việc UAV của Anh được đưa vào các cuộc tập kích diễn ra trong lúc Ukraine liên tục mở rộng phạm vi tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga. Kiev cho rằng các đòn đánh nhằm vào những cơ sở có vai trò đối với năng lực quân sự và công nghiệp của Moskva có thể làm suy giảm khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Nga.
Những cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đã gia tăng đáng kể trong những tuần gần đây. Ngày 15/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận lực lượng nước này đã tiến hành cuộc tấn công nhằm vào căn cứ không quân Savasleyka của Nga và một cơ sở quan trọng thuộc Roscosmos tại tỉnh Samara bằng tên lửa Flamingo do Ukraine tự phát triển.
Tại Moskva, Thống đốc Andrey Vorobyov trước đó cũng cho biết một số cuộc tấn công bằng UAV Ukraine đã được ghi nhận tại khu công nghiệp Novosyolki vào ngày 4/8. Diễn biến này cho thấy các cuộc tập kích bằng phương tiện không người lái đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược gây sức ép của Kiev đối với Nga.
UAV Nyan có gì đặc biệt?
Nyan là một UAV chạy bằng động cơ tuabin khí, được Callen-Lenz phát triển và hiện nằm trong hệ sinh thái công nghệ FalconWorks của BAE Systems. Theo thông tin được công bố, phương tiện có sải cánh khoảng 2,9 m và trọng lượng cất cánh tối đa trên 75 kg.
UAV này được phóng bằng máy phóng khí nén, đạt tốc độ hành trình khoảng 222 km/giờ và có tầm hoạt động được báo cáo trên 250 km. Nyan có khả năng mang tải trọng tối đa khoảng 20 kg, đồng thời sử dụng thiết kế dạng mô-đun để có thể lắp đặt những thiết bị khác nhau tùy theo từng nhiệm vụ.
Đáng chú ý, Nyan không phải một thiết kế hoàn toàn mới xuất hiện trong năm 2026. Cuối tháng 6/2024, một UAV có hình dáng giống Nyan từng được phát hiện trên lãnh thổ Nga. Ban đầu, phương tiện này được nhận dạng nhầm là một mẫu UAV cảm tử mới do Ukraine phát triển. Sau quá trình kiểm tra, giới chức xác định đây là UAV do Callen-Lenz sản xuất tại một cơ sở ở Wiltshire, Anh.
Nyan hiện cũng đã được đưa vào sử dụng trong quân đội Anh. Đơn vị đầu tiên tiếp nhận loại UAV này là Trung đoàn Pháo binh Hoàng gia số 26 thuộc Sư đoàn 3. Quân đội Anh sử dụng Nyan như một hệ thống tấn công tầm xa, đồng thời bổ sung năng lực cho các đơn vị pháo binh.
Trước khi được đưa vào biên chế, Nyan từng được thử nghiệm tại Estonia trong cuộc tập trận Bão mùa xuân. Tại đây, lực lượng Pháo binh Hoàng gia Anh tiến hành các vụ phóng thử và thực hành phối hợp tác chiến. Sau giai đoạn thử nghiệm, hệ thống được chính thức đưa vào sử dụng.
Khả năng triển khai Nyan cũng tiếp tục được mở rộng. Tháng 6/2026, Lục quân Anh phối hợp với Hải quân Hoàng gia thử nghiệm phóng UAV này từ tàu mặt nước. Một hệ thống máy phóng được lắp đặt trên tàu thử nghiệm XV Patrick Blackett và một UAV Nyan đã được phóng từ nền tảng này.
Động thái trên cho thấy Anh không chỉ hướng tới việc sử dụng Nyan trên các nền tảng mặt đất mà còn nghiên cứu khả năng triển khai UAV từ tàu, qua đó mở rộng phạm vi hoạt động và tính linh hoạt của hệ thống.
Anh tăng tốc phát triển UAV tấn công tầm xa
Trước đó, vào tháng 2/2026, Callen-Lenz được Bộ Quốc phòng Anh trao hợp đồng trị giá 4,99 triệu bảng Anh để cung cấp hệ thống Nyan OWE, nhằm tăng cường năng lực tấn công sâu. Đây được xem là một bước trong nỗ lực của Anh nhằm nhanh chóng mở rộng năng lực tác chiến bằng UAV.
Theo giải thích chính thức được nêu trong thông tin về chương trình, Nyan là hệ thống sản xuất hàng loạt duy nhất thuộc loại này được đăng ký trong Sổ đăng ký Máy bay Quân sự. Khả năng sản xuất hàng loạt và triển khai nhanh được xem là một trong những yếu tố quan trọng khiến hệ thống này được lựa chọn.
Việc Ukraine sử dụng UAV Anh trong các cuộc tập kích sâu vào Nga vì vậy mang ý nghĩa đáng chú ý đối với cục diện chiến sự. Không chỉ bổ sung thêm một loại phương tiện tấn công tầm xa cho Kiev, sự xuất hiện của những UAV này còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của công nghệ không người lái trong cuộc xung đột Nga - Ukraine.
Đáng chú ý, diễn biến này xuất hiện ngay sau khi Ukraine tiến hành một trong những đợt tập kích đường không quy mô lớn nhằm vào Nga. Ngày 16/8, Ukraine được cho là đã triển khai hàng trăm UAV nhằm vào nhiều khu vực của Nga, trong khi Moskva tuyên bố đã đánh chặn và phá hủy số lượng lớn UAV Ukraine. Các cuộc tấn công gây thương vong và thiệt hại tại một số khu vực của Nga.
Như vậy, cùng với việc phát triển các loại tên lửa tầm xa trong nước, Ukraine đang ngày càng dựa vào UAV để mở rộng phạm vi tấn công vượt xa chiến tuyến. Trong bối cảnh các cuộc giao tranh trên tiền tuyến chưa tạo ra bước đột phá quyết định, những đòn đánh sâu vào các cơ sở quân sự, năng lượng và công nghiệp của Nga đang trở thành một hướng tác chiến quan trọng của Kiev.
Việc UAV do Anh sản xuất được sử dụng trong những chiến dịch này cũng cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của công nghệ quân sự phương Tây trong năng lực tấn công tầm xa của Ukraine. Tuy nhiên, thông tin về mức độ hỗ trợ trực tiếp của Anh đối với từng chiến dịch vẫn cần được phân biệt rõ với các thông tin được truyền thông dẫn lại từ nguồn quân sự Ukraine.
