Nguyên nhân giá vàng ‘sập mạnh’, dự báo kịch bản cho giá vàng trong thời gian tới
Giá vàng thế giới và trong nước đang lao dốc mạnh khi kỳ vọng về chính sách lãi suất đảo chiều, kéo theo dòng tiền toàn cầu rút khỏi các tài sản trú ẩn an toàn. Thị trường kim loại quý vì vậy chứng kiến một trong những đợt bán tháo dữ dội nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Giá vàng kỳ hạn giảm tới 5,9%, tương đương 289,20 USD/ounce chỉ trong một phiên, đánh dấu lần giảm thứ 6 trong 7 phiên liên tiếp. Bạc còn giảm sâu hơn với mức mất 8,2% trong ngày, nâng tổng mức sụt giảm trong 7 phiên lên gần 20%. Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra sau khi vàng lập đỉnh lịch sử 5.318,40 USD/ounce vào cuối tháng 1/2026, đồng nghĩa với việc kim loại quý này đã “bốc hơi” hơn 13% giá trị chỉ trong chưa đầy hai tháng.
Lãi suất là nguyên nhân chính
Nguyên nhân chính được xác định đến từ kỳ vọng lãi suất. Vàng thường hấp dẫn trong môi trường lãi suất thấp, khi chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lời ở mức thấp. Ngược lại, khi lãi suất tăng, dòng tiền có xu hướng chuyển sang các tài sản có lợi suất như trái phiếu. Những biến động địa chính trị tại Trung Đông cùng cú sốc năng lượng đã khiến thị trường đảo chiều dự báo. Nếu trước đó nhà đầu tư kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm 2026, thì hiện nay nhiều nhận định cho rằng sẽ không có đợt nới lỏng nào, trong đó có quan điểm của Aakash Doshi, đồng thời Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng phát đi tín hiệu tương tự.
Dòng tiền cá nhân đảo chiều, quỹ lớn rút lui
Không chỉ yếu tố vĩ mô, tâm lý nhà đầu tư cá nhân cũng có sự thay đổi rõ rệt. Sau chuỗi ngày liên tục rót vốn vào các quỹ ETF vàng, dòng tiền đã đảo chiều khi nhà đầu tư bán ròng quỹ SPDR Gold Shares trong 6 phiên liên tiếp, với tổng giá trị khoảng 10,5 triệu USD. Dù quy mô không lớn, nhưng đây được xem là dấu hiệu cho thấy niềm tin vào xu hướng tăng giá của vàng đang suy yếu.
Ở nhóm nhà đầu tư tổ chức, các quỹ đầu cơ sử dụng thuật toán cũng đang thu hẹp vị thế nắm giữ vàng nhằm kiểm soát rủi ro. Bên cạnh đó, sau giai đoạn tăng mạnh kéo dài, nhiều nhà đầu tư lựa chọn chốt lời hoặc chuyển sang nắm giữ tiền mặt trong bối cảnh đồng USD tăng giá.
Áp lực bán tháo lan rộng sang toàn bộ nhóm kim loại. Bạch kim và palladium lần lượt giảm 17% và 15% trong tháng, trong khi đồng và nhôm cũng đi xuống do lo ngại tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại. Trước đó, giá nhôm từng tăng mạnh khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, nhưng sau đó nhanh chóng điều chỉnh khi xuất hiện lo ngại về suy giảm nhu cầu trong kịch bản suy thoái.
Vàng trong nước biến động
Thị trường vàng trong nước cũng không nằm ngoài xu hướng giảm sâu. Đầu tháng 3, giá vàng miếng SJC vẫn neo ở mức cao 187,9–190,9 triệu đồng/lượng trước khi lao dốc mạnh. Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng, giá mua – bán vàng miếng SJC đã giảm tới 5,9 triệu đồng mỗi lượng, trong khi vàng nhẫn cũng mất từ 4 đến 5,9 triệu đồng/lượng.
Đến sáng 23/3, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn niêm yết giá vàng miếng ở mức 166–169 triệu đồng/lượng, giảm thêm 2 triệu đồng mỗi lượng so với cuối tuần trước, các thương hiệu khác cũng điều chỉnh giảm tương ứng. Giá vàng nhẫn trơn tại SJC lùi về 165,7–168,7 triệu đồng/lượng, trong khi tại Mi Hồng dao động quanh 166,5–169 triệu đồng/lượng. Còn Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận niêm yết vàng nhẫn trơn ở mức 165,8–168,8 triệu đồng/lượng.
Tính từ đầu tháng đến nay, mỗi lượng vàng đã giảm khoảng 22 triệu đồng, tương đương hơn 11%. Đà lao dốc kéo dài trong ba tuần qua cũng khiến mức sinh lời của vàng thu hẹp đáng kể, hiện chỉ còn khoảng 7% so với đầu năm.
Kịch bản nào cho giá vàng sắp tới?
Giới phân tích nhận định, trong ngắn hạn, giá vàng sẽ tiếp tục chịu tác động từ hai yếu tố chính là diễn biến xung đột tại Trung Đông và chính sách lãi suất của Fed.
Nếu căng thẳng leo thang nhưng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao, vàng có thể tiếp tục chịu áp lực khi dòng tiền quay lại các tài sản sinh lời. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu nới lỏng tiền tệ nào cũng có thể kích hoạt một đợt phục hồi mạnh, mở ra cơ hội tích lũy cho các nhà đầu tư dài hạn.
