Bộ trưởng 1 nước Đông Nam Á đề xuất cùng 2 nước láng giềng thu phí tàu thuyền qua eo biển Malacca
Indonesia đang xem xét đề xuất thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Malacca – một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, ý tưởng này đang đối mặt với nhiều thách thức về pháp lý và sự phản đối từ các quốc gia liên quan.
Ngày 22/4, Bộ trưởng Tài chính Indonesia, ông Purbaya Yudhi Sadewa cho biết nước này đang nghiên cứu đề xuất thu phí các tàu thuyền lưu thông qua eo biển Malacca, theo thông tin từ Channel NewsAsia.
Phát biểu tại một hội thảo ở thủ đô Jakarta, ông Sadewa cho biết đề xuất này xuất phát từ định hướng của Tổng thống Prabowo Subianto nhằm đưa Indonesia trở thành một trung tâm quan trọng trên bản đồ kinh tế toàn cầu, thay vì chỉ đóng vai trò ngoại vi.
“Chúng ta nằm trên tuyến đường thương mại và năng lượng chiến lược của thế giới, nhưng các tàu thuyền đi qua eo biển Malacca hiện chưa phải trả phí”, ông Purbaya nhấn mạnh.
Ý tưởng này được cho là lấy cảm hứng từ kế hoạch của Iran đối với Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 1/4 lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu.
Trong bối cảnh khu vực Tây Á gia tăng căng thẳng sau các cuộc tấn công liên quan đến Mỹ và Israel hồi tháng trước, Iran đã có động thái siết chặt kiểm soát khu vực này, làm dấy lên nhiều tranh luận về an ninh hàng hải.
Theo Bộ trưởng Purbaya, nếu đạt được sự đồng thuận giữa ba quốc gia ven eo biển gồm Indonesia, Malaysia và Singapore, việc thu phí có thể mang lại nguồn thu kinh tế đáng kể. Ông cũng nhấn mạnh Indonesia hiện sở hữu phần lãnh hải dài và rộng nhất trong khu vực eo biển Malacca.
Tuy nhiên, người đứng đầu ngành tài chính Indonesia thừa nhận việc triển khai chính sách này không hề đơn giản. Bất kỳ cơ chế thu phí nào cũng cần sự đồng thuận đa phương giữa các quốc gia có liên quan.
“Singapore và Malaysia có quy mô nhỏ hơn, có thể cân nhắc phương án chia sẻ lợi ích phù hợp. Tuy nhiên, đây là vấn đề phức tạp. Với nguồn lực hiện có, chúng ta cần chuyển từ tư duy phòng thủ sang chủ động hơn, nhưng phải tính toán kỹ lưỡng”, ông Sadewa nói thêm.
Hiện tại, phía Indonesia mới dừng lại ở mức đề xuất ban đầu. Các yếu tố như điều phối khu vực, quy định pháp lý quốc tế và tác động đến dòng chảy thương mại toàn cầu sẽ đóng vai trò quyết định trước khi có bất kỳ chính sách chính thức nào được ban hành.
Trong khi đó, phản ứng từ các quốc gia liên quan cho thấy nhiều quan điểm trái chiều. Bộ trưởng Ngoại giao Singapore, ông Vivian Balakrishnan khẳng định nước này không ủng hộ việc áp đặt phí quá cảnh hay hạn chế quyền tự do lưu thông tại eo biển Malacca.
“Chúng tôi sẽ không tham gia bất kỳ nỗ lực nào nhằm đóng cửa, ngăn chặn hoặc áp đặt phí quá cảnh trong khu vực lân cận”, ông Vivian Balakrishnan nêu rõ.
Cùng quan điểm, Bộ trưởng Giao thông Malaysia, ông Anthony Loke cũng nhấn mạnh lập trường bảo vệ quyền tự do hàng hải khi phát biểu tại Tuần lễ Hàng hải Singapore 2026.
“Là quốc gia có chủ quyền và thành viên hội đồng của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, chúng tôi cam kết tuân thủ hệ thống dựa trên luật lệ quốc tế”, hãng thông tấn Bernama dẫn lời ông Loke.
Đề xuất của Indonesia vì vậy được dự báo sẽ tiếp tục gây tranh luận trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Malacca giữ vai trò huyết mạch đối với thương mại và năng lượng toàn cầu.
