Tổng thống Trump có tuyên bố ‘căng đét’ về NATO, hé lộ một ‘phép thử’ dành cho 31 quốc gia?
Sau những động thái mới nhất của các thành viên trong NATO đối với cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, TT Trump đã có tuyên bố gây chú ý.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington cần đánh giá lại tư cách thành viên trong NATO, sau khi nhiều đồng minh không ủng hộ Mỹ trong vấn đề Iran.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 17/3 trong cuộc gặp Thủ tướng Ireland Micheál Martin, ông Trump bày tỏ sự không hài lòng khi các nước trong NATO không phối hợp cùng Mỹ đối phó Iran.
Ông nhấn mạnh Mỹ đã nhiều lần hỗ trợ các đồng minh, nhưng không nhận lại sự tương xứng. “Chúng tôi đã giúp họ, nhưng họ không giúp lại chúng tôi. Điều đó khiến NATO trở nên rất tệ”, ông nói.
Trước đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết phần lớn các quốc gia trong khối không sẵn sàng tham gia chiến dịch của Mỹ nhằm gây sức ép với Iran, cũng như không hưởng ứng kế hoạch đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Theo ông, dù các đồng minh đều ủng hộ mục tiêu ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, họ lại né tránh việc tham gia các hành động cụ thể do Mỹ dẫn dắt. Ông cảnh báo Washington sẽ “ghi nhớ điều này” và gọi đó là điều gây thất vọng.
Khi được hỏi về khả năng phản ứng với NATO, ông Trump cho biết chưa có phương án cụ thể, nhưng cho rằng việc các nước đồng minh chỉ ủng hộ bằng lời nói mà không hành động là dấu hiệu không tốt cho quan hệ hợp tác.
Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả đề xuất tham gia chiến dịch đảm bảo lưu thông tại eo Hormuz như một “phép thử về mức độ cam kết”, đồng thời cho rằng đây không phải nhiệm vụ quá lớn đối với các quốc gia đang dựa nhiều vào sự bảo vệ an ninh từ Mỹ. Ông cũng tiết lộ một số nước Trung Đông như Qatar, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã bày tỏ thiện chí hỗ trợ, nhưng không nêu rõ chi tiết.
Ông Trump tiếp tục chỉ trích NATO vì lựa chọn đứng ngoài cuộc xung đột, đồng thời nhắc lại việc Mỹ từng hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga, dù theo ông, lợi ích chủ yếu nghiêng về phía châu Âu.
Những ngày gần đây, Washington tích cực kêu gọi thành lập liên minh nhằm bảo vệ tuyến vận tải qua eo biển Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Tuy nhiên, các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran đã khiến hoạt động tại khu vực này bị gián đoạn, kéo theo giá năng lượng tăng cao.
Phần lớn các đồng minh của Mỹ, đặc biệt là các quốc gia châu Âu, tỏ ra dè dặt và từ chối tham gia, do không muốn bị cuốn vào một cuộc chiến mà họ không khởi xướng và cũng không được tham vấn từ đầu.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cho rằng xung đột tại Trung Đông không thuộc phạm vi nhiệm vụ của NATO. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius khẳng định đây không phải là cuộc chiến của nước Đức.
Cùng quan điểm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố Paris sẽ không tham gia các hoạt động quân sự liên quan đến eo Hormuz, và chỉ xem xét hỗ trợ hộ tống tàu thuyền khi tình hình ổn định hơn.
