Diễn biến giá vàng và bạc giảm mạnh trong thời gian gần đây đang khiến không ít nhà đầu tư lo ngại thị trường có thể bước vào một chu kỳ đi xuống kéo dài tương tự giai đoạn hơn 10 năm trước.
Giá vàng giảm không phanh
Chiều 23/3, thị trường vàng trong nước tiếp tục ghi nhận đà giảm sâu ở cả vàng miếng và vàng nhẫn. Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng mua vào ở mức 160,8 triệu đồng/lượng, bán ra 163,8 triệu đồng/lượng, giảm 5,2 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với buổi sáng cùng ngày. Mức chênh lệch giữa giá mua và bán hiện duy trì khoảng 3 triệu đồng/lượng.
Cùng thời điểm, Tập đoàn DOJI điều chỉnh giá vàng xuống còn 159 – 162 triệu đồng/lượng (mua – bán), giảm tới 7 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với phiên sáng 23/3. Chênh lệch giá mua – bán tại DOJI cũng ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Đối với vàng nhẫn, SJC niêm yết giá các loại 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ ở mức 157,2 – 160,2 triệu đồng/lượng (mua – bán), giảm mạnh 8,5 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với buổi sáng. Trong khi đó, DOJI giao dịch vàng nhẫn ở mức 158,5 – 162 triệu đồng/lượng, giảm 7,5 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và giảm 7 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra. Chênh lệch mua – bán tại đây ở mức 3,5 triệu đồng/lượng.
Trên thị trường quốc tế, chiều 23/3 (giờ Việt Nam), giá vàng giao dịch trên sàn Kitco ở mức 4.222,5 USD/ounce, tiếp tục giảm so với phiên trước đó. Quy đổi theo tỷ giá tại Vietcombank (1 USD = 26.344 VND), giá vàng thế giới tương đương khoảng 134,02 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng SJC bán ra trong nước gần 29,8 triệu đồng/lượng.
Liệu kim loại quý có bước vào chu kỳ giảm giá như 10 năm trước?
Đà giảm sâu của vàng và bạc khiến nhiều nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao đối mặt nguy cơ thua lỗ trong ngắn hạn. Một số ý kiến bắt đầu lo ngại thị trường có thể lặp lại chu kỳ giảm kéo dài như giai đoạn sau năm 2011, khi giá kim loại quý lao dốc mạnh và đi ngang trong nhiều năm.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, TS Nguyễn Duy Quang, Trưởng ngành Kinh tế số, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), cho rằng khả năng lặp lại một chu kỳ giảm sâu kéo dài như trước là không cao. Theo ông, chu kỳ giảm sau đỉnh năm 1980 gắn liền với chính sách tiền tệ thắt chặt mạnh và sự áp đảo của đồng USD. Trong bối cảnh hiện tại, các ngân hàng trung ương lớn chủ yếu đang duy trì mặt bằng lãi suất cao hoặc tạm dừng, chưa bước vào chu kỳ nới lỏng sâu, nên kịch bản tương tự khó tái diễn.
Bên cạnh đó, lực mua vàng từ các ngân hàng trung ương, đặc biệt tại châu Á, vẫn duy trì ở mức cao, tạo nền tảng hỗ trợ dài hạn cho thị trường. Các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ tiếp tục coi vàng là tài sản phòng ngừa lạm phát, giúp cân bằng cung – cầu toàn cầu tốt hơn so với trước đây.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý rằng nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chuyển sang nới lỏng tiền tệ từ nửa cuối năm 2027, đi kèm với sự suy yếu mạnh của đồng USD, thị trường có thể bước vào một chu kỳ tăng giá mới. Nói cách khác, kịch bản “thị trường gấu” kéo dài như giai đoạn 2013–2015 khó xảy ra, nhưng biến động vẫn sẽ phụ thuộc lớn vào chính sách tiền tệ và sức mạnh của đồng USD.
Ở góc độ khác, việc giá dầu duy trì trên mức 100 USD/thùng đang gây áp lực lạm phát, buộc FED phải trì hoãn kế hoạch hạ lãi suất. Lãi suất thực ở mức cao làm gia tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng và bạc – những tài sản không sinh lãi – khiến chúng phải cạnh tranh trực tiếp với các công cụ tài chính tạo thu nhập cố định như trái phiếu.
Đồng thời, chi phí sản xuất kim loại quý cũng tăng lên do giá năng lượng cao, đẩy chi phí khai thác và vận chuyển tăng từ 10–15%. Điều này vừa tạo ngưỡng hỗ trợ giá, vừa khiến vàng và bạc trở nên “đắt đỏ” hơn đối với nhà đầu tư ngắn hạn. Đồng USD mạnh lên càng tạo thêm áp lực giảm giá, trong khi bạc còn chịu tác động từ nhu cầu công nghiệp suy yếu nếu kinh tế toàn cầu rơi vào trạng thái đình lạm.
Về triển vọng ngắn hạn, TS Nguyễn Duy Quang dự báo trong 1–2 tháng tới, giá vàng có thể dao động trong biên độ 4.450–4.750 USD/ounce, phụ thuộc nhiều vào dữ liệu lạm phát của Mỹ và tình hình địa chính trị tại Trung Đông. Trong khi đó, bạc có thể biến động mạnh hơn, dao động quanh vùng 68–80 USD/ounce do nhạy cảm với lãi suất và nhu cầu công nghiệp.
Các yếu tố tác động chính trong thời gian tới bao gồm định hướng chính sách của FED, diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz, cùng các chỉ số kinh tế quan trọng của Mỹ như đơn đặt hàng lâu bền và sản xuất công nghiệp.
