Thế giới

TT Trump khẩn thiết mong muốn NATO và Trung Quốc giúp 1 điều? Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran?

Mới đây, trong một cuộc phỏng vấn, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ mong muốn được NATO và Trung Quốc giúp 1 việc trong cuộc xung đột với Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông mong muốn các nước NATO và Trung Quốc cùng tham gia giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại Eo biển Hormuz, với lý do nhiều quốc gia phụ thuộc nguồn dầu từ khu vực Vùng Vịnh hơn so với Mỹ.

Trump-muon-nato-trung-quoc-giup-1
Tổng thống Trump mong muốn các nước NATO và Trung Quốc cùng tham gia giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại Eo biển Hormuz.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 15/3, ông Trump nói rằng châu Âu nên đóng vai trò tích cực trong việc xử lý khủng hoảng tại eo biển Hormuz, tương tự cách Washington đã hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.

Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Tình trạng này đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh và giá dầu tăng nhanh.

Theo ông Trump, nếu các nước không có phản ứng hoặc xử lý tình hình theo hướng tiêu cực thì điều đó có thể gây ảnh hưởng xấu tới tương lai của NATO. Nhà lãnh đạo Mỹ nhiều lần chỉ trích liên minh quân sự này vì cho rằng họ phụ thuộc quá nhiều vào nguồn lực của Washington.

Ông cũng bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ tham gia giải quyết vấn đề trước chuyến thăm dự kiến của ông tới Bắc Kinh vào cuối tháng để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Nếu chuyến đi diễn ra, đây sẽ là lần đầu ông Trump tới Trung Quốc trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng khoảng 90% lượng dầu mà Trung Quốc sử dụng đi qua tuyến hàng hải này, vì vậy Bắc Kinh cũng có lợi ích lớn trong việc đảm bảo hoạt động vận chuyển không bị gián đoạn. Ông cho rằng chờ tới khi diễn ra hội nghị thượng đỉnh mới giải quyết thì có thể đã quá muộn. Ông cũng để ngỏ khả năng hoãn chuyến thăm Trung Quốc nhưng không nêu rõ thời điểm cụ thể.

Theo ông Trump, việc các quốc gia hưởng lợi từ tuyến hàng hải này cùng hợp tác để duy trì an ninh là điều hợp lý, bởi nhiều nước châu Âu và Trung Quốc phụ thuộc dầu mỏ từ Vùng Vịnh nhiều hơn so với Mỹ

Khi được hỏi về loại hỗ trợ cụ thể, ông Trump nói Washington cần thêm tàu rà phá thủy lôi – loại phương tiện mà châu Âu sở hữu với số lượng lớn cùng lực lượng có khả năng xử lý các mối đe dọa xuất phát từ khu vực ven biển Iran.

Đến nay, NATO và Trung Quốc vẫn chưa đưa ra phản hồi về đề xuất của Tổng thống Mỹ.

Trump-muon-nato-trung-quoc-giup-2
Eo biển Hormuz. Đồ họa: WSJ.

Trước đó một ngày, ông Trump cũng kêu gọi một số quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh triển khai tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phản ứng từ các nước này chủ yếu mang tính thận trọng.

Một số quan chức Mỹ giấu tên nói với The Wall Street Journal ngày 15/3 rằng trong vài ngày tới, ông Trump có thể công bố kế hoạch thành lập một liên minh quốc tế nhằm bảo vệ các tàu thương mại di chuyển qua eo biển Hormuz. Hiện chưa rõ những quốc gia nào sẽ tham gia lực lượng này.

Căng thẳng giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28/2 và đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng. Việc Iran tấn công các tàu chở dầu và tàu hàng đi qua eo biển Hormuz đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong hai tuần qua, giá dầu thế giới tăng mạnh. Ngày 15/3, dầu WTI của Mỹ tăng 2,5% lên 100,22 USD mỗi thùng, trong khi dầu Brent tăng 2,9%, đạt mức 106,11 USD mỗi thùng.

Trước đó, ông Trump cho biết Iran có ý định đạt được một thỏa thuận ngừng bắn, nhưng Tehran phủ nhận và nói rằng họ “không thấy lý do để đối thoại với Mỹ”. Tuy vậy, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết nước này sẵn sàng trao đổi với các quốc gia quan tâm tới việc đảm bảo tàu chở dầu được đi lại qua eo biển Hormuz.