Ý nghĩa thật sự của biểu tượng ‘ngón tay giữa’, ai là người đầu tiên làm cử chỉ này trên máy ảnh?
Chỉ cần giơ một ngón tay, không cần nói bất kỳ lời nào, người đối diện cũng có thể hiểu ngay thông điệp được truyền tải. Trong văn hóa phương Tây, ngón giữa từ lâu đã trở thành một trong những cử chỉ mang tính xúc phạm phổ biến nhất.
Nó có thể xuất hiện trong những trò đùa giữa bạn bè, trong lúc tranh cãi hoặc trên đường phố khi một tài xế mất bình tĩnh. Dù được sử dụng với mục đích nghiêm túc hay đùa vui, ý nghĩa của cử chỉ này vẫn gắn với sự phản đối và thái độ không thiện cảm.
Cử chỉ có lịch sử ít nhất 2.000 năm
Nguồn gốc của việc sử dụng ngón giữa để thể hiện sự xúc phạm được cho là có từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại, tức cách ngày nay khoảng 2.000 năm.
Trong quá trình tồn tại qua nhiều thời kỳ, cử chỉ này dần được sử dụng rộng rãi hơn và mang theo nhiều cách diễn giải khác nhau. Nó từng xuất hiện trong những cuộc tranh cãi, các sự kiện thể thao và cả những tình huống xung đột ngoài đời thực.
Tuy nhiên, thời điểm chính xác ngón giữa bắt đầu mang ý nghĩa giống cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn chưa được xác định rõ. Đây cũng là vấn đề còn được các nhà sử học tranh luận.
Một số tài liệu cho rằng người Hy Lạp và La Mã cổ đại từng sử dụng cử chỉ này như một biểu tượng có tính khiêu khích hoặc xúc phạm. Qua thời gian, ý nghĩa ấy tiếp tục biến đổi và cuối cùng trở thành thông điệp thể hiện sự bất mãn đối với một người hoặc một hành động.
Từ châu Âu đến văn hóa Mỹ
Cử chỉ ngón giữa được cho là du nhập vào Mỹ khoảng thế kỷ 19 cùng với những cộng đồng người Italy di cư sang quốc gia này.
Sau đó, nó ngày càng xuất hiện phổ biến trong văn hóa đại chúng phương Tây. Từ một hành động mang tính xúc phạm, ngón giữa dần trở thành một biểu tượng quen thuộc trong giao tiếp phi ngôn ngữ. Charles Radbourn, người ném bóng cho Boston Braves được cho là người đầu tiên chỉ ngón tay giữa khi chụp ảnh. Ông làm cử chỉ này vào năm 1886.
Một trong những câu chuyện đáng chú ý liên quan đến cử chỉ này xảy ra vào năm 1968.
Khi Triều Tiên bắt giữ tàu USS Pueblo cùng thủy thủ đoàn, các thủy thủ Mỹ đã nhiều lần tạo dáng với ngón giữa trong những bức ảnh được chụp trong thời gian bị giam giữ. Họ giải thích với phía Triều Tiên rằng đây chỉ là một biểu tượng may mắn.
Tuy nhiên, sau khi biết ý nghĩa thực sự của cử chỉ, phía Triều Tiên đã trừng phạt các thủy thủ.
Một cử chỉ nhưng nhiều tầng ý nghĩa
Ngày nay, ngón giữa đã trở thành một phần quen thuộc của văn hóa giao tiếp phương Tây. Tùy hoàn cảnh, nó có thể được sử dụng như một lời xúc phạm trực tiếp, cách thể hiện sự phản đối hoặc đơn giản là một trò đùa giữa những người thân quen.
Điều đáng chú ý là bản thân ngón tay không mang sẵn sức mạnh hay ý nghĩa đặc biệt. Chính con người và xã hội qua từng thời kỳ đã tạo nên giá trị biểu tượng cho cử chỉ này.
Vì thế, ý nghĩa của ngón giữa trong tương lai cũng có thể tiếp tục thay đổi khi cách giao tiếp và quan niệm xã hội biến chuyển. Tuy nhiên, với lịch sử kéo dài hàng nghìn năm, đây vẫn là một trong những cử chỉ phi ngôn ngữ nổi tiếng nhất trong văn hóa phương Tây.
