Livestream của bà Nguyễn Phương Hằng tối 5/8 gây chú ý với lượng người xem lớn và nhiều tranh cãi. Luật sư cho biết việc chia sẻ, cắt ghép hay bình luận kèm theo nội dung này đều có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý trong từng trường hợp cụ thể.
Buổi phát trực tiếp tối 5/8 từ bà Nguyễn Phương Hằng đã tạo nên làn sóng chú ý khổng lồ với hàng chục triệu người theo dõi trên khắp các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, sự kiện này cũng châm ngòi cho nhiều luồng ý kiến trái chiều do xuất hiện các tuyên bố gây tranh cãi trong suốt thời lượng phát sóng.
Nhanh chóng sau đó, vô số tài khoản mạng xã hội đã thực hiện việc chia sẻ, cắt nhỏ nội dung rồi đăng tải lại, đi kèm bình luận nhằm kéo lượt tương tác. Diễn biến này khiến dư luận đặt ra thắc mắc: Liệu việc chia sẻ lại một video phát trực tiếp đầy tranh cãi có làm phát sinh trách nhiệm trước pháp luật?
Theo Sức khỏe Đời sống, Luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, hệ thống pháp luật Việt Nam hoàn toàn không cấm đoán công dân chia sẻ thông tin trên không gian mạng. Dù vậy, luật sư Nam khẳng định quyền tự do này bắt buộc phải được thực thi trong ranh giới mà quy định pháp luật cho phép.
"Việc chỉ nhấn nút chia sẻ không mặc nhiên đồng nghĩa với hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu người chia sẻ nội dung biết thông tin chia sẻ có thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác thì người chia sẻ cũng có thể phải chịu trách nhiệm trong từng trường hợp cụ thể", luật sư Nam phân tích.
Chuyên gia này chỉ ra suy nghĩ "chỉ chia sẻ lại nên không có lỗi" là hoàn toàn sai lầm đối với các quy định pháp lý hiện hành. Căn cứ theo pháp luật về quản lý, cung cấp dịch vụ mạng, người dùng phải hoàn toàn chịu trách nhiệm cho thông tin mình lan truyền hay đăng tải.
Bởi vậy, nếu cố tình phát tán dữ liệu vi phạm, cá nhân thực hiện không thể viện cớ mình không phải tác giả để trốn tránh trách nhiệm. Luật sư Nam lưu ý cần ranh giới rõ ràng giữa việc lan truyền vô tư với hành vi cố tình phát tán tin tức chưa kiểm chứng hay cổ xúy vi phạm.
Thực tế ghi nhận nhiều người không dừng ở việc chia sẻ nguyên bản mà còn chủ động cắt clip, giật tiêu đề lạ và chèn ý kiến cá nhân để trục lợi tương tác. Trường hợp này đánh dấu việc người dùng đã tham gia sâu vào khâu phát tán thông tin, không còn giữ vai trò người xem đơn thuần.
"Nếu nội dung được phát tán có yếu tố vi phạm pháp luật thì việc cắt ghép, biên tập, đăng lại nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận hoặc thu lợi từ nội dung đó có thể là tình tiết được cơ quan chức năng xem xét khi đánh giá tính chất, mức độ của hành vi", luật sư Nam nhận định.
Mặt khác, những lời bình luận đính kèm trong các bài chia sẻ cũng hoàn toàn có thể trở thành căn cứ để truy cứu trách nhiệm. Luật sư Nam cho biết việc xúc phạm, vu khống hay bịa đặt tại phần bình luận có thể chịu phạt hành chính hoặc bị xử lý hình sự nếu đủ căn cứ.
Nhà tư vấn pháp luật này nhấn mạnh thêm, lượng người xem đông đảo không đồng nghĩa với việc thông tin đó đúng đắn hay được luật pháp bảo vệ.
"Trong môi trường số, tốc độ lan truyền rất nhanh. Chỉ một cú nhấp chuột chia sẻ cũng có thể khiến thông tin tiếp cận hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu người. Vì vậy, mỗi người dùng mạng xã hội cần cân nhắc trước khi chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng hoặc đang gây tranh cãi", luật sư Nam khuyến cáo.
Khi cơ quan chức năng chưa đưa ra phán quyết cuối cùng, công chúng được khuyến nghị nên hết sức cẩn trọng trước các thao tác chia sẻ hay cắt ghép. Hành vi định hướng dư luận hay xác nhận các nội dung mơ hồ không chỉ gây hại cho bên liên quan mà còn đẩy chính người đăng vào rủi ro.
Khép lại vấn đề, luật sư Nam nhắc nhở môi trường Internet không phải vùng miễn trừ trách nhiệm; bất kỳ ai vượt quá giới hạn cho phép đều sẽ bị xử lý.
