Lão rùa chở thầy trò Đường Tăng qua sông hóa ra có thật, tồn tại hàng triệu năm trước
Lão rùa trong Tây Du Ký tưởng chỉ có trong truyền thuyết, nhưng hóa thạch của một loài rùa khổng lồ từng sống ở Nam Mỹ cho thấy Trái Đất thực sự từng có những sinh vật có kích thước đáng kinh ngạc.
Trong Tây Du Ký, một trong những thử thách cuối cùng của thầy trò Đường Tăng diễn ra trên sông Thông Thiên. Không có thuyền để qua sông, cả bốn người phải nhờ một lão rùa khổng lồ đưa sang bờ bên kia.
Lão rùa khi ấy nhờ Đường Tăng nếu đến Tây Thiên gặp Phật Tổ thì hỏi giúp mình một việc. Nó nói: "Tôi có một điều thắc mắc là tu đã một ngàn ba trăm năm mà chưa đặng hóa hình người, tuy là biết nói và sống lâu, song chưa thoát kiếp! Xin thầy làm ơn bạch quá Phật Tổ, coi bao giờ tôi đặng thành người".
Cảnh trong phim "Tây Du Ký", khi 4 thầy trò Đường Tăng qua sông Thông Thiên, do không có thuyền qua sông nên đã nhờ một cụ rùa to lớn chở. (Ảnh: Sohu)
Thế nhưng khi đến nơi, Đường Tăng lại quên mất lời nhờ này. Trên đường trở về, bốn thầy trò một lần nữa gặp lão rùa và tiếp tục nhờ nó đưa qua sông. Giữa dòng nước, lão rùa hỏi về câu trả lời của Phật Tổ. Đường Tăng không thể đáp vì đã quên lời hứa.
Tức giận, lão rùa hất cả bốn người xuống sông. Kinh sách thỉnh được cũng bị ngâm nước, không còn nguyên vẹn. Đây được xem là kiếp nạn thứ 81 trong hành trình thỉnh kinh.
Nhân vật lão rùa trong tác phẩm vốn thuộc thế giới thần thoại của Ngô Thừa Ân. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là trong lịch sử tự nhiên từng xuất hiện một loài rùa có kích thước đủ lớn để khiến hình ảnh một con rùa khổng lồ chở người trên mai trở nên không quá khó tưởng tượng.
Loài rùa từng nặng hơn 5 tấn
Đó là Stupendemys geographicus, một loài rùa nước ngọt tiền sử đã tuyệt chủng. Tên gọi Stupendemys mang ý nghĩa "rùa khổng lồ".
Các hóa thạch của loài này được phát hiện tại khu vực phía bắc Nam Mỹ, trong những tầng đá có niên đại từ Trung Miocene đến đầu Pliocene, tương đương khoảng 13-5 triệu năm trước. Một số mẫu hóa thạch cho thấy phần mai có thể dài gần 4 m. Nếu tính cả cơ thể, chiều dài của cá thể có thể vượt 5 m, trong khi trọng lượng được ước tính trên 5 tấn.
Với kích thước như vậy, Stupendemys geographicus thuộc nhóm những loài rùa lớn nhất từng được biết đến. Môi trường sống của chúng được cho là các ao, hồ trong rừng mưa nhiệt đới hoặc những dòng sông có dòng chảy chậm. Phần lớn thời gian, chúng sống dưới nước và chủ yếu ăn thực vật.
Những hóa thạch đầu tiên của Stupendemys geographicus được phát hiện từ những năm 1970 và loài này được đặt tên vào năm 1976. Các mẫu vật sau đó được tìm thấy tại Brazil, Colombia, Venezuela cùng một số khu vực khác ở Nam Mỹ.
Một phát hiện đáng chú ý được nhà cổ sinh vật học Venezuela Rodolfo Sánchez cùng cộng sự thực hiện tại Urumaco, Venezuela. Mẫu hóa thạch có niên đại khoảng 8 triệu năm và được xem là một trong những mẫu gần như hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy của loài rùa này.
Đặc biệt, mẫu vật giúp các nhà khoa học nhận ra những đặc điểm trước đó chưa từng được quan sát rõ, trong đó có các mấu sừng dài ở phía trước cơ thể, hai bên vùng cổ. Đặc điểm này được cho là chỉ xuất hiện ở những cá thể đực.
Từng đối đầu với cá sấu khổng lồ
Kích thước khổng lồ của Stupendemys geographicus cũng phần nào được phản ánh qua những dấu tích còn lại trên hóa thạch.
Trên một số mẫu mai rùa, các nhà khoa học phát hiện dấu vết bị cắn bởi cá sấu Purussaurus. Theo những thông tin được nêu trong nghiên cứu, lực cắn của loài cá sấu này đủ mạnh để phá vỡ lớp mai vốn rất chắc của Stupendemys geographicus.
Điều đó cho thấy loài rùa khổng lồ không hoàn toàn đứng ngoài chuỗi săn mồi của hệ sinh thái Nam Mỹ thời tiền sử.
Đến nay, Stupendemys geographicus vẫn được xem là một trong những loài rùa có kích thước lớn nhất từng được con người phát hiện qua hóa thạch.
Các nghiên cứu từ những mẫu vật của loài rùa này cũng cho thấy mối quan hệ với một số loài rùa đang sống ở Amazon ngày nay. Họ hàng gần của Stupendemys geographicus được xác định là Podocnemis expansa, loài hiện sinh sống trong hệ thống đầm lầy rộng lớn ở Nam Mỹ.
So với tổ tiên khổng lồ, Podocnemis expansa ngày nay có kích thước khiêm tốn hơn nhiều, với chiều dài cơ thể khoảng 1 m và trọng lượng trung bình khoảng 90 kg.
Nếu lão rùa trong Tây Du Ký thuộc về thế giới thần thoại, thì Stupendemys geographicus lại là bằng chứng hóa thạch cho thấy Trái Đất từng tồn tại những loài rùa có kích thước vượt xa phần lớn các loài rùa mà con người biết đến ngày nay.
