Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-CP, triển khai thí điểm loạt cơ chế đột phá trong lộ trình sử dụng xăng sinh học E10. Đáng chú ý, cơ quan chức năng sẽ áp dụng công thức mới để quản lý và công bố giá xăng E10RON95-III nhằm thay thế dòng xăng khoáng thông thường.
Theo báo Người Lao Động, Nghị quyết số 29/2026/NQ-CP của Chính phủ thiết lập khung chính sách thí điểm thực hiện lộ trình áp dụng nhiên liệu sinh học E10. Văn bản quy phạm này có hiệu lực bắt đầu từ ngày 16-6-2026 và kết thúc thời hạn áp dụng vào ngày 15-6-2028.
Quy định mới tập trung vào các nhóm chính sách trọng điểm, gồm thuê ngoài dịch vụ kiểm định chất lượng và xác định vị thế thương mại của xăng E10RON95 mức 3. Mặt hàng này được định vị là sản phẩm tiêu dùng phổ biến do cơ quan nhà nước trực tiếp công bố giá.
Bên cạnh đó, văn bản điều chỉnh các thành tố cấu thành giá xăng E10RON95-III, phương án giải quyết lượng xăng không chì tồn kho và phân định trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị. Việc kiểm tra chất lượng được xã hội hóa thông qua cơ chế cho phép thương nhân đầu mối thuê đơn vị độc lập.
Theo đó, các doanh nghiệp đầu mối sản xuất, kinh doanh có hoạt động pha chế được quyền ký hợp đồng với các tổ chức thử nghiệm đủ điều kiện pháp lý. Mục đích nhằm kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu dựa trên hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Đáng chú ý, dòng xăng sinh học E10RON95-III sẽ thay thế hoàn toàn loại xăng RON95-III truyền thống trên thị trường. Bộ Công Thương cùng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xây dựng các cấu phần, sau đó công bố mức giá cơ sở để vận hành cơ chế quản lý điều hành.
Công thức tính giá cơ sở cho loại nhiên liệu mới này bao gồm giá thế giới được Bộ Công Thương tính toán. Cơ quan này sẽ chốt số liệu bình quân theo số ngày thực tế giữa hai kỳ điều hành từ giá RON95 giao dịch quốc tế.
Riêng cấu phần giá Ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính chịu trách nhiệm định lượng và thông báo cho Bộ Công Thương tích hợp vào công thức. Nhóm chi phí vận chuyển hải ngoại về cảng và mức chi phí đưa xăng từ nhà máy nội địa đến cảng áp dụng tương tự RON95-III.
Khoản premium nguồn trong nước cùng định mức chi phí kinh doanh, lợi nhuận định mức của E10RON95-III cũng được đồng bộ. Trong đó, phần lợi nhuận và chi phí kinh doanh định mức được lấy theo quy chuẩn hiện hành của dòng xăng E5RON92.
Khi thu thập đủ dữ liệu chi phí kinh doanh hợp pháp, Bộ Tài chính sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Công Thương rà soát tổng thể. Cơ quan quản lý có quyền yêu cầu doanh nghiệp báo cáo bổ sung hoặc tổ chức khảo sát thực địa để đưa ra quyết định.
Sau khi chuẩn hóa các khoản chi phí vận chuyển, premium nội địa, chi phí từ nhà máy về cảng và định mức kinh doanh, Bộ Tài chính gửi thông báo để Bộ Công Thương vận hành công thức tính. Quy trình này đảm bảo tính minh bạch cho thị trường.
Thương nhân đầu mối kinh doanh có nghĩa vụ cung cấp số liệu chính xác, kịp thời và trung thực theo yêu cầu từ hai Bộ. Các doanh nghiệp này phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật đối với toàn bộ thông tin báo cáo dùng để tính toán giá.
Đối với số xăng thành phẩm không chì còn tồn đọng trước ngày 1-6-2026, Nhà nước đưa ra giải pháp khuyến khích giao dịch giữa các đơn vị. Các thương nhân được phép mua bán, chuyển nhượng để phục vụ pha chế, thời hạn hoàn thành trước 31-7-2026.
Chính phủ giao Bộ Công Thương vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan ban ngành theo dõi sát chuyển động thị trường. Căn cứ vào điều kiện thực tế về kinh tế, cung cầu, công nghệ và giá cả, đơn vị này sẽ đề xuất điều chỉnh định hướng.
Mục tiêu cốt lõi của việc giám sát và điều chỉnh linh hoạt này nhằm bảo toàn an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, chính sách hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ môi trường và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người tiêu dùng.
