Tên thật của Sơn Tinh, vợ của vị thánh này không phải tên Mị Nương như nhiều người nghĩ
Sơn Tinh là nhân vật đã quá nổi tiếng trong truyền thuyết Việt Nam. Vợ của vị thánh này vẫn được nhắc đến với cách gọi Mị Nương quen thuộc. Nhưng có thể nhiều người không biết, tên của vợ Sơn Tinh thật ra không phải như vậy.
Thân thế của Sơn Tinh
Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh) – con rể của Vua Hùng thứ 18 (Hùng Duệ Vương. Ông được coi là vị đệ nhất phúc thần của nước Việt, đứng đầu trong tứ bất tử. Sơn Tinh luôn được truyền tụng là người ngay thẳng, chính trực, có công giúp dân, chống giặc Thục, bảo vệ quốc gia.
Theo thần tích và truyền thuyết dân gian, Tản Viên Sơn Thánh tên thật là Nguyễn Tuấn, sinh ra tại động Lăng Sương (nay thuộc huyện Thanh Thủy, Phú Thọ). Cha mẹ là ông Nguyễn Cao Hành và bà Định Thị Vân, tuổi cao mới sinh con. Nguyễn Tuấn được cho là có nguồn gốc linh thiêng, sớm bộc lộ tư chất khác thường.
Sau khi cha mẹ qua đời, Nguyễn Tuấn lên núi Tản Viên sinh sống, được Ma Thị Cao Sơn thần nữ nhận làm con nuôi. Trong quá trình tu luyện, ông được truyền gậy thần và thiên thư, có khả năng cứu người, giúp dân, hiểu thấu thiên địa.
Truyền thuyết địa phương kể rằng trong một lần đi qua vùng Thủ Pháp, Nguyễn Tuấn đã giúp dân khai khẩn đất đai, dạy cách sản xuất, đem lại cuộc sống ổn định cho cộng đồng. Về sau, ông được Vua Hùng Duệ Vương gả công chúa Ngọc Hoa và phong hiệu Tản Viên Sơn Thánh.
Khi quân Thục xâm lược, Tản Viên Sơn Thánh được cử cầm quân đánh giặc và lập công lớn. Sau chiến thắng, ông chỉ nhận quyền trị nước trong thời gian ngắn rồi tiếp tục chu du cứu dân. Theo truyền thuyết, Tản Viên Sơn Thánh hóa về trời vào ngày 15 tháng Giêng.
Truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh và tên thật của nàng Mị Nương
Theo truyền thuyết, đời Vua Hùng thứ 18 có một người con gái nổi tiếng xinh đẹp, thường được gọi chung là Mị Nương. Nhà vua hết mực yêu thương con gái và mong muốn chọn cho nàng một người chồng vừa có tài, vừa có đức.
Vì vậy, vua Hùng cho mở hội kén rể. Trai tráng khắp nơi tìm về kinh đô để thử tài, song dù có nhiều người võ nghệ cao cường, dung mạo tuấn tú, nhà vua vẫn chưa tìm được ai thực sự xứng đáng. Đúng lúc ấy, hai chàng trai xuất hiện cùng lúc xin được thi tài, đó là Sơn Tinh và Thủy Tinh.
Sơn Tinh đến từ vùng núi Ba Vì, thể hiện quyền năng điều khiển núi rừng: chỉ tay đến đâu, đất đai trù phú, núi non dựng lên đến đó. Trong khi đó, Thủy Tinh – vị thần vùng biển – có khả năng gọi gió, hô mưa, làm dậy sóng nước. Trước tài năng ngang sức ngang tài của hai người, vua Hùng lúng túng, không biết nên lựa chọn ai.
Sau khi bàn bạc cùng các quan, nhà vua đưa ra thử thách cuối cùng: ai mang sính lễ gồm một trăm ván cơm nếp, hai trăm nệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa và ngựa chín hồng mao đến trước thì sẽ được cưới Mị Nương.
Sáng hôm sau, Sơn Tinh đến sớm hơn, mang đủ lễ vật và rước Mị Nương về núi. Thủy Tinh đến sau, không đạt được mục đích nên tức giận, dâng nước đuổi theo, quyết giành lại người đẹp. Nước dâng đến đâu, Sơn Tinh lại nâng núi, đắp đất cao đến đó. Cuộc giao tranh kéo dài nhiều tháng, cuối cùng Thủy Tinh kiệt sức, buộc phải rút quân. Sơn Tinh giành chiến thắng và sống yên vui bên Mị Nương.
Từ đó, theo quan niệm dân gian, hằng năm Thủy Tinh vẫn dâng nước trả thù, gây ra lũ lụt, còn Sơn Tinh lại tiếp tục chống đỡ bằng cách nâng cao núi non, bảo vệ cuộc sống con người.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng “Mị Nương” không phải là tên riêng, mà là danh xưng dùng để gọi chung các con gái của vua Hùng. Theo một số ngọc phả và truyền thuyết dân gian, vợ của Sơn Tinh có tên thật là Ngọc Hoa, song cái tên này ít được nhắc đến trong các bản kể phổ biến.
Cũng theo truyền thuyết, vua Hùng thứ 18 có hai người con gái: Tiên Dung và Ngọc Hoa. Trong đó, Tiên Dung là nhân vật gắn với câu chuyện Chử Đồng Tử – Tiên Dung, còn Ngọc Hoa là người xuất hiện trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh.
