Từ Hi Thái hậu qua đời vào năm 1908, nhưng thi hài của bà không được an táng ngay trong năm đó. Phải gần một năm sau, triều đình nhà Thanh mới chính thức tổ chức đại lễ và đưa bà về nơi an nghỉ.
Sự chậm trễ này từng khiến nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao một nhân vật quyền lực như Từ Hi lại phải chờ lâu như vậy mới được chôn cất?
Theo những cách lý giải được đưa ra, có 3 nguyên nhân chính liên quan đến việc xây dựng lăng mộ, nghi lễ hoàng gia và quá trình chuẩn bị tang lễ.
.jpg)
Lăng mộ chưa hoàn thiện vì Từ Hi muốn xây lại
Một trong những nguyên nhân được nhắc đến là vấn đề về lăng mộ của Từ Hi Thái hậu.
Lăng mộ của bà từng được xây dựng từ trước, nhưng Từ Hi cho rằng công trình chưa đủ xa hoa nên năm 1895 đã yêu cầu phá bỏ để xây dựng lại.
Quy mô và mức độ đầu tư của lăng mộ sau đó được cho là vượt xa nhiều công trình tương tự, trong đó có sự khác biệt đáng kể khi so sánh với lăng mộ của Quang Tự Đế.
Chính việc xây dựng lại với quy mô lớn khiến công trình kéo dài nhiều năm. Đến thời điểm Từ Hi qua đời, lăng mộ được cho là vẫn chưa hoàn toàn hoàn tất. Vì vậy, việc an táng phải tiếp tục trì hoãn.
.jpg)
Quang Tự Đế qua đời trước khiến tang lễ phải được sắp xếp lại
Từ Hi Thái hậu qua đời ngày 15/11/1908, chỉ một ngày sau khi Quang Tự Đế băng hà.
Dù quyền lực thực tế khi đó nằm trong tay Từ Hi, Quang Tự vẫn là hoàng đế trên danh nghĩa. Theo nghi lễ của triều Thanh, tang lễ của hoàng đế phải được tiến hành trước tang lễ của Hoàng thái hậu.
Vì vậy, sau khi Quang Tự qua đời, triều đình phải ưu tiên hoàn tất các nghi thức dành cho vị hoàng đế này trước.
Theo cách lý giải được dẫn lại, việc tổ chức tang lễ Từ Hi vì thế tiếp tục bị lùi thời gian. Cuối cùng, ngày 9/11/1909 được lựa chọn làm ngày tốt để hoàn thành việc an táng.
Tang lễ được chuẩn bị đặc biệt cầu kỳ
Nguyên nhân thứ ba liên quan đến chính quy mô của tang lễ.
Từ Hi là nhân vật có địa vị đặc biệt trong hoàng cung nên những vật phẩm phục vụ lễ tang được yêu cầu phải được chuẩn bị công phu, tinh xảo. Từ quan tài, đồ tùy táng cho tới các vật dụng phục vụ nghi lễ đều cần thời gian chế tác và chuẩn bị.
Quy trình cầu kỳ này khiến triều đình phải bỏ ra không ít thời gian và tiền bạc.
Vì vậy, việc Từ Hi Thái hậu không được an táng ngay sau khi qua đời được giải thích là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc: lăng mộ cần hoàn thiện, tang lễ của Quang Tự phải được ưu tiên và các nghi thức, vật phẩm dành cho tang lễ của bà đều được chuẩn bị với quy mô đặc biệt.
Cuối cùng, gần một năm sau ngày Từ Hi qua đời, triều đình nhà Thanh mới hoàn tất nghi lễ và đưa bà về nơi an nghỉ.
